Βαληνάκης: «Ο Ερντογάν χρησιμοποιεί τον διάλογο ως άλλοθι, ενώ υπονομεύει τα κυριαρχικά μας δικαιώματα» – «Η Άγκυρα μετακινεί τα σύνορα προς τα δυτικά»

Σε μια συνέντευξη – «χάρτη προειδοποιήσεων» στο KONTRA, ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και πρώην Υφυπουργός Εξωτερικών, Γιάννης Βαληνάκης, ανέλυσε το νέο περιβάλλον ασφάλειας στο Αιγαίο, τη στρατηγική της Άγκυρας και τη θέση της Ελλάδας ενόψει της συνάντησης Μητσοτάκη – Ερντογάν.

Ο κ. Βαληνάκης, μιλώντας στον Νίκο Παναγιωτόπουλο, περιέγραψε μια σταθερή και επικίνδυνη πορεία αναθεωρητισμού:
Η Τουρκία, όπως είπε, «με τους χάρτες της Γαλάζιας Πατρίδας και τις νέες NAVTEX, μετακινεί σταθερά τη γραμμή διχοτόμησης του Αιγαίου προς τα δυτικά, φτάνοντας πλέον σε Άνδρο, Ηράκλειο και μισές Κυκλάδες». Παράλληλα, η Άγκυρα αμφισβητεί 150 νησιά και νησίδες, αλλά και την ελληνική κυριαρχία μέσω της «δήθεν υποχρέωσης αποστρατικοποίησης».

Στο ερώτημα του παρουσιαστή για το πώς νοείται διάλογος όταν η Τουρκία θέτει αντι-ατζέντα, ο κ. Βαληνάκης υπογράμμισε ότι «η ατζέντα σε τέτοιες συναντήσεις είναι πάντα γενική, ώστε να βολεύει και τις δύο πλευρές». Ωστόσο, αναγνώρισε ότι ο Ερντογάν αξιοποιεί τη φωτογραφία του διαλόγου για να δείξει στους συμμάχους πως «εγώ μιλάω με την Αθήνα, άρα δεν είμαι απειλή», την ώρα που συνεχίζει να υποσκάπτει τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.

Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στη δήλωση Γεραπετρίτη ότι ο θαλάσσιος χωροταξικός χάρτης της Ε.Ε. θα αποτελέσει τον πυρήνα των ελληνικών αξιώσεων, λέγοντας ότι για πρώτη φορά η Αθήνα δείχνει διάθεση να αξιοποιήσει ένα ευρωπαϊκό εργαλείο που προηγουμένως είχε απορρίψει.

Ωστόσο, το συνολικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από «αβεβαιότητες και γεωπολιτική απορρύθμιση». Με αναφορά στον Ντόναλντ Τραμπ και τις απειλές για αλλαγές στο ΝΑΤΟ, ο κ. Βαληνάκης προειδοποίησε ότι η Ελλάδα οφείλει να προετοιμάζεται «για το χειρότερο δυνατό σενάριο», ακόμη και για ένα μελλοντικό «σχέδιο Τραμπ» επίλυσης διαφορών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Τέλος, άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο πιο επιθετικών ενεργειών από την Άγκυρα, όπως στοχευμένοι αποκλεισμοί νησιών, σημειώνοντας ότι «οι NAVTEX διάρκειας έως δύο ετών μπορούν να μπλοκάρουν μεγάλο μέρος του Αιγαίου και να δημιουργήσουν τετελεσμένα».

Ο κ. Βαληνάκης έκλεισε λέγοντας πως ο διάλογος είναι αναγκαίος, αλλά η Αθήνα πρέπει να προσέλθει πλήρως προετοιμασμένη και με σαφείς γραμμές άμυνας, σε ένα διεθνές περιβάλλον «διαρκώς επιδεινούμενο».

• Γιάννης Βαληνάκης
• Κυριάκος Μητσοτάκης
• Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν