Βασιλίσσης Όλγας: Στο «φως» εντυπωσιακό ρωμαϊκό οικοδομικό συγκρότημα (Φωτό)

Η αποκατάσταση και η ανάδειξη του ρωμαϊκού μνημειακού συνόλου που εντοπίστηκε στις εργασίες ανάπλασης της οδού Βασιλίσσης Όλγας προχωρά, μετά την ολοκλήρωση του έργου και την απόδοση του δρόμου στους Αθηναίους στα τέλη Απριλίου. Τα ευρήματα φωτίζουν τη διαχρονική εξέλιξη της περιοχής βόρεια του Ολυμπιείου, δίπλα στον Ιλισό.

Η ανασκαφή έφερε στο φως μεγάλο ρωμαϊκό οικοδομικό συγκρότημα με ημικυκλικό αίθριο, στοές, χώρους κατοίκησης και οργανωμένες υποδομές αποχέτευσης. Το συγκρότημα πέρασε από αλλεπάλληλες οικοδομικές φάσεις από τον 3ο έως τον 5ο αιώνα μ.Χ.

Από το κτήριο έχει διασωθεί τμήμα ημικυκλικής στοάς, με ψηφιδωτό δάπεδο που χρονολογείται στο πρώτο μισό του 5ου αιώνα μ.Χ. Οι αρχαιότητες περιλαμβάνουν επίσης τμήμα της τάφρου του Θεμιστόκλειου τείχους και μεταγενέστερα βυζαντινά κατάλοιπα.

Η ιστορία της περιοχής βόρεια του Ολυμπιείου

Η ζώνη βόρεια του Ολυμπιείου αποτελεί ιστορικό πυρήνα της Αθήνας, με ανθρώπινη παρουσία από την προϊστορική περίοδο έως τους πρώτους βυζαντινούς χρόνους. Η εγγύτητά της με τον Ιλισό διαμόρφωσε τη σημασία της ήδη από την αρχαιότητα.

Πριν από την ένταξή της στον αστικό ιστό, η περιοχή αναπτύχθηκε εκτός των τειχών της αρχαίας πόλης ως τόπος κατοίκησης και λατρείας, όπου λειτουργούσαν σημαντικά ιερά. Στη ρωμαϊκή εποχή και ιδιαίτερα κατά την περίοδο του Αδριανού, εξελίχθηκε σε εύπορη συνοικία με δημόσια και ιδιωτικά μνημειακά κτήρια.

Παρότι οι καταστροφές των ύστερων ρωμαϊκών χρόνων επηρέασαν την περιοχή, ακολούθησε νέα οικοδομική και οικιστική άνθηση τον 4ο και 5ο αιώνα μ.Χ. Η σταδιακή μείωση της κατοίκησης τον 6ο αιώνα συνδέεται με τη μετάβαση στη βυζαντινή περίοδο.

Η παρέμβαση του Υπουργείου Πολιτισμού

Το Υπουργείο Πολιτισμού δίνει έμφαση στην προστασία των ευρημάτων και στη λειτουργική και αισθητική ενοποίησή τους, ώστε το αρχαιολογικό σύνολο να παρουσιαστεί ως ενιαία ενότητα στον δημόσιο χώρο.

Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε:

«Μετά την απόδοση της οδού Βασιλίσσης Όλγας στους Αθηναίους, στα τέλη Απριλίου, σηματοδοτώντας την ολοκλήρωση ενός εμβληματικού έργου που παρέμενε σε εκκρεμότητα για χρόνια, η αποκατάσταση, η προστασία και η ανάδειξη του σημαντικού μνημειακού συνόλου που αποκαλύφθηκε, κατά τις εργασίες ανάπλασης της οδού, αποτελεί το επόμενο ουσιαστικό βήμα που συνδέεται με τη διαρκή προσπάθεια του Υπουργείου Πολιτισμού να διαφυλάσσει και να αναδεικνύει την ιστορία της Αρχαίας Αθήνας.

Τα αρχαιολογικά κατάλοιπα που ήρθαν στο φως συνθέτουν μια εξαιρετικά σημαντική μαρτυρία για τη διαχρονική εξέλιξη της περιοχής, βόρεια του Ολυμπιείου, από τους κλασικούς έως και τους βυζαντινούς χρόνους. Η αποκάλυψη τμήματος της τάφρου του Θεμιστόκλειου τείχους, του εκτεταμένου ρωμαϊκού οικοδομικού συγκροτήματος με το ημικυκλικό αίθριο, τις στοές, τους χώρους κατοίκησης και τα αποχετευτικά δίκτυα, καθώς και των μεταγενέστερων βυζαντινών καταλοίπων, επιβεβαιώνει τη διαχρονική σημασία της περιοχής και εμπλουτίζει ουσιαστικά τις γνώσεις μας για την ιστορία της πόλης στην αρχαιότητα.

Ιδιαίτερη μέριμνα δίνεται στη λειτουργική και αισθητική ενοποίηση των αρχαιοτήτων ώστε να αναδειχθεί, με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, η ενότητα του αρχαιολογικού συνόλου και να εξασφαλιστούν οι προϋποθέσεις για την ασφαλή προστασία και τη διαχρονική ανάδειξη των πολύ σημαντικών ευρημάτων που αποκαλύφθηκαν, τα τελευταία χρόνια, στο ιστορικό κέντρο της πρωτεύουσας.

Η αποκατάσταση του μνημειακού συνόλου αναδεικνύει ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον τμήμα της αρχαίας τοπογραφίας της πόλης, προσφέροντας στους κατοίκους και τους επισκέπτες της Αθήνας τη δυνατότητα να γνωρίσουν μια ακόμη σημαντική σελίδα της μακραίωνης ιστορίας της. Η προστασία και η ανάδειξη των μνημείων δεν αποτελεί μόνο υποχρέωσή μας απέναντι στο παρελθόν, αλλά και μια συνειδητή επένδυση στη συλλογική μνήμη, στην πολιτιστική μας ταυτότητα και στην ποιότητα του δημόσιου χώρου».

• Βασιλίσσης Όλγας
• Λίνα Μενδώνη
• Ρωμαϊκή πόλη
• Υπουργείο Πολιτισμού