Άρχισαν τα δύσκολα για τη Μαρία Καρυστιανού

Η είσοδος στην πολιτική δεν είναι τελετή ηθικής αναγνώρισης. Είναι έκθεση. Όποιος αναλαμβάνει ρόλο ηγετικό –και μάλιστα επικεφαλής υπό διαμόρφωση πολιτικού φορέα– παύει αυτομάτως να προστατεύεται από το ακαταλόγιστο της πρόθεσης. Οι θέσεις του, οι λέξεις του, οι σιωπές του, όλα περνούν στο μικροσκόπιο. Αυτό δεν είναι σκληρότητα· είναι η ίδια η φύση της πολιτικής.

Η Μαρία Καρυστιανού μπήκε σε αυτό το πεδίο κουβαλώντας ένα ισχυρό ηθικό κεφάλαιο: τον αγώνα για δικαίωση των θυμάτων των Τεμπών. Έναν αγώνα που μόνο ψυχικά ανάπηροι του διαδικτύου θα τολμούσαν να αμφισβητήσουν ή να λοιδορήσουν. Όμως από τη στιγμή που το προσωπικό βίωμα μετασχηματίζεται σε πολιτική πρόταση, αλλάζουν οι όροι. Η ηθική μαρτυρία δεν αρκεί από μόνη της για να συγκροτήσει πολιτικό λόγο.

Οι πρόσφατες τοποθετήσεις της για τις αμβλώσεις προκάλεσαν εύλογη αμηχανία – όχι μόνο στους πολιτικούς της αντιπάλους, αλλά και σε ανθρώπους που παρακολουθούν με συμπάθεια την προσπάθειά της. Όχι απλώς επειδή εξέφρασαν απόψεις που μοιάζουν αποσπασμένες από άλλες δεκαετίες, αλλά και γιατί συνοδεύτηκαν από μια ρητορική περί «διαβούλευσης» που περισσότερο θόλωσε παρά φώτισε το ζήτημα. Όταν μιλάς για ατομικά δικαιώματα, η ασάφεια δεν είναι ουδετερότητα· είναι θέση, απλώς μη ομολογημένη.

Η εικόνα της σε πρόσφατη τηλεοπτική συνέντευξη ενίσχυσε αυτή την αίσθηση. Φλυαρία, περιστροφές, γενικόλογες διατυπώσεις, μια εμφανής αμηχανία απέναντι σε στοιχειώδεις ερωτήσεις. Η έλλειψη πολιτικής εμπειρίας είναι ανθρώπινη και αναμενόμενη. Κανείς δεν γεννιέται έτοιμος για τον στίβο. Όμως η συστηματική αποφυγή καθαρών απαντήσεων –η ανάγκη καταφυγής σε προετοιμασμένα σημειώματα και βολικές γενικότητες– αποκαλύπτει κάτι βαθύτερο: την απουσία επεξεργασμένου πολιτικού λόγου.

Και αυτό δεν συγχωρείται εύκολα όταν διεκδικείς ρόλο κεντρικό. Διότι η πολιτική δεν είναι μόνο πρόθεση κάθαρσης· είναι και ικανότητα διάκρισης, ιεράρχησης, σύγκρουσης. Σύντομα η Μαρία Καρυστιανού θα κληθεί να απαντήσει όχι μόνο για τα Τέμπη, αλλά για την οικονομία, την εξωτερική πολιτική, τα εθνικά ζητήματα, το κοινωνικό κράτος. Εκεί δεν χωρούν ηθικές επικλήσεις χωρίς περιεχόμενο.

Πρόκειται αναμφίβολα για έξυπνη γυναίκα, με ισχυρό κίνητρο και ειλικρινή βούληση να συνεχίσει τον αγώνα της με άλλους όρους. Όμως η πολιτική δεν συγχωρεί τις γενικότητες, ούτε τις ρητορικές υπεκφυγές. Απαιτεί σαφείς θέσεις, κόστος και ευθύνη.

Το ίδιο ισχύει και για τη στάση απέναντι στην κριτική. Όποιος βαφτίζει κάθε εύλογη ερώτηση «επίθεση του συστήματος», απλώς αποδεικνύει ότι δεν έχει ακόμη συμφιλιωθεί με το βάρος του ρόλου που επέλεξε. Η καλοπροαίρετη –ακόμη και η αυστηρή– κριτική δεν είναι φόβος. Είναι όρος δημοκρατίας.

Από εδώ και πέρα, για τη Μαρία Καρυστιανού, αρχίζει η πραγματική δοκιμασία: όχι της πρόθεσης, αλλά της πολιτικής ωριμότητας. Και εκεί δεν αρκεί να έχεις δίκιο. Πρέπει να ξέρεις και τι ακριβώς λες.

• Μαρία Καρυστιανού