BBC: Εντόπισε στη Ρωσία την «Αράχνη» του Άσαντ – Ποιος είναι ο Χουσάμ Λούκα που κατηγορείται για βασανιστήρια και δολοφονίες

Στη Ρωσία φέρεται να έχει εντοπιστεί ο Χουσάμ Λούκα, ένα από τα ισχυρότερα στελέχη του καθεστώτος του Μπασάρ αλ Άσαντ και πρώην επικεφαλής της Γενικής Διεύθυνσης Ασφάλειας της Συρίας, έπειτα από πολύμηνη έρευνα του BBC.

Ο Λούκα, γνωστός με το προσωνύμιο «Αράχνη», θεωρούνταν ένας από τους στενότερους συνεργάτες του Άσαντ και έχει κατηγορηθεί για συμμετοχή στην οργάνωση βασανιστηρίων και άλλων σοβαρών παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Σε βάρος του έχουν επιβληθεί κυρώσεις από τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024, ο Λούκα εξαφανίστηκε, αφήνοντας πίσω του ελάχιστα ίχνη για το πού είχε καταφύγει.

Το σημειωματάριο που άνοιξε τον δρόμο της έρευνας

Λίγες ημέρες μετά την ανατροπή του Άσαντ, αντάρτες εισήλθαν στο πολυτελές διαμέρισμα του Λούκα στη Δαμασκό, αναζητώντας στοιχεία.

Ανάμεσα στα αντικείμενα που βρέθηκαν ήταν ένα σημειωματάριο με δεκάδες ονόματα και τηλεφωνικούς αριθμούς, από γιατρούς και καταστηματάρχες έως στρατιωτικούς αξιωματούχους και συγγενικά του πρόσωπα.

🔴 Assad’s spy chief ‘The Spider’ vanished after regime collapse; warrant issued

Hussam Luka, head of Syria’s General Security Directorate intelligence agency and known as “The Spider”, disappeared in December 2024 when Bashar al-Assad was toppled. Luka was sanctioned by the UK,… pic.twitter.com/QRLjZTKghx

— NewsTongue (@NewsTongueX) August 8, 2026

Οι δημοσιογράφοι του BBC φωτογράφισαν όλες τις σελίδες και, επιστρέφοντας στο Λονδίνο, άρχισαν να ελέγχουν έναν προς έναν τους 155 τηλεφωνικούς αριθμούς. Από αυτούς, 51 εξακολουθούσαν να είναι ενεργοί.

Η «Αράχνη» της Χομς

Ο Λούκα απέκτησε το προσωνύμιο «Αράχνη» λόγω του εκτεταμένου δικτύου πληροφοριοδοτών και συνεργατών που φέρεται να είχε δημιουργήσει κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου.

Στη Χομς, όπου υπηρετούσε ως τοπικός επικεφαλής της Διεύθυνσης Πολιτικής Ασφάλειας, είχε αναλάβει την επιχείρηση ανακατάληψης της πόλης από τους αντάρτες.

Μάρτυρες που μίλησαν στο BBC υποστήριξαν ότι ο αριθμός τηλεφώνου του είχε γραφτεί σε τοίχους της πόλης, με την πληροφορία ότι όσοι επιθυμούσαν να εγκαταλείψουν τις πολιορκημένες περιοχές μπορούσαν να επικοινωνήσουν μαζί του για ασφαλή διέλευση.

Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες μαρτυρίες, ορισμένοι άνθρωποι που κάλεσαν τον αριθμό εξαφανίστηκαν και δεν εμφανίστηκαν ποτέ ξανά.

Οι κατηγορίες για τη «Σφαγή των Παιδιών»

Ο Λούκα έχει επίσης συνδεθεί με τη λεγόμενη «Σφαγή του Εΐντ» ή «Σφαγή των Παιδιών», για την οποία οι ΗΠΑ τού επέβαλαν κυρώσεις.

Τον Σεπτέμβριο του 2015, βομβιστική επίθεση σε παιδική χαρά είχε ως αποτέλεσμα, σύμφωνα με το Συριακό Δίκτυο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, να σκοτωθούν 28 άνθρωποι, μεταξύ των οποίων 17 παιδιά και τέσσερις γυναίκες.

Συριακές οργανώσεις ακτιβιστών και αντιπολιτευόμενα μέσα της εποχής είχαν αποδώσει στον Λούκα ευθύνη για την επιλογή στόχων του καθεστώτος στην περιοχή εκείνη την ημέρα.

Δίωξη για δολοφονία και βασανιστήρια

Μετά την κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ, αυξήθηκαν οι πιέσεις στη Συρία για την παραπομπή πρώην υψηλόβαθμων αξιωματούχων στη Δικαιοσύνη.

Ο Γενικός Εισαγγελέας της Συρίας, Χασάν αλ Τούρμπα, δήλωσε στο BBC ότι σε βάρος του Λούκα έχει ασκηθεί δίωξη για «προμελετημένη δολοφονία, βασανιστήρια και θάνατο προκληθέντα από βασανιστήρια».

Παράλληλα, έχει εκδοθεί ένταλμα σύλληψης στο εσωτερικό της χώρας, ενώ οι συριακές αρχές επιχειρούν να το θέσουν σε διεθνή ισχύ.

Ο σωματοφύλακας και η νυχτερινή διαφυγή

Καθοριστική για την έρευνα του BBC αποδείχθηκε η επικοινωνία με τον πρώην προσωπικό σωματοφύλακα του Λούκα.

Ο άνδρας υποστήριξε ότι, ενώ ο Λούκα είχε δεσμευτεί πως θα παρέμενε στη Δαμασκό για να υπερασπιστεί την πρωτεύουσα, εξαφανίστηκε μέσα στη νύχτα, παίρνοντας μαζί του μεγάλο χρηματικό ποσό από χρηματοκιβώτιο του γραφείου του.

Syria: Syrian intelligence chief General Hussam Luka reportedly leading the coup against Assad right now. Rumors that those close to Assad are getting arrested by Luka’s team in Damascus. https://t.co/colBTReuQN pic.twitter.com/jNDvNdJjbX

— Igor Sushko (@igorsushko) November 30, 2024

Η έρευνα οδήγησε στη συνέχεια στον προσωπικό οδηγό του, ο οποίος φέρεται να τον είχε φυγαδεύσει εκείνη τη νύχτα.

Το ρωσικό διαβατήριο και η διαδρομή μέσω Λιβάνου

Υψηλόβαθμη πηγή της λιβανικής κυβέρνησης ανέφερε στο BBC ότι ο Χουσάμ Λούκα πέρασε τα σύνορα έχοντας έγκυρο ρωσικό διαβατήριο με διαφορετικό όνομα και στη συνέχεια ταξίδεψε αεροπορικώς προς τη Ρωσία.

Στο διαμέρισμά του στη Δαμασκό είχαν, επίσης, βρεθεί στοιχεία που παρέπεμπαν σε στενές σχέσεις με τη Μόσχα, μεταξύ άλλων τιμητικές πλακέτες από τη ρωσική υπηρεσία εξωτερικής κατασκοπείας και ευχετήρια κάρτα υψηλόβαθμου Ρώσου αξιωματικού.

Η τηλεφωνική επικοινωνία του BBC με τον Λούκα

Οι δημοσιογράφοι κατάφεραν τελικά να επικοινωνήσουν με έναν αριθμό με ρωσικό κωδικό. Ο άνδρας που απάντησε επιβεβαίωσε ότι ήταν ο ίδιος ο Λούκα.

«Δεν μπορώ να διακινδυνεύσω να μιλήσω στο τηλέφωνο, δεδομένης της θέσης στην οποία βρίσκομαι», δήλωσε, αποφεύγοντας να απαντήσει όταν ρωτήθηκε εάν οι ρωσικές αρχές τού έχουν απαγορεύσει να μιλά.

Μέσω δεύτερου τηλεφωνικού αριθμού που συνδεόταν με λογαριασμούς του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το BBC υποστηρίζει ότι κατάφερε να τον εντοπίσει σε δύο προαστιακές περιοχές έξω από τη Μόσχα.

Η αποκάλυψη ότι ένας από τους ισχυρότερους ανθρώπους του καθεστώτος Άσαντ βρίσκεται στη Ρωσία εντείνει τις απαιτήσεις για λογοδοσία στη Συρία, την ώρα που οι οικογένειες θυμάτων εξακολουθούν να ζητούν δικαιοσύνη για τις φρικαλεότητες του εμφυλίου πολέμου.

• BBC
• Μόσχα
• Μπασάρ αλ Άσαντ
• Ρωσία
• Συρία