Το αποτυχημένο, πικρό φάρμακο του δόκτορος Σόιμπλε

Ο Σόιμπλε «ξαναχτύπησε» και σήμερα θυμήθηκε – με κάποια νοσταλγία ενδεχομένως- τα χρόνια του στο υπουργείο Οικονομικών της Γερμανίας. Τότε που από το γραφείο του, ήλεγχε τις τύχες εκατομμυρίων πολιτών των χωρών της ευρωζώνης.

Πώς να μην αναπολεί το γερμανικό ΥΠΟΙΚ άλλωστε; Στα ντουζένια του, ήταν ο de facto ισχυρότερος πολιτικός στην ΕΕ, όπου έκανε κουμάντο σε ένα ημιεπίσημο όργανο – το Eurogroup- το οποίο πάντα κατέληγε στις αποφάσεις που επιθυμούσε ο ίδιος. Παρότι η θέση του προέδρου της Bundestag δίνει περισσότερη αίγλη στο πάλαι ποτέ «γεράκι» της λιτότητας, η επιρροή που του δίνει είναι απείρως μικρότερη και περιορίζεται στα στενά όρια της γερμανικής επικράτειας.

Ο Σόιμπλε όμως δεν σταματά να αναπολεί τα χρόνια του ως υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας. Δεν σταματά να αναπολεί τις στιγμές που κούναγε το δάχτυλο σε εμάς τους «τεμπέληδες Έλληνες», «με τις υπερβολικές συντάξεις» και «τους ανεύθυνους πολιτικούς». Σήμερα, μιλώντας στη Morgenpost, με μια πιο «στρογγυλεμένη» φρασεολογία και μικρές δόσεις αυτοκριτικής, να αχνοφαίνονται κάπου στο βάθος, ανακάλεσε στη μνήμη του και τα όσα συνέβησαν στην Ελλάδα.

«Ζήτησα πολλά από τους Έλληνες», παραδέχθηκε ο Σόιμπλε, ωστόσο βεβαίωσε πως «όλες αυτές οι μεταρρυθμίσεις» που ο ίδιος ζήτησε «ήταν προς το συμφέρον τους».

Ο μπαρουτοκαπνισμένος γερμανός πολιτικός ήταν από τους βασικούς παίχτες της ελληνικής κρίσης. Την είδε να εκτυλίσσεται από τα πρώτα δευτερόλεπτα, και διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο ώστε αυτή να διογκωθεί: Όση λιτότητα και εάν συμφωνούσαν οι ελληνικές κυβερνήσεις κατά τη διάρκεια των μνημονίων, για τον Σόιμπλε ποτέ δεν ήταν αρκετή. Όσες περικοπές στις συντάξεις και να γινόταν κατά τον γηραιό πολιτικό «πάντα παρέμεναν πλουσιοπάροχες».

Δεν ήταν μονάχα τα δηλητηριώδη, πολλές φορές προβοκατόρικα, σχόλια που έκανε κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας που τον κατέστησαν τόσο αντιπαθή στην χώρα μας. [Εδώ να παρατηρήσουμε πως από τα λίγα πεδία συναίνεσης που εντοπίζονται στην πολιτική ζωή της Ελλάδας κατά την περίοδο των μνημονιών, είναι και η αντιπάθεια προς τον κ. Σόιμπλε…] Αυτό που πραγματικά καθιστά τον πρώην Γερμανό ΥΠΟΙΚ persona non gratta, όχι μόνο εδώ, αλλά και παντού στην Ευρώπη, είναι το γεγονός ότι επέβαλε την προσωπική του αντίληψη για την οικονομία ως θέσφατο, το μοντέλο της εσωτερικής υποτίμησης για ανάκτηση της ανταγωνιστικότητας μιας χώρας, ως το απόλυτο φάρμακο που θα θεραπεύσει τις παθογένειες των ευρωπαϊκών οικονομιών.

Και ψυχολογικά όμως, η θεραπεία – σοκ που πρότεινε ο Σόιμπλε [και που υποθέτουμε θα εμπνεύστηκε από την εφαρμογή της σε διάφορα σημεία του πλανήτη -στη Λατινική Αμερική τις δεκαετίες του 80’ και του 90’, τη μετασοβιετική Ρωσία, αλλά και την Ανατολική Γερμανία ώστε να προετοιμαστεί για την ένωσή της με τη δυτική Γερμανία] ήταν μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία ώστε να πειθαρχήσουν ολόκληροι λαοί, να κατανοήσουν και να ασπαστούν δια της ψυχολογικής βίας το δόγμα: «ζούσατε πάνω από τις δυνατότητές σας».

Πέραν όλων αυτών, ο Σόιμπλε διέπρεψε και σε κάτι ακόμα: Την ίντριγκα και τη μυστική διπλωματία. Ήταν αυτός που κόντρα στις επιθυμίες της πολιτικής του προϊσταμένης, όλα τα προηγούμενα χρόνια κατέβαλε εργώδεις προσπάθειες για να βγάλει τη χώρα μας από την ευρωζώνη. Που προσπάθησε με κάθε τρόπο να καταδείξει στους έλληνες πολιτικούς ότι στο βαθμό που η λιτότητα απέτυχε -κατά τον ίδιο- με δική τους υπαιτιότητα, τότε το Grexit ήταν ο μόνος δρόμος για την ανάκαμψη.

Την κρίσιμη ώρα, τον Ιούλιο του 2015, όταν όλα έδειχναν πως οι διαπραγματεύσεις Ελλάδας – πιστωτών κατέληγαν σε αδιέξοδο, άνοιξε το συρτάρι του και έβγαλε την πυρηνική βόμβα στο τραπέζι. Τότε οι βυζαντινές ίντριγκες του Σόιμπλε λίγο έλειψε να τελεσφορήσουν καθώς όλο και περισσότερες χώρες της ευρωζώνης έμοιαζαν να προσχωρούν σε αυτή την άποψη. Ο ίδιος φέρεται μάλιστα να παρέκαμψε τη Μέρκελ και να πρότεινε στην Αθήνα το περίφημο σχέδιο για το timeout, εν αγνοία της καγκελαρίου, με την κυβέρνηση να το απορρίπτει άνευ συζήτησης.

Και όμως: Αν δεν ήταν ο Ολάντ και η Μέρκελ, κυρίως εάν ο Αλ. Τσίπρας δεν προχωρούσε στην περίφημη κυβίστηση και υποχωρούσε από όλες τις κόκκινες γραμμές που έθεσε κατά τη 17ωρη διαπραγμάτευση της Συνόδου Κορυφής της 13ης Ιουλίου του 2015, τρεισήμισι χρόνια μετά η ιστορία θα ήταν διαφορετική.

Και ο Σόιμπλε που τώρα κουνάει αυτάρεσκα το δάχτυλο στους Έλληνες για τις δύσκολες μεταρρυθμίσεις που έγιναν για το καλό τους, ενδεχομένως να μνημονευόταν ως ο καταστροφέας της Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Αντ’ αυτού, πλέον απλώς μνημονεύεται ως ένας από τους καταστροφείς της ελληνικής οικονομίας… 

• Βόλφγκανγκ Σόιμπλε