Τραμπ ενώπιον των ηγετών του κόσμου: Τι θα πει από το βήμα του ΟΗΕ – Τα μηνύματα για Ιράν, Γάζα και Ουκρανία

Με έναν πόλεμο με το Ιράν που έχει ανατρέψει τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή, την Ουκρανία να παραμένει ένα ανοιχτό μέτωπο και τη Γάζα να εξακολουθεί να βρίσκεται ψηλά στη διεθνή ατζέντα, ο Ντόναλντ Τραμπ ανεβαίνει την Τρίτη στο βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ και αμέσως μετά περνά σε έναν μαραθώνιο συναντήσεων με ηγέτες από τέσσερις ηπείρους.

Η παρουσία του Αμερικανού προέδρου στη Νέα Υόρκη δεν περιορίζεται μόνο στην ομιλία του ενώπιον της Γενικής Συνέλευσης που θα λάβει χώρα στις 16:30 ώρα ελλάδας. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τουλάχιστον 11 διμερείς ή πολυμερείς επαφές, στις οποίες αναμένεται να τεθούν μερικά από τα δυσκολότερα ζητήματα της διεθνούς ατζέντας: από τον πόλεμο με το Ιράν και την ασφάλεια στον Περσικό Κόλπο μέχρι την Ουκρανία, τις σχέσεις με τους παραδοσιακούς συμμάχους των ΗΠΑ και τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα.

Ο Τραμπ επιστρέφει έτσι στο βήμα του ΟΗΕ σε μία συγκυρία κατά την οποία σχεδόν 130 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων βρίσκονται στη Νέα Υόρκη, με τις μεγάλες διεθνείς κρίσεις αλλά και το μέλλον του ίδιου του Οργανισμού να βρίσκονται στο επίκεντρο.

Τι αναμένεται να πει ο Τραμπ

Η ομιλία του Αμερικανού προέδρου αναμένεται να κινηθεί γύρω από τρεις βασικούς άξονες:

1. το Ιράν,
2. το αμερικανικό σχέδιο για τη Γάζα
3. και τον ρόλο των ΗΠΑ στην αντιμετώπιση των μεγάλων διεθνών κρίσεων.

Σύμφωνα με όσα έχουν προαναγγείλει αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης, ο Τραμπ αναμένεται να παρουσιάσει τη δεύτερη κυβέρνησή του ως μια κυβέρνηση που επιχείρησε να αντιμετωπίσει προβλήματα τα οποία, κατά τη δική της θέση, παρέμεναν για χρόνια άλυτα.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αναμένεται να δώσει στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, επαναλαμβάνοντας ότι η Τεχεράνη δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.

Ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Μάικ Βαλτς, έχει προαναγγείλει ότι ο Τραμπ θα αναφερθεί επίσης στην πρόοδο που, κατά την αμερικανική κυβέρνηση, έχει σημειωθεί γύρω από το ειρηνευτικό σχέδιο 20 σημείων για τη Γάζα, αλλά και στις εξελίξεις στο Δυτικό Ημισφαίριο.

Παράλληλα, αναμένεται να παρουσιάσει τις διπλωματικές πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει η κυβέρνησή του ως απόδειξη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν να διαδραματίσουν κεντρικό ρόλο στην επίλυση διεθνών συγκρούσεων.

Ωστόσο, αρκετές από τις συγκρούσεις στις οποίες έχει αναφερθεί ο Τραμπ κατά το παρελθόν παραμένουν ενεργές, χωρίς να έχουν συναφθεί μακροπρόθεσμες συμφωνίες ειρήνης.

Το Ιράν πάνω από τη Γενική Συνέλευση

Το μεγαλύτερο βάρος τόσο της ομιλίας όσο και των παρασκηνιακών επαφών αναμένεται να πέσει στο Ιράν. Ο πόλεμος έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις ενεργειακές αγορές και έχει μετατρέψει την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών της περιοχής σε ένα από τα κεντρικά θέματα της φετινής συνόδου.

Στο επίκεντρο βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ, μέσω των οποίων διέρχεται σχεδόν το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Την Τρίτη, μάλιστα, το Ιράν δήλωσε ότι θα μπορούσε να προχωρήσει στην επαναλειτουργία τους εντός μίας εβδομάδας, εφόσον οι ΗΠΑ μειώσουν τη στρατιωτική πίεση και αρθεί ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών.

Η εξέλιξη αυτή προσδίδει ακόμη μεγαλύτερη σημασία στις διπλωματικές κινήσεις που γίνονται στη Νέα Υόρκη.

Η κρίσιμη συνάντηση με τους ηγέτες του Κόλπου

Μετά την ομιλία του, ο Τραμπ πρόκειται να συναντηθεί με ηγέτες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες επαφές της ημέρας, καθώς αρκετές από τις χώρες της περιοχής έχουν υποστεί άμεσα τις οικονομικές και γεωπολιτικές συνέπειες του πολέμου.

Στην ατζέντα αναμένεται να βρεθούν η ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ, οι επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων και εγκαταστάσεων, οι εξελίξεις στην Υεμένη και η δράση των Χούθι.

Ο Μάικ Βαλτς έχει επισημάνει ότι στη Γενική Συνέλευση θα γίνει εκτεταμένη συζήτηση για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, όχι μόνο στα Στενά του Ορμούζ αλλά και στο Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, στη Διώρυγα του Σουέζ, στη Διώρυγα του Παναμά και στα Στενά της Μαλάκκα.

Προς το παρόν, πάντως, δεν έχει προγραμματιστεί συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με Ιρανούς αξιωματούχους, παρότι στην αμερικανική πόλη βρίσκεται και ιρανική αντιπροσωπεία.

Πρόσωπο με πρόσωπο με τον Ζελένσκι

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει και η συνάντηση του Τραμπ με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Ο Ουκρανός πρόεδρος βρίσκεται στη Νέα Υόρκη επιδιώκοντας να εξασφαλίσει περαιτέρω αμερικανική υποστήριξη, την ώρα που οι επιθέσεις Ρωσίας και Ουκρανίας συνεχίζονται και οι προσπάθειες για κατάπαυση του πυρός παραμένουν χωρίς αποτέλεσμα.

Ο Ζελένσκι έχει χαρακτηρίσει την ειρηνευτική διαδικασία πρώτη προτεραιότητα, αναφέροντας ότι στο τραπέζι υπάρχουν προτάσεις αποκλιμάκωσης που αφορούν, μεταξύ άλλων, την ενεργειακή και επισιτιστική ασφάλεια και την προστασία της ανθρώπινης ζωής.

Η συνάντηση αποκτά πρόσθετη βαρύτητα καθώς το Κίεβο πιέζει για περισσότερα αμερικανικά συστήματα αεράμυνας Patriot και για συγκεκριμένα βήματα αποκλιμάκωσης, μεταξύ των οποίων η παύση των επιθέσεων εναντίον ενεργειακών υποδομών.

Η πρώτη συνάντηση με τον νέο Βρετανό πρωθυπουργό

Στο πυκνό πρόγραμμα του Τραμπ περιλαμβάνεται και η πρώτη συνάντησή του με τον νέο πρωθυπουργό της Βρετανίας, Άντι Μπέρναμ.

Η Ουκρανία αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα βασικά ζητήματα της συζήτησης, καθώς η βρετανική κυβέρνηση επιδιώκει να διατηρήσει την αμερικανική στήριξη προς το Κίεβο.

Παράλληλα, οι δύο πλευρές έχουν να διαχειριστούν διαφορετικές προσεγγίσεις σε ζητήματα της Μέσης Ανατολής, ενώ στην ατζέντα βρίσκονται επίσης οι διμερείς σχέσεις και η συνεργασία σε τεχνολογία και τεχνητή νοημοσύνη.

Στο τραπέζι και η Ιαπωνία

Ο Τραμπ θα έχει επίσης συνάντηση με την πρωθυπουργό της Ιαπωνίας, Σανάε Τακαΐτσι. Η επαφή πραγματοποιείται σε μία περίοδο αυξημένου ανταγωνισμού ΗΠΑ–Κίνας και ενώ η Ουάσινγκτον επιχειρεί να ενισχύσει τις συμμαχίες της στην περιοχή Ασίας–Ειρηνικού.

Οι δύο ηγέτες διατηρούν στενή σχέση, ενώ οι συνομιλίες αναμένεται να αγγίξουν ζητήματα ασφάλειας, εμπορίου και τις ευρύτερες γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ασία.

Η συνάντηση που τραβά τα βλέμματα: Ντέλσι Ροντρίγκες

Από τις πλέον ιδιαίτερες συναντήσεις της ημέρας θα είναι εκείνη του Τραμπ με την προσωρινή πρόεδρο της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκες. Θα είναι η πρώτη προσωπική συνάντηση των δύο μετά την αμερικανική επιχείρηση στη Βενεζουέλα που οδήγησε στη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο.

Η συνάντηση πραγματοποιείται επίσης λίγες εβδομάδες μετά τη συμφωνία ΗΠΑ–Βενεζουέλας για το πετρέλαιο, γεγονός που προσθέτει ένα ισχυρό ενεργειακό και οικονομικό στοιχείο στις συνομιλίες τους.

Συμφωνία με Δανία και Γροιλανδία

Ένα ακόμη ξεχωριστό κεφάλαιο του προγράμματος αφορά τη Γροιλανδία. Ο Τραμπ αναμένεται να υπογράψει στη Νέα Υόρκη συμφωνία ασφαλείας με τους πρωθυπουργούς της Δανίας και της Γροιλανδίας. Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί όλες οι λεπτομέρειες της συμφωνίας, ωστόσο εντάσσεται στην προσπάθεια της Ουάσινγκτον να ενισχύσει τη στρατηγική της παρουσία στην Αρκτική.

Νέα Υόρκη: Υπογράφεται η συμφωνία ΗΠΑ-Δανίας για τη Γροιλανδία – Δύο νέες αμερικανικές βάσεις στο νησί

Ο Τραμπ βάζει στο στόχαστρο και τον ίδιο τον ΟΗΕ

Πίσω από τις συναντήσεις και τα πολεμικά μέτωπα υπάρχει ακόμη μία σύγκρουση: αυτή του Τραμπ με τον ίδιο τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα αμφισβητήσει την αποτελεσματικότητα του ΟΗΕ και αναμένεται να επαναφέρει το αίτημά του για βαθιά μεταρρύθμιση του Οργανισμού.

Η αμερικανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι έχει συμβάλει σε περικοπές άνω του ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων στον προϋπολογισμό του ΟΗΕ, ενώ περίπου 3.000 θέσεις στην έδρα του Οργανισμού περιορίζονται και περισσότερο από το ένα τέταρτο των κυανόκρανων αποχωρεί.

Η θέση της Ουάσινγκτον είναι ότι ο ΟΗΕ πρέπει να γίνει μικρότερος και να επικεντρωθεί περισσότερο στην ειρήνη και την ασφάλεια. Έτσι, η Τρίτη στη Νέα Υόρκη εξελίσσεται σε μία από τις πλέον πυκνές διπλωματικά ημέρες της δεύτερης θητείας Τραμπ. Η ομιλία από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης θα δώσει το δημόσιο μήνυμα. Οι συναντήσεις που θα ακολουθήσουν, όμως, είναι εκείνες στις οποίες θα φανεί εάν πίσω από αυτό το μήνυμα υπάρχουν περιθώρια για συγκεκριμένες συμφωνίες στα μεγάλα ανοικτά μέτωπα.

• Βολοντίμιρ Ζελένσκι
• Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ
• Ιράν
• Νέα Υόρκη
• Ντόναλντ Τραμπ
• Πόλεμος στη Μέση Ανατολή