Το χαμένο σταυροδρόμι του Καμπ Ντέιβιντ

Ο Μπιλ Κλίντον, σχεδόν ένα τέταρτο του αιώνα μετά, επέλεξε να θυμίσει κάτι που πολλοί προσπαθούν να ξεχάσουν: το Καμπ Ντέιβιντ του 2000. Εκεί όπου, κατά τον ίδιο, το Ισραήλ αποδέχθηκε μια ιστορική πρόταση και οι Παλαιστίνιοι την απέρριψαν. Ψυχρά και απλά.

Η πρόταση ασφαλώς δεν ήταν αμελητέα. Το 96% της Δυτικής Όχθης, ανταλλαγές εδαφών, πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ, δύο τεταρτημόρια της Παλιάς Πόλης. Όμως για τον Γιάσερ Αραφάτ, τα κενά ήταν εξίσου εμφανή. Η Ιερουσαλήμ δεν παραδινόταν ολόκληρη, οι πρόσφυγες έμεναν χωρίς δικαίωμα επιστροφής, τα εδάφη της Δυτικής Όχθης φάνταζαν «κομμένα» από εποικισμούς και ισραηλινούς δρόμους. Σε έναν λαό που ήδη κουβαλούσε δεκαετίες κατοχής και προσφυγιάς, αυτά δεν ήταν λεπτομέρειες.

Στην απόφασή του βάρυνε και η στάση του τότε Αιγυπτίου προέδρου Χόσνι Μουμπάρακ. Οι συμβουλές του προς τον Αραφάτ ήταν να μην αποδεχθεί μια συμφωνία που θα φαινόταν ημιτελής και θα τον εξέθετε στον αραβικό κόσμο. Ο Μουμπάρακ επεσήμανε ότι καμία αραβική ηγεσία δεν θα στήριζε έναν Παλαιστίνιο ηγέτη που θα υπέγραφε χωρίς «ολόκληρη» την Ιερουσαλήμ και χωρίς δικαίωμα επιστροφής. Έτσι, ο Αραφάτ είχε ακόμη ένα επιχείρημα για να πει «όχι».

Το αποτέλεσμα το ξέρουμε. Η Δεύτερη Ιντιφάντα, αίμα και φωτιά. Μια χαμένη ευκαιρία που βύθισε και τις δύο πλευρές σε ακόμη βαθύτερη δυστυχία. Όταν αρνείσαι μια συμφωνία επειδή φοβάσαι το πολιτικό κόστος, το κόστος έρχεται διπλό και τριπλό. Αλλά και όταν προτείνεις μια λύση που δεν απαντά στις πιο βαθιές αγωνίες του άλλου, δεν μπορείς να περιμένεις αποδοχή.

Η υπενθύμιση Κλίντον δεν έγινε τυχαία. Ήρθε στη σκιά μιας νέας αιματηρής κρίσης στη Γάζα. Και αν κάτι μένει από το Καμπ Ντέιβιντ, είναι πως οι ευκαιρίες ειρήνης δεν επιστρέφουν εύκολα. Τότε χάθηκαν γιατί δεν έφταναν για τους Παλαιστινίους· σήμερα χάνονται ξανά γιατί καμία πλευρά δεν αντέχει να πει «ναι».

• Γάζα
• Παλαιστίνη