Το Ιράν χτυπά τη Δύση εκεί που πονάει περισσότερο: Ενέργεια, πληθωρισμός και νευρικότητα στις αγορές

Το Ιράν μπορεί να μην έχει τη στρατιωτική ισχύ των Ηνωμένων Πολιτειών, γνωρίζει όμως πολύ καλά ποιο είναι το πιο ευαίσθητο νεύρο της Δύσης: η ενέργεια. Και σε μια περίοδο που η παγκόσμια οικονομία προσπαθεί ακόμη να σταθεροποιηθεί, η πίεση στις ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου λειτουργεί σαν όπλο με πολλαπλές συνέπειες. Οι αγορές δεν φοβούνται μόνο τους πυραύλους. Φοβούνται το κόστος τους.

Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα Στενά του Ορμούζ. Πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους ενέργειας στον κόσμο, και η σοβαρή διατάραξη των ροών από την περιοχή έχει ήδη σημάνει συναγερμό στις διεθνείς αγορές. Η Goldman Sachs προειδοποίησε ότι αν η κατάσταση δεν εξομαλυνθεί άμεσα, το πετρέλαιο μπορεί να κινηθεί πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ η Barclays βλέπει ακόμη και τα 120 δολάρια, με πιο ακραία σενάρια να φτάνουν και υψηλότερα.

Πεζεσκιάν: Το Ιράν θέλει φιλικές σχέσεις με τις χώρες της περιοχής, αλλά θα συνεχίσει να αμύνεται απέναντι σε ΗΠΑ και Ισραήλ

Η πίεση δεν περιορίζεται μόνο στο πετρέλαιο. Οι επιθέσεις και οι διακοπές λειτουργίας σε ενεργειακές υποδομές του Κόλπου προκαλούν ήδη ισχυρούς τριγμούς και στην αγορά φυσικού αερίου. Το QatarEnergyέχει αναστείλει παραγωγή LNG έπειτα από επιθέσεις σε εγκαταστάσεις, ενώ ο υπουργός Ενέργειας του Κατάρ προειδοποίησε ότι αν ο πόλεμος συνεχιστεί, οι εξαγωγές ενέργειας από τον Κόλπο μπορεί να παγώσουν μέσα σε λίγες εβδομάδες. Αυτό ξυπνά μνήμες από το 2022, όταν η ενέργεια μετατράπηκε σε καταλύτη νέου πληθωριστικού σοκ.

Και από εκεί ξεκινά το πραγματικό ντόμινο. Όταν ακριβαίνει η ενέργεια, ακριβαίνουν οι μεταφορές, η παραγωγή, τα ασφάλιστρα, τα ναύλα και τελικά το καλάθι του καταναλωτή. Η ήδη εύθραυστη αποκλιμάκωση του πληθωρισμού απειλείται με αναστροφή, ενώ οι κεντρικές τράπεζες βλέπουν ξανά μπροστά τους το ενδεχόμενο να καθυστερήσουν ή να περιορίσουν τη χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής. Οι επενδυτές, άλλωστε, έχουν ήδη αρχίσει να τιμολογούν ακριβώς αυτό το ενδεχόμενο: παρατεταμένο πόλεμο, ακριβότερη ενέργεια, πιο επίμονο πληθωρισμό και χαμηλότερη ανάπτυξη.

Μέσα σε αυτό το σκηνικό αποκτούν ιδιαίτερο βάρος και οι παρεμβάσεις των κεντρικών τραπεζιτών. Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, προειδοποίησε ότι αν η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή παραταθεί, οι πληθωριστικές πιέσεις θα επιστρέψουν και η ανάπτυξη στην Ευρώπη θα δεχθεί πλήγμα. Τόνισε, ωστόσο, ότι είναι ακόμη νωρίς για οριστικά συμπεράσματα και ότι το κλειδί είναι η διάρκειατης κρίσης: αν υπάρξουν σύντομα διαπραγματεύσεις, η αποκλιμάκωση μπορεί να έρθει γρήγορα· αν όχι, ο κίνδυνος θα μεγαλώσει.

Με άλλα λόγια, το Ιράν δείχνει να στοχεύει όχι μόνο στο στρατιωτικό πεδίο, αλλά και στην οικονομική αντοχή της Δύσης. Γιατί οι δυτικές κοινωνίες μπορεί να αντέχουν τη γεωπολιτική ένταση σε επίπεδο δηλώσεων, αλλά δυσκολεύονται πολύ περισσότερο όταν αυτή μεταφράζεται σε υψηλότερους λογαριασμούς, ακριβότερα καύσιμα, ακριβότερα τρόφιμα και γενικευμένη ανασφάλεια στις αγορές. Και ακριβώς εκεί βρίσκεται σήμερα το πιο ευαίσθητο σημείο του παγκόσμιου συστήματος.

• Ιράν
• πετρέλαιο
• Πόλεμος στη Μέση Ανατολή
• Στενά του Ορμούζ
• φυσικό αέριο