Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε την Παρασκευή ότι η αμερικανική κυβέρνηση αναμένει επίσημη απάντηση από το Ιράν σχετικά με την πρόσφατη πρόταση που έχει κατατεθεί με στόχο τον τερματισμό της κρίσης και των στρατιωτικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στην Ουάσιγκτον, ο Τραμπ ανέφερε ότι αναμένει επικοινωνία από την Τεχεράνη εντός των επόμενων ωρών, υπογραμμίζοντας ότι η πορεία των εξελίξεων θα εξαρτηθεί από τη στάση που θα τηρήσει η ιρανική πλευρά. «Περιμένω γράμμα από το Ιράν απόψε, θα δούμε πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης της επιχείρησης «Ελευθερία»
Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επανεκκίνησης της στρατιωτικής επιχείρησης «Ελευθερία», η οποία είχε ως βασικό στόχο την προστασία της διεθνούς ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Η συγκεκριμένη επιχείρηση είχε τεθεί προσωρινά σε αναστολή τις προηγούμενες ημέρες, έπειτα από ενδείξεις προόδου στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Ο Τραμπ σημείωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν διάφορες επιλογές για τη διαχείριση της κατάστασης στην περιοχή, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η επιχείρηση θα μπορούσε να επανέλθει σε εφαρμογή εφόσον δεν υπάρξει ουσιαστική πρόοδος στις συνομιλίες.
Όπως δήλωσε:
- Η επιχείρηση «Ελευθερία» εξακολουθεί να θεωρείται σημαντικό εργαλείο για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.
- Η αμερικανική κυβέρνηση διαθέτει και εναλλακτικές στρατηγικές επιλογές.
- Το ενδεχόμενο επιστροφής της επιχείρησης παραμένει ανοιχτό αν οι διαπραγματεύσεις οδηγηθούν σε αδιέξοδο.
Την Τρίτη, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ανακοινώσει αιφνιδιαστικά την προσωρινή διακοπή της επιχείρησης μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα Truth Social, υποστηρίζοντας ότι υπήρξε «σημαντική πρόοδος» στις επαφές με στόχο την επίτευξη συμφωνίας για τον τερματισμό της κρίσης.
Σύμφωνα με τον ίδιο:
- Η αναστολή της επιχείρησης θα είχε προσωρινό χαρακτήρα.
- Στόχος ήταν να δοθεί χρόνος στις διπλωματικές επαφές.
- Η αμερικανική πλευρά επιδίωκε να διαπιστώσει εάν μπορεί να ολοκληρωθεί και να υπογραφεί συμφωνία.
Η απόφαση εκείνη είχε προκαλέσει αντιδράσεις και ερωτήματα σχετικά με τη στρατηγική των ΗΠΑ στην περιοχή, καθώς η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ θεωρείται κρίσιμη για τη διεθνή αγορά ενέργειας και το παγκόσμιο εμπόριο.
Καμία οριστική συμφωνία μέχρι στιγμής
Παρά τις δηλώσεις περί προόδου, μέχρι στιγμής δεν έχει επιτευχθεί τελική συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν. Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να αναμένει νέα επίσημη πρόταση από την Τεχεράνη, ενώ οι επαφές μεταξύ των δύο πλευρών συνεχίζονται σε διπλωματικό επίπεδο.
Η κατάσταση παραμένει ρευστή, καθώς:
- Οι στρατιωτικές και γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή συνεχίζονται.
- Η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ εξακολουθεί να επηρεάζεται.
- Οι διεθνείς αγορές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις λόγω των πιθανών επιπτώσεων στις τιμές ενέργειας και στις παγκόσμιες μεταφορές.
Η σημασία των Στενών του Ορμούζ
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς παγκοσμίως, καθώς μέσω αυτών διακινείται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Η παρατεταμένη ένταση στην περιοχή έχει προκαλέσει:
- Καθυστερήσεις και περιορισμούς στη ναυσιπλοΐα.
- Αυξημένο κόστος στις θαλάσσιες μεταφορές.
- Ανησυχία στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
- Ενίσχυση των φόβων για περαιτέρω γεωπολιτική αποσταθεροποίηση.
Μάρκο Ρούμπιο: Ελπίζωνα είναι μια σοβαρή πρόταση
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον δεν έχει λάβει ακόμη επίσημη απάντηση από το Ιράν σχετικά με την αμερικανική πρόταση που βρίσκεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, αποδίδοντας την καθυστέρηση στη δυσλειτουργία του ιρανικού κρατικού μηχανισμού. Όπως ανέφερε σε δηλώσεις του, μέχρι και μία ώρα πριν από την ενημέρωση των δημοσιογράφων δεν είχε φτάσει κάποιο επίσημο μήνυμα από την Τεχεράνη, σημειώνοντας ότι το ιρανικό σύστημα παραμένει «κατακερματισμένο και δυσλειτουργικό», κάτι που, σύμφωνα με τον ίδιο, δυσχεραίνει την επικοινωνία και τη λήψη αποφάσεων.
Παράλληλα, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας εξέφρασε την ελπίδα η απάντηση του Ιράν να συμβάλει στην έναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων, σε μια περίοδο κατά την οποία η ένταση στη Μέση Ανατολή παραμένει υψηλή και οι διεθνείς προσπάθειες αποκλιμάκωσης δεν έχουν μέχρι στιγμής αποδώσει αποτέλεσμα. Ο Μάρκο Ρούμπιο αναφέρθηκε επίσης σε πληροφορίες που δημοσιεύτηκαν κατά τη διάρκεια της νύχτας και κάνουν λόγο για προσπάθεια του Ιράν να δημιουργήσει μηχανισμό ελέγχου της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ. Όπως τόνισε, μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελούσε «πολύ σοβαρό πρόβλημα» και θα ήταν «απαράδεκτη» για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σε ερώτηση σχετικά με το αν η Ουάσιγκτον έχει θέσει σαφείς «κόκκινες γραμμές» προς την Τεχεράνη, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών χρησιμοποίησε ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα, δηλώνοντας ότι εάν απειληθούν Αμερικανοί πολίτες ή αμερικανικές δυνάμεις, οι ΗΠΑ θα απαντήσουν στρατιωτικά. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πρόκειται να επιτρέψουν επιθέσεις εναντίον αμερικανικών πλοίων μέσω drones ή άλλων μέσων, σημειώνοντας ότι η αμερικανική πλευρά παρακολουθεί στενά τη δραστηριότητα ιρανικών σκαφών στην περιοχή.
Ο Ρούμπιο υποστήριξε ακόμη ότι το Ιράν δεν διαθέτει πλέον ισχυρό Πολεμικό Ναυτικό, αναφερόμενος στη χρήση μικρών ταχύπλοων σκαφών που, σύμφωνα με τον ίδιο, χρησιμοποιούνται για παρενοχλήσεις και επιχειρήσεις προσέγγισης πλοίων στον Περσικό Κόλπο. Οι δηλώσεις του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών έρχονται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στα Στενά του Ορμούζ, μια από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς παγκοσμίως για τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου, με τις διεθνείς αγορές και τη ναυτιλιακή κοινότητα να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στην περιοχή.