Το Πρωτομαγιάτικο στεφάνι στην ζωγραφική

Ιδιαίτερα στα νησιά της Μεσογείου γιορτάζοντας την άνοιξη, την 1η του μήνα Μάη, φτιάχνουν ένα στεφάνι με λουλούδια συνήθως από τους αγρούς (μαργαρίτες, παπαρούνες κ.α.). Το λουλουδένιο στεφάνι που φτιάχνεται την πρωτομαγιά, κρεμιέται έξω από τα σπίτια.

Θυμάμαι όταν ήμασταν μικροί, παραμονή πρωτομαγιάς βράδι, κάναμε επιδρομές σε γειτονιές πιο απομακρυσμένες από την δική μας και κλέβαμε λουλούδια από τους κήπους. Τότε που υπήρχαν πολλές μονοκατοικίες με αυλές και κήπους. Ήταν έθιμο να «κλέψουμε» λουλούδια για το στεφάνι.

Σύμφωνα με τη Λαογραφική έρευνα το μαγιάτικο στεφάνι φτιάχνεται με βέργα από ευλύγιστο και ανθεκτικό ξύλο κληματαριάς ή σύρμα γύρω από το οποίο «πλέκονται» τα λουλούδια. Τα σημερινά στεφάνια που σας διάλεξα δεν είναι ούτε από γειτονιές αλλά ούτε από τον αγρό. Είναι έργα ζωγραφικής….

—————————————-

“Πιάνω την άνοιξη με προσοχή και την ανοίγω:

Με χτυπάει μια ζέστη αραχνοΰφαντη

ένα μπλε που μυρίζει ανάσα πεταλούδας

οι αστερισμοί της μαργαρίτας όλοι αλλά

και μαζί πολλά σερνόμενα ή πετούμενα

ζουζούνια, φίδια, σαύρες, κάμπιες και άλλα

τέρατα παρδαλά με κεραίες συρμάτινες

λέπια χρυσά λαμέ και πούλιες κόκκινες

Θα ‘λεγες, έτοιμα όλα τους να παν

στο χορό των μεταμφιεσμένων του Άδη.”

(Οδυσσέας Ελύτης, Πρωτομαγιά / Ημερολόγιο ενός αθέατου Απρίλη, Ίκαρος)

———————————-

Και μην νομίζετε ότι η Πρωτομαγιά ή η γιορτή των λουλουδιών είναι έθιμα της νεότερης ιστορίας. Από την αρχαιότητα ξεκινούν. Τότε λεγόταν «Τα Ανθεστήρια», και είχαν να κάνουν με την επιστροφή της Θεάς της γονιμότητας, Δήμητρας, από τον Άδη. Η γιορτή των Ανθεστηρίων, ήταν μια μεγαλόπρεπης πομπή προς τα ιερά για να προσφέρουν άνθη.

Το μαγιάτικο στεφάνι συμβολίζει την αναγέννηση της φύσης με την άνοιξη, γεγονός που θέλουμε να φέρουμε και στο σπίτι μας.

---

Λουκάς Γεραλής (1878-1953), Πρωτομαγιά. Ιδιωτική Συλλογή. Κοπέλα σε κλειστό χώρο ετοιμάζει με προσοχή το πρωτομαγιάτικο στεφάνι.

“Στεφανωμένο αγόρι” του Pablo Picasso (1905)

Ο φίλος και εξαίρετος ηθοποιός Δημήτρης Τσούτσης, ήταν και εξαίρετος ζωγράφος. Τα στεφάνια του είναι αληθινά κομψοτεχνήματα.

Βασιλείου Σπύρος – “Μαγιάτικο στεφάνι και καράβι” (1971)

Γεραλής Απόστολος –“Το μαγιάτικο στεφάνι”

Falcon Marschall (1818-1878), Πρωτομαγιά. (Ιδιωτική Συλλογή)

• πρωτομαγιά
• στεφάνι