Βρετανία: Τεράστια τα προβλήματα για τον Στάρμερ – Κρίση σε ομόλογα και αγορές – Πυρ από την αντιπολίτευση

Ο πρωθυπουργός της Βρετανίας, Κιρ Στάρμερ, βρίσκεται αντιμέτωπος με σοβαρές οικονομικές και πολιτικές προκλήσεις που απειλούν να εκτροχιάσουν το κυβερνητικό του πρόγραμμα. Με το χρέος να φτάνει σε υψηλά επίπεδα ρεκόρ, τις αποδόσεις των ομολόγων να εκτοξεύονται και τη διεθνή γεωπολιτική σκηνή να κλονίζει την εμπιστοσύνη στις αγορές, η πολιτική σταθερότητα της Βρετανίας κρέμεται από μια λεπτή κλωστή.

Απειλή της οικονομικής κρίσης

Οι αποδόσεις των βρετανικών ομολόγων άγγιξαν τα υψηλότερα επίπεδα από το 2008, φτάνοντας το 4,82%, γεγονός που αντικατοπτρίζει τη δυσπιστία των αγορών απέναντι στην οικονομική στρατηγική των Εργατικών. Ο προϋπολογισμός του Στάρμερ προβλέπει δανεισμό 140 δισ. λιρών για επενδύσεις, ποσό σχεδόν διπλάσιο από τις αρχικές εκτιμήσεις, προκαλώντας ανησυχία στους επενδυτές και τους οικονομολόγους. Ο κίνδυνος θυμίζει την κρίση χρέους του 1976, όταν η Βρετανία είχε αναγκαστεί να ζητήσει βοήθεια από το ΔΝΤ.

Η σύγκριση με την κατάρρευση της Λιζ Τρας το 2022 είναι αναπόφευκτη, καθώς η αποτυχία της να ελέγξει τις αντιδράσεις των αγορών την οδήγησε στην παραίτηση μέσα σε μόλις 44 ημέρες.Ο

Ο ρόλος του Έλον Μασκ

Στη γεωπολιτική σκακιέρα, η θέση του Στάρμερ γίνεται ακόμα πιο ευάλωτη. Ο Έλον Μασκ, στενός συνεργάτης του Ντόναλντ Τραμπ, φέρεται να σχεδιάζει την πτώση του βρετανού πρωθυπουργού, σύμφωνα με τους Financial Times. Με τον Μασκ να αποκτά ρόλο “υπερυπουργού” στη νέα κυβέρνηση Τραμπ, οι εντάσεις στις σχέσεις ΗΠΑ-Βρετανίας αυξάνονται, επηρεάζοντας τις πολιτικές και οικονομικές ισορροπίες.

Οικονομολόγοι προβλέπουν ότι ο Στάρμερ θα χρειαστεί να εφαρμόσει μέτρα λιτότητας, όπως περικοπές δαπανών και αυξήσεις φόρων, για να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των αγορών. Ωστόσο, η πολιτική του κόστους δανεισμού και η έλλειψη ελιγμών στον προϋπολογισμό καθιστούν δύσκολη τη διαχείριση της κρίσης.

Η Κάθλιν Μπρουκς, διευθύντρια έρευνας της επενδυτικής XTB, υπογραμμίζει πως οι αποδόσεις των ομολόγων παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, και οποιαδήποτε σταθεροποίηση που παρατηρείται –όπως συνέβη την Πέμπτη– ενδέχεται να είναι προσωρινή. Κατά την εκτίμησή της, το 2025 η αγορά ομολόγων της Βρετανίας θα αντιμετωπίσει συχνότερες κρίσεις και μεγαλύτερη αστάθεια. Αυτό οφείλεται σε μια σειρά από διαρθρωτικά προβλήματα και προκλήσεις που δεν έχουν ακόμη επιλυθεί.

Η Ιζαμπέλ Στόκτον, ανώτερη οικονομολόγος στο Ινστιτούτο Δημοσιονομικών Μελετών (IFS), εκφράζει ανησυχία για τη δημοσιονομική ευελιξία της κυβέρνησης. Όπως εξηγεί, η πιθανότητα περικοπών δαπανών ή αυξήσεων φόρων αυξάνεται, εάν η κυβέρνηση θέλει να διατηρηθεί εντός των δημοσιονομικών κανόνων. Το πρόβλημα, σύμφωνα με τη Στόκτον, είναι ότι η Ρέιτσελ Ριβς, με τον προϋπολογισμό του Οκτωβρίου, άφησε ελάχιστα περιθώρια για ελιγμούς. Έτσι, ακόμη και μια μέτρια αύξηση στο κόστος δανεισμού θα μπορούσε να εκτροχιάσει το κυβερνητικό σχέδιο για τη μείωση του χρέους.

Πυρά από αντιπολίτευση

Η αντιπολίτευση, ωστόσο, επέμεινε στις πιέσεις, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι δεν λαμβάνει σοβαρά υπόψη την κατάσταση στις αγορές, ενώ παράλληλα τόνισε ότι η έλλειψη διαφάνειας στις αποφάσεις για τα δημόσια οικονομικά πλήττει την εμπιστοσύνη των επενδυτών. Ο επικεφαλής της αντιπολίτευσης επεσήμανε ότι οι αυξήσεις στις αποδόσεις των ομολόγων μπορεί να οδηγήσουν σε αυξημένο κόστος δανεισμού για το κράτος, γεγονός που ενδέχεται να έχει μακροπρόθεσμες συνέπειες για την οικονομία και τους πολίτες.

Η υπουργός Οικονομικών, Ρέιτσελ Ριβς, που αναμένεται να επιστρέψει από την Κίνα τις επόμενες ημέρες, δεσμεύθηκε μέσω εκπροσώπου της να απαντήσει άμεσα στις ανησυχίες που έχουν διατυπωθεί. Ειδικοί στην οικονομία σημειώνουν ότι η αντίδραση της κυβέρνησης θα είναι κρίσιμη για την αποκατάσταση της σταθερότητας στις αγορές και την αποφυγή περαιτέρω αναταραχών.

Η κατάσταση με τις αγορές αναδεικνύει την ευαισθησία της οικονομίας σε εξωτερικές και εσωτερικές πολιτικές πιέσεις. Αναλυτές επισημαίνουν ότι ενώ οι δηλώσεις καθησυχασμού είναι χρήσιμες για την άμεση αποκλιμάκωση της έντασης, απαιτείται πιο μακροπρόθεσμη στρατηγική για τη διασφάλιση της εμπιστοσύνης των επενδυτών και την προστασία της χώρας από πιθανές οικονομικές κρίσεις.

• Κιρ Στάρμερ