Το τελευταίο αντίο στον Πάπα Φραγκίσκο: Συγκίνηση, πίστη και αγωνία για τη διαδοχή στο Βατικανό

Συγκλονιστικές σκηνές εκτυλίσσονται από το πρωί της Τετάρτης στο Βατικανό, όπου χιλιάδες πιστοί συρρέουν για να αποτίσουν φόρο τιμής στον Πάπα Φραγκίσκο, ο οποίος απεβίωσε σε ηλικία 88 ετών, έπειτα από εγκεφαλικό επεισόδιο. Η σορός του έχει τεθεί σε τριήμερο λαϊκό προσκύνημα στη Βασιλική του Αγίου Πέτρου, με τη συμμετοχή να ξεπερνά κάθε πρόβλεψη.

Η εικόνα των ανθρώπων που περιμένουν υπομονετικά, ακόμα και τέσσερις ώρες, για να τον προσκυνήσουν, αποτυπώνει το μέγεθος της αγάπης που ενέπνευσε ο ποντίφικας. Το προσκύνημα θα διαρκέσει μέχρι την Παρασκευή, ενώ η κηδεία έχει οριστεί για το Σάββατο 26 Απριλίου, στις 10 το πρωί (ώρα Ιταλίας), στη Βασιλική του Αγίου Πέτρου. Την τελετή θα τελέσει ο Καρδινάλιος Τζιοβάνι Μπατίστα Ρε, με πάνω από 170 ξένες αντιπροσωπείες και 200.000 προσκυνητές να αναμένονται στη Ρώμη.

Ο πρωθυπουργός της Ελλάδας Κυριάκος Μητσοτάκης θα είναι παρών, όπως και μια εντυπωσιακή λίστα πολιτικών και θρησκευτικών ηγετών από όλο τον κόσμο: από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ μέχρι τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, το βασιλικό ζεύγος της Ισπανίας, τον πρίγκιπα Γουίλιαμ, τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι και πολλούς άλλους.

Η ιταλική πρωτεύουσα θυμίζει απόρθητο φρούριο, με τη συμμετοχή στρατού, αστυνομίας, τεχνολογίας anti-drone και μέτρων που προβλέπουν ακόμη και παρεμβολές ραδιοσυχνοτήτων. Η αγωνία για την ασφάλεια είναι φανερή, αλλά και απόλυτα κατανοητή μπροστά σε ένα τόσο παγκόσμιο γεγονός.

Ωστόσο, πίσω από τη βαθιά συγκίνηση και την παγκόσμια συμμετοχή, αρχίζει ήδη να σκιάζεται το Βατικανό από ένα θεσμικό πρόβλημα: ποιος και πώς θα διαδεχθεί τον Πάπα Φραγκίσκο;

Όπως αποκαλύπτει ο ιταλικός Τύπος, το Σύνταγμα του Βατικανού περιορίζει τη συμμετοχή στο κονκλάβιο – τη διαδικασία εκλογής του νέου Πάπα – σε 120 καρδινάλιους. Αυτή τη στιγμή, όμως, είναι 134 οι καρδινάλιοι που έχουν το δικαίωμα ψήφου. Δεν προβλέπεται τρόπος αποκλεισμού ή κλήρωσης, και έτσι γεννάται ένα ερώτημα: μπορεί η διαδικασία να συνεχιστεί νομίμως;

Η μόνη δυνατή διέξοδος είναι να αλλάξει προσωρινά – ή μόνιμα – το Αποστολικό Σύνταγμα, μέσω απόφασης του Συμβουλίου των Καρδιναλίων που ασκεί προσωρινά την εξουσία. Διαφορετικά, υπάρχει το ενδεχόμενο η εκλογή του επόμενου Πάπα να τεθεί υπό αμφισβήτηση. Πρόκειται για μια σπάνια και ευαίσθητη θεσμική κρίση, την ώρα που ο κόσμος αποχαιρετά έναν ποντίφικα-σύμβολο.

Ο Πάπας Φραγκίσκος αφήνει πίσω του μια κληρονομιά ελπίδας, ανανέωσης και ανοιχτής σκέψης. Κατά τη διάρκεια της 12ετούς του θητείας, έδωσε μάχες για μεταρρυθμίσεις, υπερασπίστηκε τους αποκλεισμένους και ύψωσε τη φωνή του για κοινωνική δικαιοσύνη. Ήταν ο Πάπας των μεταναστών, των φτωχών, των καταπιεσμένων.

Που θα ταφεί ο Πάπας

Σύμφωνα με την προσωπική του επιθυμία, η ταφή του δεν θα γίνει στο Βατικανό αλλά στη Βασιλική της Σάντα Μαρία Ματζόρε, με μια λιτή επιγραφή στο μνήμα που θα γράφει απλά: «Franciscus».

Η ταπεινότητά του, ακόμα και στον θάνατο, γίνεται μήνυμα προς όλους: σε μια εποχή διχασμού, πολέμων και κοινωνικής αποξένωσης, η απλότητα, η αλήθεια και η ελπίδα μπορούν να αποτελέσουν τα ισχυρότερα μέσα ενότητας.

Η Καθολική Εκκλησία, και μαζί της ολόκληρος ο κόσμος, στέκεται για λίγα λεπτά σιωπής μπροστά σε έναν ηγέτη που δεν φοβήθηκε να ρισκάρει για να κάνει το σωστό. Το τελευταίο αντίο στον Πάπα Φραγκίσκο δεν είναι μόνο ένας αποχαιρετισμός, αλλά και μια υπενθύμιση της δύναμης που μπορεί να έχει η πίστη, όταν συνοδεύεται από πράξη.