Ζελένσκι: «Ο Πούτιν ποντάρει στον χειμώνα για να μας λυγίσει» – Το αμερικανικό σχέδιο αποκλιμάκωσης

Την εκτίμηση ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν επιχειρεί να χρησιμοποιήσει έναν ακόμη σκληρό χειμώνα ως όπλο πίεσης απέναντι στην Ουκρανία εξέφρασε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, την ώρα που οι Ηνωμένες Πολιτείες αναζητούν μια φόρμουλα αποκλιμάκωσης πριν οι θερμοκρασίες πέσουν και ο πόλεμος εισέλθει σε μία ακόμη κρίσιμη φάση.

Σε συνέντευξή του στο Axios, ο Ουκρανός πρόεδρος υποστήριξε ότι η Μόσχα ελπίζει πως ένα νέο κύμα επιθέσεων σε ηλεκτρικά δίκτυα, ενεργειακές εγκαταστάσεις και κρίσιμες υποδομές θα προκαλέσει τόσο μεγάλη πίεση στην ουκρανική κοινωνία και οικονομία ώστε το Κίεβο να αναγκαστεί να προχωρήσει σε περισσότερες παραχωρήσεις.

«Η Ρωσία πιστεύει πραγματικά ότι αυτός ο χειμώνας μπορεί να τη βοηθήσει να μας λυγίσει», ανέφερε ο Ζελένσκι, περιγράφοντας την εκτίμησή του για τη στρατηγική του Κρεμλίνου.

Ο χειμώνας ως στρατηγικό όπλο

Για την Ουκρανία, ο επερχόμενος χειμώνας δεν αποτελεί απλώς μετεωρολογική πρόκληση.

Κατά τα προηγούμενα χρόνια του πολέμου, η Ρωσία έχει πραγματοποιήσει μεγάλης κλίμακας επιθέσεις εναντίον του ουκρανικού ενεργειακού συστήματος, με στόχο σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, υποσταθμούς και άλλες κρίσιμες εγκαταστάσεις.

Η στρατηγική έχει οδηγήσει επανειλημμένα σε προβλήματα ηλεκτροδότησης και θέρμανσης, αναγκάζοντας το Κίεβο να δαπανά σημαντικούς πόρους για την επισκευή και προστασία του δικτύου.

Ο Ζελένσκι εκτιμά ότι η Μόσχα θα επιχειρήσει αυτή τη φορά να συνδυάσει μια μεγάλη χειμερινή στρατιωτική επίθεση με νέα πλήγματα στις υποδομές, ώστε να προκαλέσει ένα «ισχυρό χτύπημα» πριν από οποιαδήποτε ουσιαστική διαπραγμάτευση.

Οι ΗΠΑ αναζητούν «χειμερινή αποκλιμάκωση»

Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει μια διαφορετική προσέγγιση.

Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, οι ΗΠΑ διερευνούν το ενδεχόμενο να συμφωνήσουν Ρωσία και Ουκρανία σε συγκεκριμένα μέτρα αποκλιμάκωσης πριν και κατά τη διάρκεια του χειμώνα, ενώ παράλληλα θα επιχειρηθεί να επανεκκινήσουν οι συνομιλίες για μια ευρύτερη ειρηνευτική συμφωνία.

Στο τραπέζι βρίσκονται ιδέες που αφορούν τις ενεργειακές υποδομές, τις εγκαταστάσεις ηλεκτροπαραγωγής, τις εξαγωγές σιτηρών, αλλά και τις ρωσικές εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η λογική είναι να δημιουργηθεί μια περιορισμένη συμφωνία ή σειρά συνεννοήσεων που θα μειώσουν τον κίνδυνο μεγάλης κλιμάκωσης τους επόμενους μήνες, χωρίς να απαιτείται προηγουμένως συνολική επίλυση του πολέμου.

Οι Γουίτκοφ και Κούσνερ σε Μόσχα και Κίεβο

Η νέα αμερικανική προσπάθεια συνδέεται άμεσα με τις επαφές των απεσταλμένων του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ.

Οι δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι συναντήθηκαν πρώτα με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στο Κρεμλίνο και στη συνέχεια ταξίδεψαν στο Κίεβο, όπου είχαν επαφές με τον Ζελένσκι και την ουκρανική ηγεσία.

Ήταν η πρώτη επίσκεψή τους στην ουκρανική πρωτεύουσα από την έναρξη της δεύτερης προεδρικής θητείας του Τραμπ, με βασικό στόχο να «ξεμπλοκάρει» η διπλωματική διαδικασία που είχε ουσιαστικά παγώσει.

Ουκρανικά drones χτύπησαν βαθιά στη Ρωσία – Τουλάχιστον 5 νεκροί σε Κριμαία και Λουχάνσκ

Ο Ζελένσκι ανέφερε ότι το μήνυμα που μετέφεραν οι Αμερικανοί μετά τις συνομιλίες τους στη Μόσχα ήταν πως «οι Ρώσοι είναι έτοιμοι να διαπραγματευτούν».

Ωστόσο, ο ίδιος εμφανίστηκε επιφυλακτικός, επισημαίνοντας ότι η συμπεριφορά της Ρωσίας στο πεδίο και η συνέχιση των επιθέσεων δεν δείχνουν ακόμη πραγματική διάθεση συμβιβασμού.

Το «χειμερινό πακέτο» για την Ουκρανία

Παράλληλα με τις διπλωματικές προσπάθειες, οι ΗΠΑ εξετάζουν την ενίσχυση της Ουκρανίας μέσω ενός ειδικού «χειμερινού πακέτου» στρατιωτικής και ενεργειακής βοήθειας.

Το πακέτο αναμένεται να επικεντρωθεί στην αεράμυνα και στην προστασία του ενεργειακού συστήματος, καθώς το Κίεβο θεωρεί κρίσιμο να διαθέτει επαρκή μέσα για την αναχαίτιση ρωσικών πυραύλων και drones.

Ο Ζελένσκι διευκρίνισε ότι η υποστήριξη δεν αφορά μόνο πυραυλικά συστήματα.

Στη συζήτηση περιλαμβάνονται επίσης προμήθειες LNG και μέτρα για την ενεργειακή ανθεκτικότητα της χώρας, ώστε να περιοριστούν οι επιπτώσεις σε περίπτωση νέων ρωσικών χτυπημάτων.

Η Ουκρανία απειλεί την ενεργειακή «καρδιά» της Ρωσίας

Ο Ουκρανός πρόεδρος υπογράμμισε, πάντως, ότι ο χειμώνας δεν δημιουργεί κινδύνους μόνο για το Κίεβο.

Η Ουκρανία έχει εντείνει τις επιθέσεις μεγάλης εμβέλειας σε ρωσικά διυλιστήρια, εγκαταστάσεις πετρελαίου και άλλες ενεργειακές υποδομές, επιχειρώντας να πλήξει τα έσοδα που χρηματοδοτούν τη ρωσική πολεμική μηχανή.

«Όταν επιτέθηκαν στο ηλεκτρικό μας δίκτυο, εμείς περιορίσαμε τη δυνατότητά τους να πωλούν πετρέλαιο και φυσικό αέριο», ανέφερε ο Ζελένσκι.

Το Κίεβο θεωρεί ότι η δυνατότητά του να προκαλεί οικονομικό κόστος στη Μόσχα αποτελεί κρίσιμο διαπραγματευτικό χαρτί, ιδιαίτερα εάν οι συνομιλίες επανεκκινήσουν τους επόμενους μήνες.

Το παράθυρο του Σεπτεμβρίου και του Οκτωβρίου

Ο Ζελένσκι βλέπει τις εβδομάδες πριν από την έναρξη του χειμώνα ως ένα στενό αλλά σημαντικό παράθυρο για τη διπλωματία.

Όπως υποστήριξε, ο Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος θα πρέπει να αξιοποιηθούν για να δημιουργηθεί εκ νέου ένας ουσιαστικός δίαυλος συνομιλιών.

Μεταξύ των πιθανών ευκαιριών βρίσκεται και η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, όπου θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν νέες επαφές μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών.

Δεν απέκλεισε, μάλιστα, την προοπτική μιας νέας τριμερούς διαδικασίας μεταξύ ΗΠΑ, Ουκρανίας και Ρωσίας, αν και μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει συμφωνία για μια τέτοια συνάντηση.

«Ο Πούτιν χρειάζεται τον Τραμπ»

Ο Ζελένσκι εκτίμησε επίσης ότι ο Ρώσος πρόεδρος δεν επιθυμεί αυτή τη στιγμή μια ανοιχτή σύγκρουση με τον Ντόναλντ Τραμπ.

«Η αίσθησή μου είναι ότι ο Πούτιν χρειάζεται τον Τραμπ», είπε, υποστηρίζοντας ότι το Κρεμλίνο ενδέχεται να θελήσει να προσφέρει στον Αμερικανό πρόεδρο κάποια μορφή διπλωματικής επιτυχίας πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ.

Για το Κίεβο, αυτή ακριβώς η σχέση αποτελεί έναν από τους βασικούς μοχλούς με τους οποίους η Ουάσινγκτον μπορεί να πιέσει τη Μόσχα να επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις.

Οι κυρώσεις παραμένουν στο τραπέζι

Ο Ζελένσκι ζήτησε παράλληλα από τις Ηνωμένες Πολιτείες πρόσθετες οικονομικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας, υποστηρίζοντας ότι η πίεση στα έσοδα του Κρεμλίνου πρέπει να συνοδεύσει οποιαδήποτε ειρηνευτική προσπάθεια.

«Ο Πούτιν χρειάζεται χρήματα. Ο Πούτιν θέλει χρήματα για να συνεχίσει τον πόλεμο», ανέφερε.

Η ουκρανική θέση παραμένει ότι οι διαπραγματεύσεις μπορούν να έχουν πιθανότητες επιτυχίας μόνο εάν το Κίεβο διατηρήσει ισχυρή στρατιωτική θέση, δυτική οικονομική υποστήριξη και αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας.

Καθώς ο χειμώνας πλησιάζει, η σύγκρουση αποκτά έτσι ένα νέο χρονικό όριο.

Για τη Μόσχα, σύμφωνα με τον Ζελένσκι, οι χαμηλές θερμοκρασίες μπορούν να μετατραπούν σε μέσο στρατιωτικής και κοινωνικής φθοράς.

Για το Κίεβο και την Ουάσινγκτον, οι επόμενες εβδομάδες αποτελούν ίσως την τελευταία ευκαιρία να βρεθεί μια φόρμουλα που θα αποτρέψει έναν ακόμη χειμώνα μαζικών επιθέσεων και θα ξαναφέρει τις δύο πλευρές στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

• Βλαντιμίρ Πούτιν
• Βολοντίμιρ Ζελένσκι
• Ντόναλντ Τραμπ
• Ουκρανία
• πόλεμος
• Ρωσία