«85″ πριν τα μεσάνυχτα»: Το ντόμινο εξελίξεων που μπορεί να προκαλέσει η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή – Τα πιο «ισχυρά» σενάρια

Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει πλέον εισέλθει σε μια φάση όπου κάθε επόμενο βήμα μπορεί να πυροδοτήσει ένα ευρύτερο ντόμινο εξελίξεων, με συνέπειες που δεν θα περιοριστούν μόνο στο στρατιωτικό πεδίο. Το ενδεχόμενο νέων πληγμάτων, η κρίση στα Στενά του Ορμούζ, οι απειλές για ενεργειακές υποδομές και η διεθνής διπλωματική κινητικότητα συνθέτουν ένα εξαιρετικά εύθραυστο σκηνικό, στο οποίο ακόμη και μια μικρή μετατόπιση μπορεί να αλλάξει δραματικά τα δεδομένα.

Το πιο άμεσο και ισχυρό σενάριο αφορά την περαιτέρω κλιμάκωση γύρω από το Ορμούζ. Το Ιράν έχει διαμηνύσει ότι ενδεχόμενη επίθεση στις νότιες ακτές ή στις ενεργειακές του υποδομές θα μπορούσε να οδηγήσει σε πλήρες κλείσιμο του θαλάσσιου περάσματος, ακόμη και με ναρκοθέτηση, κάτι που θα έπληττε μια αρτηρία από την οποία διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG. Ήδη χώρες της Ασίας και μεγάλοι ενεργειακοί παίκτες προειδοποιούν ότι μια παρατεταμένη διαταραχή θα μετατρεπόταν πολύ γρήγορα σε παγκόσμια ενεργειακή κρίση.

Μέση Ανατολή: Νέο κύμα ισραηλινών πληγμάτων σε Ιράν και Λίβανο – Στοχευμένες πυραυλικές επιθέσεις από την Τεχεράνη

Το δεύτερο σενάριο είναι η επέκταση των αντιποίνων στις κρίσιμες υποδομές της περιοχής. Η Τεχεράνη έχει απειλήσει με ανταποδοτικά πλήγματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, αλλά και σε υποδομές που συνδέονται με αμερικανικές βάσεις ή στρατηγικά συμφέροντα συμμάχων των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Ένα τέτοιο βήμα δεν θα σήμαινε μόνο νέα στρατιωτική ανάφλεξη, αλλά και κίνδυνο για ηλεκτροπαραγωγή, LNG, ύδρευση και εφοδιαστικές αλυσίδες στον Κόλπο, με άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα εκατομμυρίων ανθρώπων και στη διεθνή αγορά ενέργειας.

Το τρίτο και ίσως πιο ορατό σενάριο αφορά το οικονομικό σοκ. Οι αγορές έχουν ήδη αντιδράσει έντονα στις εξελίξεις, με την Goldman Sachs να ανεβάζει την πρόβλεψή της για το Brent το 2026 στα 85 δολάρια κατά μέσο όρο και να βλέπει ακόμη και βραχυπρόθεσμες κορυφές έως τα 135 δολάρια σε ακραίο σενάριο παρατεταμένης διακοπής. Αν η κρίση παγιωθεί, οι συνέπειες θα μπορούσαν να μεταφερθούν άμεσα σε καύσιμα, πληθωρισμό, μεταφορές, επιτόκια και τελικά στην παγκόσμια ανάπτυξη. Οι ασιατικές οικονομίες εμφανίζονται ιδιαίτερα εκτεθειμένες, λόγω μεγάλης εξάρτησης από τις ροές ενέργειας του Κόλπου.

Υπάρχει, ωστόσο, και ένα τέταρτο σενάριο, αυτό της προσωρινής αποκλιμάκωσης. Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να παρατείνει κατά πέντε ημέρες το τελεσίγραφο για νέα πλήγματα στις ιρανικές εγκαταστάσεις έδωσε μια μικρή ανάσα στις αγορές, με το πετρέλαιο να υποχωρεί και τα χρηματιστήρια να ανακάμπτουν. Αυτό δείχνει ότι η διεθνής κοινότητα εξακολουθεί να βλέπει παράθυρο για διπλωματική ανάσχεση, έστω και εύθραυστη. Το πρόβλημα είναι ότι το παράθυρο αυτό παραμένει στενό και πλήρως εξαρτημένο από το αν θα αποφευχθεί το επόμενο μεγάλο στρατιωτικό επεισόδιο.

Το χτύπημα στο Ντιέγκο Γκαρσία φέρνει την Ευρώπη εντός εμβέλειας – Οι φόβοι στο Λονδίνο και η πίεση στον Στάρμερ για την Κύπρο

Σε διπλωματικό επίπεδο, η Κίνα έχει ήδη προειδοποιήσει για έναν «φαύλο κύκλο» που μπορεί να βυθίσει ολόκληρη την περιοχή στο χάος, ενώ κράτη που εξαρτώνται ενεργειακά από το Ορμούζ, όπως η Νότια Κορέα, ζητούν ανοιχτά διασφάλιση της ναυσιπλοΐας. Αυτό δείχνει ότι η κρίση έχει πάψει να είναι απλώς μια περιφερειακή αντιπαράθεση και μετατρέπεται ολοένα περισσότερο σε παγκόσμιο γεωπολιτικό τεστ αντοχής.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η Μέση Ανατολή βρίσκεται πράγματι σε μια στιγμή που θυμίζει «85 δευτερόλεπτα πριν τα μεσάνυχτα»: όχι επειδή η γενικευμένη ανάφλεξη είναι βέβαιη, αλλά επειδή τα περιθώρια για λάθος, υπεραντίδραση ή αλυσιδωτή κλιμάκωση είναι πλέον εξαιρετικά περιορισμένα. Τα πιο ισχυρά σενάρια αυτή τη στιγμή είναι τέσσερα: νέα στρατιωτική κλιμάκωση, κλείσιμο ή μερική παράλυση του Ορμούζ, διεύρυνση των πληγμάτων σε ενεργειακές υποδομές και, στον αντίποδα, μια εύθραυστη διπλωματική ανάπαυλα που θα αποτρέψει το χειρότερο χωρίς όμως να λύνει τη βαθύτερη κρίση. Όλα δείχνουν ότι οι επόμενες ημέρες θα είναι καθοριστικές.

• ΗΠΑ
• Ιράν
• Ισραήλ
• Μέση Ανατολή
• πετρέλαιο
• Στενά του Ορμούζ