Οι γιορτές των Χριστουγέννων είναι συνυφασμένες με πλούσια τραπέζια, λιπαρά φαγητά, γλυκά και αλκοολούχα ποτά. Για τους περισσότερους, αυτά είναι στιγμές απόλαυσης, όμως, για όσους αντιμετωπίζουν προβλήματα στομάχου και εντέρου, η περίοδος αυτή μπορεί να μετατραπεί σε «επικίνδυνη παγίδα». Ο Παθολόγος Χρήστος Νταφόπουλος, γιατρός στο Metropolitan General μας εξηγεί τι πρέπει να προσέχουν οι ευπαθείς ομάδες, ποιες τροφές είναι οι πιο επικίνδυνες και πώς να απολαύσουν τις γιορτές χωρίς να βάλουν σε κίνδυνο την υγεία τους.
Γιατί οι γιορτές θεωρούνται «επικίνδυνη περίοδος» για άτομα με προβλήματα στομάχου και εντέρου; Ποια είναι τα πιο συχνά λάθη;
Οι γιορτές των Χριστουγέννων συνδυάζουν τρεις βασικούς επιβαρυντικούς παράγοντες για το πεπτικό σύστημα: υπερβολή στο φαγητό, βαριά και λιπαρά γεύματα και αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ. Για έναν υγιή οργανισμό αυτό μπορεί να προκαλέσει απλώς δυσφορία· για άτομα όμως με γαστρεντερικά προβλήματα, μπορεί να οδηγήσει σε οξεία επιδείνωση.
Τα συχνότερα λάθη που βλέπουμε είναι τα μεγάλα και συνεχόμενα γεύματα χωρίς διαλείμματα, οι κακοί συνδυασμοί τροφών (λιπαρά μαζί με γλυκά και αλκοόλ), καθώς και η διακοπή ή η αμέλεια της φαρμακευτικής αγωγής «λόγω γιορτών». Όλα αυτά μπορούν να προκαλέσουν έντονο πόνο, εμετούς, αιμορραγία ή σοβαρή διάρροια που οδηγούν ακόμη και σε επίσκεψη στο νοσοκομείο.
Ποιες τροφές αποτελούν “κόκκινη σημαία” για γαστρίτιδα, παλινδρόμηση, ευερέθιστο έντερο ή κολίτιδα;
Στα γιορτινά τραπέζια, “κόκκινη σημαία” αποτελούν τα πολύ λιπαρά κρέατα (αρνί, χοιρινό, πέτσα γαλοπούλας), τα τηγανητά, τα καυτερά και πολύ καρυκευμένα φαγητά, οι βαριές σάλτσες, τα αλλαντικά και τα ώριμα λιπαρά τυριά. Για όσους έχουν παλινδρόμηση, ιδιαίτερα επιβαρυντικά είναι η σοκολάτα, ο καφές, τα εσπεριδοειδή και το αλκοόλ. Στο ευερέθιστο έντερο και την κολίτιδα, προβλήματα προκαλούν συχνά τα όσπρια, τα λάχανα, τα κρεμμύδια, τα γλυκά με κρέμα και τα αναψυκτικά με ανθρακικό. Δεν αντιδρούν όλοι το ίδιο, αλλά αυτές οι τροφές είναι συχνές αιτίες κρίσεων.
Ισχύει το «λίγο απ’ όλα δεν πειράζει» για τις ευπαθείς ομάδες;
Για τον γενικό πληθυσμό, το “λίγο απ’ όλα” μπορεί να είναι ανεκτό. Για τις ευπαθείς ομάδες όμως, το πρόβλημα δεν είναι μόνο η ποσότητα, αλλά και ο συνδυασμός και η διάρκεια της επιβάρυνσης. Ένα μικρό κομμάτι λιπαρού φαγητού ίσως δεν προκαλέσει άμεσα συμπτώματα, αλλά όταν ακολουθούν γλυκό, αλκοόλ και δεύτερο βαρύ γεύμα, το όριο ξεπερνιέται. Δεν υπάρχουν απόλυτα “γραμμάρια”, αλλά υπάρχουν σαφή προειδοποιητικά σημάδια: αίσθημα καύσου, φούσκωμα, πόνος ή ναυτία. Όταν αυτά εμφανίζονται, το σώμα δείχνει ότι το όριο έχει ήδη ξεπεραστεί.
Τι ρόλο παίζουν το αλκοόλ, τα γλυκά και τα λιπαρά; Υπάρχουν ασφαλείς εναλλακτικές;
Το αλκοόλ ερεθίζει άμεσα το στομάχι, αυξάνει την οξύτητα και χαλαρώνει τον κατώτερο οισοφαγικό σφιγκτήρα, επιδεινώνοντας την παλινδρόμηση. Τα γλυκά, ειδικά όσα έχουν πολλά λιπαρά και ζάχαρη, καθυστερούν την πέψη και προκαλούν φουσκώματα και διάρροιες. Τα λιπαρά είναι ο βασικός “ένοχος” για κρίσεις χολής, γαστρίτιδας και εντερικής δυσφορίας.
Ασφαλείς εναλλακτικές υπάρχουν: ψητά ή βραστά κρέατα χωρίς πέτσα, πατάτες ή ρύζι αντί για τηγανητά, σαλάτες χωρίς βαριές σάλτσες, γλυκά σε μικρή ποσότητα και πιο απλά (π.χ. σπιτικά). Στο αλκοόλ, ένα ποτήρι κρασί μαζί με το φαγητό είναι σαφώς προτιμότερο από τα δυνατά ποτά.
Ποια συμπτώματα δεν πρέπει να αγνοηθούν και πότε χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια;
Συμπτώματα που δεν πρέπει ποτέ να αγνοούνται είναι ο έντονος ή επίμονος πόνος στο στομάχι ή στην κοιλιά, οι επαναλαμβανόμενοι εμετοί, η αιμορραγία (μαύρα κόπρανα ή αίμα στον εμετό), ο υψηλός πυρετός, η έντονη διάρροια με αφυδάτωση και η ξαφνική επιδείνωση γνωστού προβλήματος.
Αν ο πόνος είναι έντονος, δεν υποχωρεί ή συνοδεύεται από αδυναμία, ζάλη ή λιποθυμική τάση, η αναζήτηση άμεσης ιατρικής βοήθειας είναι απαραίτητη, ακόμη κι αν είναι ημέρες γιορτών. Η πρόληψη και η έγκαιρη παρέμβαση σώζουν ταλαιπωρία – και πολλές φορές αποτρέπουν σοβαρές επιπλοκές.
Επιμέλεια: Λαμπριάνα Κυριακού 
Δημοσίευση: 11:07’
