«Δεν ξέρουμε τι ξημερώνει»: Συναγερμός στη Γερμανία για την άνοδο της AfD και τα όρια της δημοκρατικής ανθεκτικότητας

Μια γκρίζα μέρα του Νοεμβρίου 2025 στο Βισμπάντεν της Έσσης, εκατοντάδες αστυνομικοί συγκεντρώνονται στο φθινοπωρινό συνέδριο της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Εγκληματολογικής Αστυνομίας (BKA) – του οργανισμού που συχνά περιγράφεται ως το «γερμανικό FBI». Η ατζέντα είναι βαριά: drones, υβριδικός πόλεμος, παραπληροφόρηση. Όμως στο βήμα ανεβαίνει η Αλένα Μπούιξ, ειδικός στην ιατρική ηθική και πρώην πρόεδρος του Γερμανικού Συμβουλίου Δεοντολογίας, και το θέμα που θέτει δεν είναι τεχνολογικό.

Η Μπούιξ περιγράφει ένα κλίμα σιωπηρής κοινωνικής ανησυχίας: άνθρωποι που «αγαπούν τη χώρα τους» και, «μετά το δεύτερο ποτήρι κρασί», ομολογούν ότι σκέφτονται αν θα πρέπει να φύγουν — ή «αν θα αναγκαστούν να φύγουν». Δεν κατονομάζει την απειλή, αλλά στην αίθουσα, όπως υπονοείται, όλοι καταλαβαίνουν: AfD (Εναλλακτική για τη Γερμανία).

Ένα κόμμα σε άνοδο – και πιο ανοιχτά ριζοσπαστικό

Η AfD βρίσκεται σε σταθερή άνοδο εδώ και χρόνια, ενώ στην Ανατολική Γερμανία έχει καταφέρει να γίνει σε αρκετές περιοχές η ισχυρότερη πολιτική δύναμη. Παράλληλα, η δημόσια εικόνα της – σύμφωνα με τις αναφορές του κειμένου – γίνεται ολοένα και πιο ριζοσπαστική, με περιστατικά που προκαλούν πολιτικό και θεσμικό προβληματισμό και με δικαστικές/θεσμικές κρίσεις που, έστω εν μέρει, εστιάζουν σε δραστηριότητες ασύμβατες με θεμελιώδεις συνταγματικές αρχές.

Politico: Η ακροδεξιά AfD της Γερμανίας κατηγορείται ότι συλλέγει πληροφορίες για το Κρεμλίνο

Το κρίσιμο ερώτημα, που διατρέχει πλέον ανοιχτά τις συζητήσεις στους κύκλους ασφάλειας και πολιτικής, είναι αν η Γερμανία είναι και θα παραμείνει ασφαλής για όλους — και τι θα σήμαινε για θεσμούς και μειονότητες μια πιθανή πρόσβαση της AfD στην εξουσία.

Το 2026 ως «κρίσιμο τεστ» στα κρατίδια

Το ομοσπονδιακό επίπεδο μπορεί ακόμη να μοιάζει μακρινό, όμως το 2026 είναι χρονιά-κλειδί: εκλογές σε Σαξονία-Άνχαλτ, Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, Βάδη-Βυρτεμβέργη και Ρηνανία-Παλατινάτο. Στα ανατολικά κρατίδια, η AfD εμφανίζεται ιδιαίτερα ισχυρή και – όπως παρουσιάζεται – δεν στοχεύει σε κυβερνητικούς συνασπισμούς, αλλά σε αποκλειστική εξουσία.

Στο επίκεντρο μπαίνουν προτάσεις που αφορούν χρηματοδοτήσεις δράσεων υπέρ της Δημοκρατίας, εκπαιδευτικά προγράμματα, ακόμη και το μοντέλο της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, ενώ η ατζέντα «εθνικής ανασύνταξης» συνδέεται, κατά το κείμενο, με μια πιο επιθετική πολιτική στο μεταναστευτικό — με συνθήματα που συνοψίζονται στη λογική των «μαζικών επιστροφών/απελάσεων».

Θεσμοί υπό πίεση: Αστυνομία, υπηρεσίες, Δικαιοσύνη

Η συζήτηση δεν μένει στη θεωρία. Το κείμενο αναδεικνύει την ανησυχία των αρχών ασφαλείας για το πώς θα λειτουργήσουν οι μηχανισμοί ελέγχου και ισορροπιών σε περίπτωση συμμετοχής ή επικράτησης της AfD σε κρατιδιακή κυβέρνηση: επιρροή σε αστυνομικό έργο, πληροφορίες, διαδικασίες στο Ομοσπονδιακό Συμβούλιο, αλλά και στο πώς η ίδια μια κυβέρνηση θα διαχειρίζεται τον αγώνα κατά του εξτρεμισμού όταν το κόμμα που κυβερνά βρίσκεται στο μικροσκόπιο.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη Δικαιοσύνη, ως θεσμικό «τείχος» της δημοκρατικής τάξης: η επιτυχής παρεμπόδιση διορισμών δικαστών σε κρίσιμες θέσεις (όπως αναφέρεται για τη Θουριγγία) προβάλλεται ως προειδοποιητικό παράδειγμα του τι μπορεί να συμβεί όταν η θεσμική ισχύς μετατρέπεται σε εργαλείο μπλοκαρίσματος.

«Το πολιτικό κέντρο δεν έχει τελειώσει»

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, καταγράφεται και η άλλη πλευρά: η άποψη ότι η AfD αξιοποιεί το διαρκές στρες κρίσεων (οικονομία, ασφάλεια, ενέργεια, κοινωνική συνοχή) που γεννά αίσθημα αδυναμίας. Ωστόσο, παραμένει η εκτίμηση ότι στη Γερμανία εξακολουθεί να υπάρχει μια βασική δημοκρατική συναίνεση, αρκεί να υπάρξουν χώροι συνάντησης, τοπικοί δεσμοί και καθημερινές γέφυρες — ειδικά στις αγροτικές περιοχές, όπου τα «κενά» γίνονται πεδίο πολιτικής εκμετάλλευσης.

• AfD
• BKA
• Βισμπάντεν
• Γερ​μανία
• εκλογές 2026
• εσωτερική ασφάλεια
• παραπληροφόρηση
• Σαξονία-Άνχαλτ
• υβριδικός πόλεμος