CNN: Ο Τραμπ παίζει επικίνδυνα με την τύχη του στις ξένες επεμβάσεις – Οι Αμερικανοί εμφανίζονται διστακτικοί απέναντί του

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ την Τρίτη φάνηκε να υπαινίσσεται τη νέα του εμπλοκή σε ενδεχόμενη στρατιωτική δράση – ξανά στο Ιράν. Σε συνέντευξή του στο CBS News, απείλησε με «πολύ ισχυρή δράση» εάν το Ιράν απαγχονίσει συλληφθέντες διαδηλωτές. Αυτό ακολούθησε μια ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης νωρίτερα την ίδια ημέρα, στην οποία ο Τραμπ δήλωσε ότι ακυρώνει οποιεσδήποτε συναντήσεις με τους ηγέτες του Ιράν έως ότου σταματήσει η δολοφονία διαδηλωτών και είπε στους ίδιους τους διαδηλωτές ότι «Η ΒΟΗΘΕΙΑ ΕΡΧΕΤΑΙ». Όταν ρωτήθηκε αργότερα τι σημαίνει αυτό, είπε στους δημοσιογράφους: «Θα πρέπει να το καταλάβετε μόνοι σας».

Ο πρόεδρος έχει προηγουμένως δεσμευτεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έρθουν «σε διάσωση» των διαδηλωτών αν το ιρανικό καθεστώς τους σκοτώσει και ότι, αν οι διαδηλωτές πάθουν κακό, «θα τους χτυπήσουμε πολύ σκληρά». Μια οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων με έδρα τις ΗΠΑ αναφέρει πλέον ότι περισσότεροι από 2.400 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί. Ο Τραμπ δήλωσε επίσης την Τρίτη ότι οι Αμερικανοί πολίτες και οι πολίτες χωρών-συμμάχων των ΗΠΑ θα πρέπει να εκκενώσουν το Ιράν. Αλλά αν ο πρόεδρος επιλέξει ξανά μια στρατιωτική λύση στο Ιράν — μετά το πλήγμα στις πυρηνικές του εγκαταστάσεις το καλοκαίρι — τότε πραγματικά θα δοκιμάσει τα πολιτικά του όρια.

Παρότι τους τελευταίους μήνες έχει υιοθετήσει μια πιο επιθετική εξωτερική πολιτική, οι παρεμβάσεις του έχουν αξιοσημείωτα χαρακτηριστεί από τη συντομία τους. Ο βομβαρδισμός των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν τον περασμένο Ιούνιο περιορίστηκε σε μία ημέρα, όπως και η ανατροπή του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, νωρίτερα αυτόν τον μήνα. Και αυτή η περιορισμένη χρονικά εμπλοκή στο εξωτερικό φαίνεται να έχει αποτρέψει μια μεγάλη πολιτική αντίδραση από το αμερικανικό κοινό, το οποίο εδώ και πολύ καιρό εμφανίζεται ιδιαίτερα επιφυλακτικό απέναντι στις ξένες επεμβάσεις.

Όμως, καθώς ο Τραμπ συνεχίζει να απειλεί με παρεμβάσεις – όχι μόνο στο Ιράν και τη Βενεζουέλα, αλλά και αλλού στο δυτικό ημισφαίριο – δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα καταφέρει πάντα να αποφύγει το βάλτωμα. Και κινδυνεύει να αποξενώσει ακόμη περισσότερο τον αμερικανικό λαό, όπως έχει συμβεί και σε μια σειρά άλλων ζητημάτων. Ούτε τα αρχικά πλήγματα στο Ιράν ούτε η ανατροπή του Μαδούρο στη Βενεζουέλα φάνηκαν ιδιαίτερα δημοφιλή ή αντιδημοφιλή. Και στις δύο περιπτώσεις, οι δημοσκοπήσεις έδειξαν περίπου ίση κατανομή της κοινής γνώμης.

Ωστόσο, αυτές οι έρευνες περιείχαν μια σειρά από προειδοποιητικά σημάδια για τον Τραμπ. Σχεδόν φώναζαν: η υπομονή είναι περιορισμένη. Μετά και από τα δύο γεγονότα, ακόμη και η υπάρχουσα υποστήριξη ήταν μάλλον χλιαρή. Δημοσκόπηση του CNN τον Ιούνιο έδειξε ότι το 44% των Αμερικανών ενέκρινε τα πλήγματα στο Ιράν, αλλά μόλις το 20% το έκανε «με έντονη υποστήριξη». Ούτε καν η πλειοψηφία των Ρεπουμπλικανών δεν στήριξε «με ένταση» τα πλήγματα του Τραμπ (44%).

Η εικόνα ήταν εντυπωσιακά παρόμοια νωρίτερα αυτόν τον μήνα σε δημοσκόπηση της Washington Post σχετικά με την αποστολή στρατού των ΗΠΑ για την απομάκρυνση του Μαδούρο. Αν και το 40% των Αμερικανών ενέκρινε την ενέργεια, μόνο το 21% το έκανε «με έντονη υποστήριξη». Και πάλι, μόνο μια σχετική πλειοψηφία των Ρεπουμπλικανών (45%) ήταν θερμά υπέρ.

Τα τρία τέταρτα των Ρεπουμπλικανών γενικά υποστήριξαν τα πλήγματα και στις δύο περιπτώσεις. Όμως το γεγονός ότι ούτε καν η πλειοψηφία τους δεν τα υποστήριξε έντονα είναι ενδεικτικό. Αυτό είναι ασυνήθιστο στο σημερινό, κυριαρχούμενο από τον Τραμπ, Ρεπουμπλικανικό Κόμμα.

Και αυτό δεν είναι το μόνο στοιχείο που δείχνει ότι οι Αμερικανοί είναι επιφυλακτικοί απέναντι στον αυξανόμενο παρεμβατισμό του Τραμπ. Δημοσκοπήσεις πέρυσι έδειξαν επανειλημμένα ότι οι Αμερικανοί ανησυχούσαν έντονα για περαιτέρω εμπλοκή σε συγκρούσεις τόσο με το Ιράν όσο και με τη Βενεζουέλα.

Δημοσκόπηση Reuters–Ipsos τον Ιούνιο, λίγο μετά τα πλήγματα στο Ιράν, έδειξε ότι αυτά ήταν ελαφρώς αντιδημοφιλή: 36% τα υποστήριζε και 45% τα αντιμαχόταν. Όμως ένα πράγμα ένωνε τότε τους Αμερικανούς: η επιθυμία να τελειώνει όλη αυτή η ιστορία. Όταν ρωτήθηκαν αν ήθελαν να τερματιστεί «άμεσα» η εμπλοκή των ΗΠΑ στο Ιράν, οι Αμερικανοί προτίμησαν αυτή την επιλογή με διαφορά 30 μονάδων, 55%–25%. Οι Ρεπουμπλικανοί ήταν περίπου μοιρασμένοι: 42% ήθελε άμεσο τερματισμό και 40% διαφωνούσε.

Δημοσκοπήσεις την ίδια περίοδο έδειξαν επίσης ότι πολλοί Αμερικανοί ήταν δύσπιστοι απέναντι στους στόχους του Τραμπ και ανησυχούσαν για αντίποινα:

-Το 84% ανησυχούσε ότι η σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν θα κλιμακωθεί – συμπεριλαμβανομένου του 51% που δήλωσε «πολύ» ανήσυχο – σύμφωνα με τη δημοσκόπηση του Reuters.

-Το 79% ανησυχούσε, έστω και σε κάποιο βαθμό, ότι το Ιράν θα στοχοποιήσει Αμερικανούς πολίτες ως απάντηση στα αμερικανικά αεροπορικά πλήγματα.

-Και το 60% δήλωσε ότι δεν πιστεύει πως τα πλήγματα έκαναν την Αμερική ασφαλέστερη.

Και πάλι, η κοινή γνώμη μετά το πλήγμα στη Βενεζουέλα ακολούθησε παρόμοια πορεία:

-Το 72% των Αμερικανών ανησυχούσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα «εμπλακούν υπερβολικά» στη Βενεζουέλα, σύμφωνα με δημοσκόπηση Reuters–Ipsos αυτόν τον μήνα, συμπεριλαμβανομένων περισσότερων από τους μισούς Ρεπουμπλικανούς.

Η δημοσκόπηση έδειξε ότι μόλις το 29% των Αμερικανών ήθελε να αναλάβουν οι ΗΠΑ τον έλεγχο των πετρελαϊκών πεδίων της Βενεζουέλας, όπως έχει κινηθεί να κάνει ο Τραμπ. Μόνο το 35% σε δημοσκόπηση CBS News–YouGov περίμενε ότι τα πλήγματα στη Βενεζουέλα θα μείωναν τη ροή ναρκωτικών προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, παρά την έμφαση του Τραμπ στο ζήτημα. Και μόλις το 38% τάχθηκε υπέρ περαιτέρω στρατιωτικής δράσης αν η κυβέρνηση της Βενεζουέλας δεν συνεργαζόταν με τις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με την ίδια δημοσκόπηση.

Και έπειτα υπάρχει όλος ο όγκος των δημοσκοπήσεων που δείχνουν ότι οι Αμερικανοί έχουν πει ξανά και ξανά τα τελευταία χρόνια πως δεν θέλουν να εμπλέκονται στο εξωτερικό, εκτός αν είναι απολύτως απαραίτητο. Μάλιστα, το ποσοστό όσων θέλουν οι ΗΠΑ να «μείνουν έξω» από τις παγκόσμιες υποθέσεις βρίσκεται κοντά σε υψηλό δεκαετιών, και περίπου 6 στους 10 έχουν δηλώσει ότι «είναι καλύτερο για το έθνος αν οι ΗΠΑ μείνουν έξω από τις υποθέσεις άλλων χωρών».

Αν ο Τραμπ είναι αποφασισμένος να πλήξει ξανά το Ιράν, ίσως μπορέσει να πείσει τους Αμερικανούς ότι είναι απλώς τόσο σημαντικό – ότι πρόκειται για μια ευκαιρία που παρουσιάζεται μία φορά σε κάθε γενιά να βοηθήσουν στην ανατροπή ενός βάναυσου καθεστώτος και στην απελευθέρωση των καταπιεσμένων. Ίσως και πάλι τα πλήγματα να είναι περιορισμένα. Όμως, με κάθε κίνηση προς την εμπλοκή του αμερικανικού στρατού στο εξωτερικό, ο Τραμπ δοκιμάζει την υπομονή των Αμερικανών. Και δεν φαίνεται να έχουν πολλά αποθέματα.

• Βενεζουέλα
• Ντόναλντ Τραμπ