Αναγκαστική… στροφή – Η «πρώτη φορά» Ανδρουλάκη στη ΔΕΘ – Μηνυμα Φάμελου σε Τσίπρα – Γκιλφόιλ στον δρόμο για την Αθήνα – «Ναι, είμαι με τον Τσίπρα»

Η εικόνα του Κυριάκου Μητσοτάκη στη φετινή ΔΕΘ είχε κάτι διαφορετικό: για πρώτη φορά, ο στόχος της αυτοδυναμίας δεν προβλήθηκε με τη συνήθη έμφαση. Η λέξη ακούστηκε μόνο μία φορά και μάλιστα ως αναδρομή στο 2023. Αντί για την κλασική βεβαιότητα, το μήνυμα ήταν πιο «ανοιχτό»: είτε μονοκομματική κυβέρνηση είτε συνεργασίες – «ο λαός θα αποφασίσει».

Ψίθυροι και στροφή επικοινωνίας

Η αλλαγή αυτή δεν πέρασε απαρατήρητη ούτε από το νεοδημοκρατικό παρασκήνιο. Η απουσία επιμονής ερμηνεύτηκε ως στροφή, με το Μαξίμου να ανοίγει ουσιαστικά από νωρίς το πεδίο συζήτησης για μετεκλογικές συνεργασίες. Η παραδοχή ότι το πολυπόθητο «άλμα» της ΝΔ δεν ήρθε ποτέ, οδήγησε σε νέα επικοινωνιακή γραμμή: η μονοδιάστατη εμμονή στην αυτοδυναμία μπορεί να γυρίζει μπούμερανγκ.

Οι χαμηλές πτήσεις ανησυχούν

Πέρα από την πρόθεση ψήφου, η «μπάρα» της δυνητικής ψήφου προκαλεί πλέον περισσότερους πονοκεφάλους στη ΝΔ. Η δυσκολία να επεκτείνει την εκλογική της επιρροή είναι το βασικό εμπόδιο που το Μαξίμου ελπίζει να ξεπεράσει μετά το πακέτο εξαγγελιών της ΔΕΘ.

Επιστροφή σε πιο ήπιες γραμμές

Ο πρωθυπουργός άφησε κατά μέρος τον τόνο της σκληρής αντιπαράθεσης και επιχείρησε να προβάλει μια πιο συναινετική εικόνα. Με αναφορές σε φιλελεύθερες και μεταρρυθμιστικές κατευθύνσεις, αλλά και με το «μπαλάκι» προς το ΠΑΣΟΚ, καλλιεργεί την εντύπωση ότι η ΝΔ δεν είναι πολιτικά απομονωμένη – ακόμη κι αν το κεντρικό του ζητούμενο είναι να εκθέσει αργότερα τους αντιπάλους.

Η αυτοδυναμία στο περιθώριο

Το επιχείρημα «δεν υπάρχει αξιόπιστος αντίπαλος» χάνει πια την ισχύ του. Έτσι, ο Μητσοτάκης επιλέγει να τονίσει την κυβερνητική αποτελεσματικότητα ως το μοναδικό κριτήριο. Το πακέτο της ΔΕΘ παρουσιάστηκε ως απόδειξη «συνετής δημοσιονομικής πολιτικής», με τον Πρόεδρο της Βουλής Κώστα Τασούλα να υπενθυμίζει ότι ο πραγματικός αντίπαλος της κοινωνίας είναι η ακρίβεια – και ότι χρειάζονται σταθερά εργαλεία αντιμετώπισης.

Η «πρώτη φορά» Ανδρουλάκη στη ΔΕΘ 

Η «πρώτη φορά» έχει πάντα τη σημειολογία της – κι έτσι η φετινή παρουσία του Νίκου Ανδρουλάκη στη ΔΕΘ, με την ιδιότητα πλέον του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης, αποκτά ειδικό βάρος για τη Χαριλάου Τρικούπη. Περισσότερο από 15 χρόνια μετά την τελευταία φορά που αρχηγός του ΠΑΣΟΚ ανέβηκε στη Θεσσαλονίκη σε αυτόν τον ρόλο, οι προσδοκίες είναι μεγάλες: η ΔΕΘ παρουσιάζεται ως η καλύτερη ευκαιρία για το κόμμα να δείξει ξεκάθαρα τις διαφορές του από τη Νέα Δημοκρατία.

Γι’ αυτό και το επιτελείο του ΠΑΣΟΚ δούλευε μήνες πάνω σε ένα πρόγραμμα που φιλοδοξεί να είναι όχι απλώς «αντιπολιτευτικό», αλλά με ξεκάθαρο κυβερνητικό αποτύπωμα. Στόχος, να μιλήσει σε εκείνους που νιώθουν εκτός κάδρου των κυβερνητικών παρεμβάσεων: μικρομεσαίους, αγρότες, συνταξιούχους χωρίς προσωπική διαφορά. «Μια Ελλάδα για όλους» είναι το νέο σύνθημα που ρίχνει στο τραπέζι η Χαριλάου Τρικούπη, αξιοποιώντας και τον διαχωρισμό που έκανε ο Κυριάκος Μητσοτάκης μεταξύ ιδιοκτήτη και ενοικιαστή στη συνέντευξη Τύπου της ΔΕΘ.

Οι άξονες του σχεδίου έχουν τίτλο «άλλη φιλοσοφία»: αλλαγές στον τρόπο διακυβέρνησης και στη δημόσια διοίκηση, στήριξη του ΕΣΥ, στεγαστική πολιτική, μέτρα για τη μείωση ανισοτήτων. Όλα κοστολογημένα, με ρήτρα εξοικονόμησης δαπανών, όπως επιμένουν τα στελέχη που επεξεργάστηκαν το πρόγραμμα. Στόχος, να αγγίξουν την παραδοσιακή κοινωνική βάση του κόμματος, αλλά και τους αναποφάσιστους.

Φάμελος: Μήνυμα χωρίς ονόματα αλλά με αποδέκτη

Ο Σωκράτης Φάμελος, με την πρόσφατη τοποθέτησή του, επέλεξε να αφήσει έναν σαφή υπαινιγμό για τις πολιτικές πρωτοβουλίες του Αλέξη Τσίπρα. Η αναφορά του ότι «για να επικρατήσουν η Δημοκρατία και η Δικαιοσύνη δεν υπάρχει περιθώριο για αμφισημίες, ούτε για καθυστερήσεις και προσωπικές στρατηγικές» ερμηνεύθηκε από πολλούς ως έμμεσο μήνυμα προς τον πρώην πρωθυπουργό. Η επιλογή των λέξεων δεν ήταν τυχαία. Ο πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ θέλησε να καταστήσει σαφές ότι το κόμμα δεν μπορεί να μείνει όμηρος σεναρίων, φημών και προσωπικών διαδρομών, τη στιγμή που βρίσκεται σε μια φάση εσωτερικής ανασυγκρότησης και επιδιώκει να ανακτήσει πολιτική αξιοπιστία.

Η παρέμβαση Φάμελος δείχνει αφενός την ανησυχία της ηγεσίας για την ενότητα και τη σταθερότητα του χώρου, αφετέρου την ένταση που προκαλεί η σκιά του Αλέξη Τσίπρα. Ο πρώην πρωθυπουργός εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρό πολιτικό αποτύπωμα, γεγονός που δημιουργεί αναπόφευκτα ερωτήματα για τις μελλοντικές του κινήσεις. Ο Φάμελος, χωρίς να τον κατονομάσει, ουσιαστικά θέτει το πλαίσιο: το πολιτικό παιχνίδι δεν μπορεί να συνεχιστεί με μισόλογα ή καθυστερήσεις.

Σε αυτό το περιβάλλον, το ζητούμενο για τον ΣΥΡΙΖΑ είναι αν θα κατορθώσει να χαράξει καθαρή στρατηγική, αφήνοντας στο περιθώριο προσωπικές φιλοδοξίες, ή αν οι εσωτερικές ισορροπίες θα αποδειχθούν εύθραυστες απέναντι σε νέες πρωτοβουλίες.

Γκιλφόιλ στον δρόμο για την Αθήνα

Με μια ανάρτηση στο Χ (Twitter), η Κίμπερλι Γκιλφόιλ –γνωστή από το στενό περιβάλλον Τραμπ– προανήγγειλε ότι ανοίγει ο δρόμος για τον διορισμό της ως πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Ελλάδα. Το μπρα ντε φερ μεταξύ Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικανών στη Γερουσία είχε παγώσει τη διαδικασία, ωστόσο ψήφισμα του Ρεπουμπλικανού γερουσιαστή Τζον Θουν που περιλαμβάνει 48 συνολικούς υποψηφίους επιχειρεί να ξεμπλοκάρει το θέμα. Η ψηφοφορία αναμένεται αύριο, με τον στόχο των 60 ψήφων να θεωρείται απίθανος στην πρώτη φάση. Οι Ρεπουμπλικανοί όμως ετοιμάζουν ένσταση και αλλαγή κανονισμών με απλή πλειοψηφία – κάτι που σημαίνει ότι μέσα στην επόμενη εβδομάδα είναι πολύ πιθανό η Γκιλφόιλ να πάρει το «πράσινο φως» για την Αθήνα.

Ο κόφτης του Οκτωβρίου

Μέσα στον Οκτώβριο αναμένεται να μπει σε λειτουργία ο πολυαναμενόμενος «κόφτης» στη Βουλή. Το σύστημα θα περιορίζει αυτόματα τον χρόνο ομιλίας βουλευτών και αρχηγών, ώστε να σταματήσουν οι ατελείωτες συζητήσεις. Στα χαρτιά, ο έλεγχος ανήκει στο προεδρείο. Στην πράξη όμως, κανείς δεν τολμούσε να κλείσει μικρόφωνα. Τώρα, η τεχνολογία θα το κάνει χωρίς… συναισθηματισμούς. Δεν συμφωνούν όλοι – με πιο ηχηρή τη Ζωή Κωνσταντοπούλου, που ήδη έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν προτίθεται να πειθαρχήσει.

«Ναι, είμαι με τον Τσίπρα»

Ο Γιάννης Μπαλάφας, σε συνέντευξή του στο ΟΝΕ, δεν έκρυψε τις πολιτικές του συμπάθειες και δήλωσε ευθέως ότι «ναι, είμαι με τον Τσίπρα». Η τοποθέτησή του δεν προκαλεί εντύπωση, καθώς υπήρξε από τα πιο πιστά στελέχη του πρώην πρωθυπουργού και ένας από τους ανθρώπους που συνέδεσαν την πολιτική τους πορεία με τον ΣΥΡΙΖΑ της διακυβέρνησης. Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία, όμως, είναι το δεύτερο σκέλος της δήλωσής του: άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να τον ακολουθήσει, εφόσον εκείνος αποφασίσει να ιδρύσει νέο κόμμα. Η στάση του Μπαλάφα δείχνει ότι, πέρα από την προσωπική του πίστη στον Τσίπρα, αναγνωρίζει και τη δυναμική που μπορεί να αναπτυχθεί γύρω από μια νέα πολιτική προσπάθεια. Για τον ΣΥΡΙΖΑ, τέτοιες δηλώσεις επιτείνουν την αίσθηση ρευστότητας και ενισχύουν τον προβληματισμό για το κατά πόσο η ηγεσία του Φάμελου μπορεί να συγκρατήσει τους παραδοσιακούς «τσίπρειους».

• Αλέξης Τσίπρας
• ΔΕΘ
• Κυριάκος Μητσοτάκης
• Σωκράτης Φάμελλος