Βρετανία: Με απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, οι τρανς γυναίκες αποκλείονται από τον νομικό όρο «γυναίκα»

Το Ανώτατο Δικαστήριο του Ηνωμένου Βασιλείου έκρινε πως ο νομικός όρος «γυναίκα» δεν περιλαμβάνει τις τρανς γυναίκες, γεγονός που ενδέχεται να έχει σημαντικές επιπτώσεις στην εφαρμογή της νομοθεσίας για την ισότητα.

Με ομόφωνη απόφασή του, το δικαστήριο ξεκαθάρισε ότι ο νομικός ορισμός της γυναίκας αφορά «στη βιολογική γυναίκα και το βιολογικό φύλο», κάτι που συνεπάγεται τον αποκλεισμό των τρανς ατόμων από αυτό τον ορισμό. Η υπόθεση αφορούσε το αν οι τρανς γυναίκες που διαθέτουν πιστοποιητικό ταυτότητας φύλου – έγγραφο που παρέχει νομική αναγνώριση του φύλου τους ως γυναικείου – καλύπτονται από την προστασία του Νόμου για την Ισότητα του 2010 ως γυναίκες.

Το 2018, μία ομάδα ακτιβιστριών στη Σκωτία προσέβαλε το σχετικό νομικό πλαίσιο, υποστηρίζοντας πως οι συγκεκριμένες προστασίες πρέπει να περιορίζονται σε άτομα που είναι γυναίκες από τη γέννησή τους. Ωστόσο, η σκωτσέζικη κυβέρνηση αντέτεινε ότι μία τρανς γυναίκα με έγκυρο πιστοποιητικό ταυτότητας φύλου είναι, βάσει νόμου, γυναίκα και επομένως οφείλει να απολαμβάνει ίση νομική προστασία.

Παρότι το ζήτημα αρχικά προέκυψε στο πλαίσιο της εκπροσώπησης των γυναικών στο Κοινοβούλιο της Σκωτίας, η απόφαση που εκδόθηκε την Τετάρτη αναμένεται να εντείνει τις δυσκολίες και τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν τα τρανς άτομα στη Βρετανία ως προς τα δικαιώματά τους. Το Εργατικό Κόμμα υπογράμμισε πως η απόφαση προσφέρει τις απαραίτητες διευκρινίσεις, ενώ οι Συντηρητικοί τη χαρακτήρισαν «ξεκάθαρη νίκη της κοινής λογικής».

Η κυβέρνηση της Σκωτίας δεν έχει σχολιάσει ακόμα επίσημα την απόφαση αλλά ο πρωθυπουργός John Swinney, σε ανάρτησή του έγραψε πως «η κυβέρνηση της Σκωτίας αποδέχεται την απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου. Η απόφαση παρέχει διευκρινίσεις για δύο σχετικά τμήματα της νομοθεσίας που πέρασε το Γουεστμίνστερ. Τώρα θα ασχοληθούμε με τις επιπλοκές της απόφασης. Η προστασία όλων θα θεμελιώσει τις πράξεις μας».

Ο λόρδος Hodge είπε στο δικαστήριο ότι ο Νόμος για την Ισότητα του 2010 ήταν πολύ σαφής ότι οι διατάξεις του αφορούσαν το βιολογικό φύλο κατά τη γέννηση και όχι το επίκτητο φύλο ενός ατόμου, ανεξάρτητα από το αν κατείχε πιστοποιητικό ταυτότητας φύλου. Αυτό επηρέασε τη χάραξη πολιτικής για το φύλο στον αθλητισμό και τις ένοπλες υπηρεσίες, τα νοσοκομεία, καθώς επίσης τις φιλανθρωπικές οργανώσεις μόνο για γυναίκες και την πρόσβαση σε αποδυτήρια και χώρους μόνο για γυναίκες, είπε.

Σε μία προφορική σύνοψη της απόφασης τόνισε πως «ερμηνεύοντας το φύλο ως επιβεβαιωμένο φύλο θα περιόριζε τους ορισμούς του άνδρα και της γυναίκας στον Νόμο της Ισότητας, άρα και το προστατευόμενο χαρακτηριστικό του φύλου με ασυνάρτητο τρόπο. Θα δημιουργούσε ετερογενείς ομαδοποιήσεις. Σε απλή γλώσσα, οι διατάξεις σχετικά με τις διακρίσεις λόγω φύλου, και ιδίως αυτές που σχετίζονται με την εγκυμοσύνη, τη μητρότητα και την προστασία από κινδύνους που επηρεάζουν ειδικά τις γυναίκες, μπορούν να ερμηνευθούν μόνο ως αναφορές στο βιολογικό φύλο».

Οι ακτιβιστές υπέρ των δικαιωμάτων των τρανς ατόμων καλούν τα τρανς άτομα και οι υποστηρικτές τους να παραμείνουν ψύχραιμοι αναφορικά με τη νέα αυτή απόφαση.

Η οργάνωση Scottish Trans ανέφερε πως «είμαστε πραγματικά σοκαρισμένοι από τη σημερινή απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου, η οποία αντιστρέφει 20 χρόνια κατανόησης για το πώς ο νόμος αναγνωρίζει τους τρανς άνδρες και τις τρανς γυναίκες με τα πιστοποιητικά ταυτότητας φύλου. «Θα συνεχίσουμε να παλεύουμε για έναν κόσμο όπου τα τρανς άτομα θα μπορούν να συνεχίσουν τη ζωή τους με ιδιωτικότητα, αξιοπρέπεια και ασφάλεια. Αυτό είναι κάτι που αξίζει σε όλους μας. Αυτές οι προστασίες θεμελιώθηκαν το 2004 ακολουθώντας απόφαση του Ευρωπαϊκού δικαστηρίου για τα ανθρώπινα δικαιώματα, κάτι που σημάνει ότι η σημερινή απόφαση υπονομεύει τα ζωτικά ανθρώπινα δικαιώματα της κοινότητας για αξιοπρέπεια, ασφάλεια και το δικαίωμα να μας σέβονται για αυτό που είμαστε» δήλωσε η Ellie Gomersall, τρανς μέλος των Πρασίνων.

Η ομάδα «For Women Scotland» που κίνησαν τις διαδικασίες για τον αποκλεισμό των τρανς γυναικών, από θεμελιώδη δικαιώματα ισότητας φύλου, στηρίζεται οικονομικά από την JK Rowling. Χαιρέτισε την απόφαση επιμένοντας πως ο ορισμός της γυναίκας στον Νόμο περί Ισότητας περιορίζεται σε άτομα που γεννιούνται βιολογικά γυναίκες. «Το δικαστήριο μας έδωσε τη σωστή απάντηση: τα προστατευόμενα χαρακτηριστικά του φύλου – αρσενικού και θηλυκού- αναφέρεται στην πραγματικότητα και όχι σε αποφάσεις σε χαρτιά».

Ο Λόρδος Hodge του Ανώτατου δικαστηρίου, κάλεσε τον κόσμο να μην δούν την απόφαση αυτή «ως θρίαμβο μιας ή περισσότερων ομάδων στην κοινωνία μας σε βάρος κάποιας άλλη ομάδας».

• Βρετανία
• Γυναίκες
• Ηνωμένο Βασίλειο
• τρανς