Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος: Ο «χρησμός» για διαδοχή και τα δύο σενάρια

«Μπορώ να ζήσω και χωρίς να είμαι απαραίτητα Αρχιεπίσκοπος» η συγκεκριμένη φράση του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος, κκ Ιερώνυμου στη συνέντευξή του στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ, προκάλεσε έναν νέο γύρο συζητήσεων σε εκκλησιαστικούς -και όχι μόνο- κύκλους. Το ενδεχόμενο ο προκαθήμενος της Ελλαδικής Εκκλησίας να παραιτηθεί, εκκινώντας τις προβλεπόμενες διαδικασίες για τη διαδοχή του.

Δεν είναι η πρώτη φορά όμως που μία δήλωση του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου προκαλεί μία τέτοια συζήτηση. Το πρωί της 23ης Νοεμβρίου 2019 μετά την τελετή ενθρόνισης του νέου Μητροπολίτη Καλαβρύτων κ. Ιερωνύμου στον Μητροπολιτικό ναό της Φανερωμένης στο Αίγιο, κατά τη διάρκεια του επίσημου γεύματος είχε αιφνιδιάσει τους παριστάμενους, όταν σύμφωνα με δημοσιεύματα, είπε ότι θα ήθελε να μιμηθεί την κίνηση του Μητροπολίτη πρώην Καλαβρύτων και Αιγιαλείας Αμβροσίου να παραιτηθεί του επισκοπικού θρόνου στην κατάλληλη ώρα, χαρακτηρίζοντας την κίνηση αυτή σώφρονα και ηρωϊκή. Το 2023, πάλι σε συνέντευξή του στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ, με αφορμή τα 15 χρόνια από την ενθρόνισή του σχολίασε ξανά ένα ενδεχόμενο παραίτησής του. «Κοιτάξτε, εμένα και τώρα αν παρουσιαστεί μία ομάδα Αρχιερέων και μου πει «κουραστήκαμε, θέλουμε μία αλλαγή», δεν θα με πείραζε», είχε αναφέρει ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος, πετώντας ουσιαστικά το μπαλάκι σε όσους θα ήθελαν να τον αμφισβητήσουν.

Τα δύο σενάρια διαδοχής του Αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου

Πρόκειται για μία πολυπαραγοντική διαδικασία, η οποία -όπως επισημαίνουν εκκλησιαστικοί κύκλοι- δεν προαναγγέλλεται, ούτε είναι κάτι απλό καθώς σημαντικό ρόλο παίζει το Οικουμενικό Πατριαρχείο, η κυβέρνηση, οικονομικοί παράγοντες καθώς και η γενικότερη κατάσταση που επικρατεί. Όπως επισημαίνουν οι ίδιοι, δεν πρόκειται για μία διαδικασία που δεν έχει χαρακτηριστικά όπως άλλες αντίστοιχες που εξαρτώνται από λαϊκή ψήφο και δημοφιλία καθώς εκείνοι που ψηφίζουν είναι οι Μητροπολίτες.

Σύμφωνα με εκκλησιαστικούς κύκλους, τα επικρατέστερα σενάρια είναι δύο και σε πρώτο επίπεδο δεν αφορούν πρόσωπα αλλά τις συνθήκες της μετάβασης και έχουν ως βασικό κριτήριο την ηλικία. Στο πρώτο σενάριο προκύπτει μία ομαλή διαδοχή γενεών στην Αρχιεπισκοπή με μία «φυσιολογική ροή» ενώ στο δεύτερο σενάριο αλλάζουν οι ισορροπίες καθώς υπερισχύει το σενάριο εκλογής ενός «μεταβατικού» Αρχιεπισκόπου έτσι ώστε να ακολουθήσει η νεότερη γενιά Μητροπολιτών σε πιο εύλογο χρονικό σημείο.