Ανησυχία για την ακροδεξιά στροφή: Η Γαλλία υπό την ηγεμονία Λεπέν και η Γερμανία σε συναγερμό για την άνοδο της AfD

Η Ευρώπη δείχνει να μετατοπίζεται όλο και πιο σταθερά προς τα δεξιά -και μάλιστα προς την άκρα δεξιά. Τα τελευταία ευρήματα στην πολιτική σκηνή της Γαλλίας και οι κινήσεις της ηγεσίας του AfD στη Γερμανία αποκαλύπτουν ένα κοινό μοτίβο: την άνοδο λαϊκιστικών και ξενοφοβικών δυνάμεων που επαναπροσδιορίζουν το πολιτικό τοπίο της ηπείρου.

Γαλλία: Η «κανονικοποίηση» του Εθνικού Συναγερμού

Η ετήσια δημοσκοπική έρευνα της εταιρείας Ipsos για τη Le Monde, το Ίδρυμα Jean Jaurès και το Ινστιτούτο Montaigne σκιαγραφεί μια ανησυχητική πραγματικότητα: η ακροδεξιά στη Γαλλία δεν είναι πια περιθωριακή -είναι κυρίαρχη.

Στο ερώτημα «ποιο κόμμα συμπαθείτε περισσότερο;» το 22% των Γάλλων απάντησε τον Εθνικό Συναγερμό της Μαρίν Λεπέν, αφήνοντας πολύ πίσω τη Σοσιαλιστική και την Ανυπότακτη Αριστερά με μόλις 8%. Το κόμμα του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν («Αναγέννηση») συγκεντρώνει 6%, όσο και οι Ρεπουμπλικάνοι, ενώ οι Οικολόγοι περιορίζονται στο 5%.

Ακόμη πιο ενδεικτικό είναι το ιδεολογικό στίγμα των πολιτών: το 41% αυτοτοποθετείται στη δεξιά (έναντι 28% στην αριστερά), ενώ το 38% δηλώνει ότι θα προτιμούσε μια κοινωνία όπως αυτή που περιγράφει ο Εθνικός Συναγερμός -μια αύξηση 11 μονάδων σε σχέση με πέντε χρόνια πριν.

Αν και το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα διατηρεί την πρωτιά στην «αξιοπιστία» με 48%, ο Εθνικός Συναγερμός ακολουθεί ασφυκτικά κοντά με 47%. Το συμπέρασμα της έρευνας είναι σαφές: οι Γάλλοι μπορεί να μην εμπιστεύονται πλήρως τα κόμματα, αλλά η Λεπέν έχει καταφέρει να πείσει πως αντιπροσωπεύει «τη φωνή του λαού» απέναντι στο πολιτικό κατεστημένο.

Γερμανία: Ο Μερτς απέναντι στην απειλή της AfD

Την ίδια στιγμή στη Γερμανία, ο Φρίντριχ Μερτς και η ηγεσία του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος (CDU) συνεδριάζουν σε κλίμα ανησυχίας. Με την Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) να αγγίζει ακόμη και 40% στις δημοσκοπήσεις στη Σαξονία-Άνχαλτ, το CDU αναζητά τρόπους να ανακτήσει την πολιτική πρωτοκαθεδρία χωρίς να υιοθετήσει τη ρητορική της ακροδεξιάς.

Ο Μερτς επιμένει ότι το κόμμα του «διαφέρει θεμελιωδώς από την AfD» και πως η καλύτερη απάντηση είναι η επιτυχής διακυβέρνηση. Ωστόσο, αποφεύγει να θέσει ένα απόλυτο «τείχος πυρός» απέναντι στην ακροδεξιά, αφήνοντας ανοικτές ερμηνείες -ιδιαίτερα μετά τις δηλώσεις του για το «αστικό τοπίο» των πόλεων που, όπως είπε, «επιβαρύνεται από την έντονη παρουσία μεταναστών».

Ο καγκελάριος υποσχέθηκε τη «Διακήρυξη του Βερολίνου», ένα νέο σχέδιο για την ασφάλεια απέναντι σε απειλές όπως κυβερνοεπιθέσεις και δολιοφθορές. «Οι άνθρωποι στη Γερμανία ανησυχούν -και οι υβριδικές επιθέσεις αυξάνονται», τόνισε, ενώ παράλληλα προσπάθησε να καθησυχάσει ότι η κυβέρνηση «δεν τσακώνεται, απλώς δίνει αυτή την εικόνα».

Μια ήπειρος που αλλάζει πρόσωπο

Από τη Μασσαλία μέχρι τη Δρέσδη, το πολιτικό θερμόμετρο της Ευρώπης δείχνει ανοδική πορεία για τα εθνικιστικά κινήματα. Η κοινωνική ανασφάλεια, η μεταναστευτική πίεση και η οικονομική κόπωση μετά από χρόνια κρίσεων συνθέτουν ένα έδαφος όπου η ακροδεξιά δεν είναι πλέον κραυγή διαμαρτυρίας, είναι διεκδίκηση εξουσίας.

Παρότι στη Γαλλία και τη Γερμανία υπάρχουν δύο διαφορετικές σχολές πολιτικής, δεν παύουν και οι δύο χώρες να καλούνται να αντιμετωπίσουν την ίδια πρόκληση: ένα κοινό που απομακρύνεται από το κέντρο και φλερτάρει με τη ριζοσπαστική δεξιά. Το ερώτημα δεν είναι πια αν η Ευρώπη γέρνει δεξιά -αλλά πόσο μακριά θα πάει.

• ακροδεξιά
• Γαλλία
• Γερ​μανία
• Μαρίν Λεπέν
• Φρίντριχ Μερτς