Αποκαρδιωτικά τα στοιχεία της Eurostat για την Ελλάδα: «Πρώτη από το τέλος» η χώρα μας στους περισσότερους δείκτες

Μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα για την οικονομική κατάσταση των ελληνικών νοικοκυριών αποτυπώνουν τα νεότερα στοιχεία της Eurostat για το πρώτο τρίμηνο του 2026.

Η Ελλάδα καταλαμβάνει μία από τις τελευταίες θέσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε κρίσιμους δείκτες, όπως η αποταμίευση, το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα και οι επενδύσεις των νοικοκυριών.

Τα δεδομένα δείχνουν ότι οι πολίτες καλούνται να καλύψουν αυξημένες καθημερινές ανάγκες με λιγότερους πραγματικούς πόρους, ενώ τα περιθώρια για αποταμίευση, αγορά κατοικίας ή ανακαίνιση περιορίζονται δραστικά.

Δεύτερη μεγαλύτερη πτώση στην αποταμίευση

Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, ο ρυθμός αποταμίευσης των ελληνικών νοικοκυριών υποχώρησε κατά 3,7 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το τελευταίο τρίμηνο του 2025.

Πρόκειται για τη δεύτερη μεγαλύτερη μείωση μεταξύ των κρατών-μελών για τα οποία υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία.

Χειρότερη επίδοση κατέγραψε μόνο η Ρουμανία, όπου το ποσοστό αποταμίευσης μειώθηκε κατά 5,3 ποσοστιαίες μονάδες.

Στον αντίποδα, στην Ευρωπαϊκή Ένωση το ποσοστό αποταμίευσης αυξήθηκε συνολικά κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ στην Ευρωζώνη παρέμεινε σταθερό.

Η εικόνα, επομένως, δεν παραπέμπει σε μία γενικευμένη ευρωπαϊκή τάση, αλλά σε σαφώς δυσμενέστερη πορεία της Ελλάδας.

Πτώση 2,5% στο διαθέσιμο εισόδημα

Ιδιαίτερα αρνητικά είναι τα στοιχεία και για το μεικτό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.

Στην Ελλάδα καταγράφηκε τριμηνιαία μείωση 2,5%, η δεύτερη μεγαλύτερη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά την πτώση 8,1% στη Ρουμανία.

Ακόμη χειρότερη είναι η εικόνα όταν συνυπολογιστεί η επίδραση του πληθωρισμού.

Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία, το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών μειώθηκε κατά 3,65%, επίδοση που είναι η χειρότερη μεταξύ των χωρών της ΕΕ που εξετάστηκαν.

Έρευνα: 6 στους 10 φοβούνται ότι η οικονομία δεν βελτιώνεται – Η ακρίβεια παραμένει ο μεγάλος πονοκέφαλος

Η αντίστοιχη πτώση στη Ρουμανία διαμορφώθηκε στο 3,15%.

Με απλά λόγια, ακόμη και όταν το ονομαστικό εισόδημα ενός νοικοκυριού δεν μεταβάλλεται σημαντικά, τα ίδια χρήματα αγοράζουν πλέον λιγότερα αγαθά και υπηρεσίες.

Η κατανάλωση αυξάνεται παρά τη μείωση του εισοδήματος

Παρά την υποχώρηση των εισοδημάτων, η ατομική καταναλωτική δαπάνη στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 1,2% σε τριμηνιαία βάση.

Το γεγονός ότι η κατανάλωση συνεχίζει να ανεβαίνει την ώρα που το διαθέσιμο εισόδημα μειώνεται δείχνει ότι τα νοικοκυριά επιχειρούν να διατηρήσουν το επίπεδο διαβίωσής τους χρησιμοποιώντας άλλες πηγές χρηματοδότησης.

Σε αυτές μπορεί να περιλαμβάνονται παλαιότερες αποταμιεύσεις, τραπεζικός ή ιδιωτικός δανεισμός, υποστήριξη από συγγενείς ή εισοδήματα που δεν αποτυπώνονται πλήρως στα επίσημα στοιχεία.

Η εικόνα παραπέμπει σε νοικοκυριά που δεν καταναλώνουν επειδή έχουν μεγαλύτερη οικονομική άνεση, αλλά επειδή πολλές από τις δαπάνες τους είναι ανελαστικές και δεν μπορούν εύκολα να περιοριστούν.

Κατάρρευση στις επενδύσεις των νοικοκυριών

Το μεγαλύτερο καμπανάκι προέρχεται από τα στοιχεία για τις επενδύσεις.

Ο ρυθμός επενδύσεων των ελληνικών νοικοκυριών μειώθηκε κατά 0,7 ποσοστιαίες μονάδες, καταγράφοντας τη χειρότερη επίδοση στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η πτώση στις ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου, οι οποίες αφορούν κυρίως την αγορά, την κατασκευή και την ανακαίνιση κατοικιών.

Στην Ελλάδα, ο συγκεκριμένος δείκτης υποχώρησε κατά 11,8% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο.

Καμία άλλη χώρα με διαθέσιμα στοιχεία δεν κατέγραψε αντίστοιχης έκτασης μείωση.

Για λόγους σύγκρισης, στη Φινλανδία η πτώση ήταν 2,8% και στη Σουηδία 2,5%.

Λιγότεροι μπορούν να αγοράσουν ή να ανακαινίσουν σπίτι

Η κατάρρευση των επενδύσεων στην κατοικία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το στεγαστικό κόστος αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες πιέσεις για τα ελληνικά νοικοκυριά.

Η μείωση των επενδύσεων δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι στεγαστικές ανάγκες έχουν περιοριστεί. Αντιθέτως, μπορεί να δείχνει ότι όλο και λιγότεροι πολίτες διαθέτουν τους απαιτούμενους πόρους για να αγοράσουν, να κατασκευάσουν ή να αναβαθμίσουν ένα ακίνητο.

Η συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης, οι υψηλές τιμές των κατοικιών, το κόστος των υλικών και οι δυσκολίες πρόσβασης σε χρηματοδότηση δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο η επένδυση σε κατοικία γίνεται ολοένα πιο δύσκολη.

Η εντυπωσιακή αντίθεση με τη Ρουμανία

Παρά το γεγονός ότι η Ρουμανία κατέγραψε τη μεγαλύτερη πτώση στο διαθέσιμο εισόδημα και στην αποταμίευση, εμφάνισε την καλύτερη επίδοση στις επενδύσεις των νοικοκυριών.

Ο επενδυτικός της ρυθμός αυξήθηκε κατά 2,2 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ οι επενδύσεις σε πάγιο κεφάλαιο ενισχύθηκαν κατά 11,2%.

Η σύγκριση αναδεικνύει ακόμη περισσότερο την ελληνική υστέρηση: τα ελληνικά νοικοκυριά όχι μόνο αποταμιεύουν λιγότερο, αλλά περιορίζουν και τις δαπάνες που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την περιουσία και τη μελλοντική οικονομική τους αντοχή.

Στάσιμο το εισόδημα στην Ευρωζώνη

Σε επίπεδο Ευρωζώνης, το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα των νοικοκυριών παρέμεινε σταθερό κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, μετά από αύξηση 0,2% στο τελευταίο τρίμηνο του 2025.

Σταθερή παρέμεινε και η πραγματική κατά κεφαλήν κατανάλωση, η οποία είχε αυξηθεί κατά 0,5% το προηγούμενο τρίμηνο.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα αυξήθηκε οριακά κατά 0,1%, ενώ η πραγματική κατανάλωση μειώθηκε κατά 0,2%.

Διακοπές: Οι Έλληνες κόβουν τα νησιά, μαγειρεύουν στο δωμάτιο και μετρούν τα έξοδα

Η θετική συμβολή στο εισόδημα προήλθε κυρίως από τις αμοιβές των εργαζομένων και τις κοινωνικές παροχές.

Αντίθετα, αρνητικά λειτούργησαν οι φόροι, οι κοινωνικές εισφορές, οι τρέχουσες μεταβιβάσεις και, στην Ευρωζώνη, το καθαρό εισόδημα από ακίνητη περιουσία.

Ένα οικονομικό μοντέλο που δεν μπορεί να διατηρηθεί

Ο συνδυασμός των στοιχείων δημιουργεί μια εξαιρετικά προβληματική εικόνα για την Ελλάδα.

Τα νοικοκυριά βλέπουν το πραγματικό τους εισόδημα να μειώνεται, αποταμιεύουν λιγότερο, αυξάνουν την κατανάλωση και εγκαταλείπουν ή αναβάλλουν επενδύσεις, ιδιαίτερα στην κατοικία.

Η διατήρηση της κατανάλωσης με χρήση αποταμιεύσεων ή δανεισμού μπορεί να λειτουργήσει μόνο προσωρινά. Όσο εξαντλούνται τα διαθέσιμα αποθέματα, τόσο μειώνεται η δυνατότητα αντιμετώπισης μιας νέας αύξησης τιμών, μιας απώλειας εισοδήματος ή ενός απρόβλεπτου εξόδου.

Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι πίσω από τους γενικούς οικονομικούς δείκτες, η καθημερινότητα των νοικοκυριών παραμένει πιεσμένη και η πραγματική οικονομική τους ανθεκτικότητα συνεχίζει να αποδυναμώνεται.

• Eurostat
• ακρίβεια
• αποταμίευση
• διαθέσιμο εισόδημα
• Ελλάδα
• ελληνικά νοικοκυριά