Βαληνάκης για επίσκεψη Μητσοτάκη στην Άγκυρα: «Η Τουρκία επιδιώκει Pax Turca – Η Ελλάδα δεν μπορεί να σιωπά» – «Αποστειρωμένη συνάντηση χωρίς ουσία»

Σε μια αποτίμηση με αιχμηρές επισημάνσεις για το αποτέλεσμα της συνάντησης Μητσοτάκη – Ερντογάν, προχώρησε ο καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και πρώην Υφυπουργός Εξωτερικών, Γιάννης Βαληνάκης, μιλώντας στο δελτίο ειδήσεων του KONTRA και στον Νίκο Παναγιωτόπουλο.

Ο κ. Βαληνάκης χαρακτήρισε τη συνάντηση «απόλυτα αποστειρωμένη», σημειώνοντας ότι υπήρξε προσεκτική προετοιμασία και από τις δύο πλευρές ώστε να μην υπάρξουν αιχμές ή ουσιαστικές δεσμεύσεις. Όπως υπογράμμισε, οι επτά συμφωνίες που υπεγράφησαν περιορίζονται σε δηλώσεις προθέσεων και δεν αγγίζουν τον πυρήνα των ελληνοτουρκικών διαφορών.

Υπενθύμισε ότι μετά τη Διακήρυξη των Αθηνών το 2023 είχε καλλιεργηθεί η προσδοκία προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης με κοινό συνυποσχετικό, ωστόσο – όπως είπε – ούτε τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης ούτε η λεγόμενη «θετική ατζέντα» παρήγαγαν απτά αποτελέσματα.

Ναύτεξ, 25ος Μεσημβρινός και «ήρεμα νερά»

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις πρόσφατες τουρκικές Ναύτεξ, ακόμη και αορίστου διάρκειας, που – κατά την εκτίμησή του – επαναφέρουν τη λογική διαχωρισμού του Αιγαίου στον 25ο Μεσημβρινό και θέτουν ζητήματα αποστρατικοποίησης. «Δεν μπορεί η Ελλάδα να θεωρεί πρόκληση το να απαντά σε προκλητικές δηλώσεις ή να ασκεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα», τόνισε, σχολιάζοντας την απουσία επίσημης αντίδρασης σε δηλώσεις του Τούρκου ΥΠΕΞ.

Αναθεωρητισμός και «Pax Turca»

Κατά τον κ. Βαληνάκη, η Άγκυρα επιδιώκει αλλαγή του καθεστώτος στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, λειτουργώντας ως αναθεωρητική δύναμη, σε αντίθεση με την Ελλάδα που επιδιώκει διατήρηση του υφιστάμενου νομικού πλαισίου.

Χρησιμοποίησε μάλιστα τον όρο «Pax Turca» για να περιγράψει την τουρκική επιδίωξη: καμία ελληνική κίνηση πέραν των έξι ναυτικών μιλίων και αποφυγή αξιοποίησης του ευρωπαϊκού βέτο ως μοχλού πίεσης.

Το ευρωπαϊκό χαρτί

Ο πρώην Υφυπουργός Εξωτερικών επισήμανε ότι η Τουρκία επιδιώκει οφέλη από την Ευρωπαϊκή Ένωση – από την ευρωπαϊκή άμυνα έως την αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης – και εκτίμησε ότι η Αθήνα οφείλει να αξιοποιήσει τη θεσμική της ισχύ ως κράτος-μέλος.

Θετική χαρακτήρισε την αναφορά του Πρωθυπουργού στην ανάγκη άρσης του casus belli, ωστόσο σημείωσε ότι δεν υπήρξε αντίστοιχη επιμονή για τις «γκρίζες ζώνες» και τις ευρύτερες τουρκικές διεκδικήσεις.

«Τα ήρεμα νερά δίνουν μια ανάσα, αλλά δεν αλλάζουν τη στρατηγική της Τουρκίας», κατέληξε, υπογραμμίζοντας ότι η σταθερότητα δεν μπορεί να οικοδομηθεί χωρίς σαφείς κόκκινες γραμμές και ενεργή διπλωματική αποτροπή.

• Γιάννης Βαληνάκης
• Κυριάκος Μητσοτάκης
• Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν