ΕΕ: Βελτίωση της θέσης της Ελλάδας στην Έκθεση για το Κράτος Δικαίου – Μειώθηκαν οι συστάσεις

Η Ελλάδα σημειώνει σημαντική πρόοδο στην ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Κράτος Δικαίου στην Ευρώπη, καθώς οι συστάσεις προς τη χώρα μειώθηκαν σε 4 από 7 την τελευταία τετραετία. Το γεγονός αυτό κατατάσσει την Ελλάδα μεταξύ των 15 κρατών-μελών της ΕΕ με τον μικρότερο αριθμό συστάσεων.

Σημαντική πρόοδος σε βασικούς τομείς

Σύμφωνα με την έκθεση, αφαιρέθηκαν συστάσεις που αφορούσαν την έγκαιρη και αποτελεσματική διαβούλευση στη νομοθετική διαδικασία, την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης (για δεύτερη συνεχή χρονιά δεν διατυπώνεται σύσταση), και την ενίσχυση του ελέγχου των δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης (πόθεν έσχες). Η έκθεση αναγνωρίζει επίσης σημαντική βελτίωση στην προστασία των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης και των δημοσιογράφων, καθώς και στην καταπολέμηση της διαφθοράς. Επιπλέον, σημειώνεται μερική βελτίωση στον δομημένο διάλογο με τις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (ΜΚΟ).

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει οριζοντίως τη θετική συμβολή των μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που εντάχθηκαν στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) και χρηματοδοτούνται από το TSI, στην απονομή δικαιοσύνης και το κράτος δικαίου.

Συγκεκριμένες βελτιώσεις που επισημαίνονται:

• Νομοθετική Διαδικασία: Κατά το 2024, κανένα νομοσχέδιο δεν υποβλήθηκε στη Βουλή χωρίς προηγούμενη δημόσια διαβούλευση. Το 84,3% των νομοσχεδίων τέθηκε σε διαβούλευση για τουλάχιστον 2 εβδομάδες, με τα νομοσχέδια θεμελιώδους σημασίας να διαβουλεύονται για μεγαλύτερο διάστημα.
• Προστασία Δημοσιογράφων και ΜΜΕ:
  • Η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα στην Ευρώπη που υιοθέτησε Μνημόνιο Κατανόησης για την προστασία των δημοσιογράφων, δημιουργώντας Task Force και Διεθνές Κέντρο Εκπαίδευσης Δημοσιογράφων.
  • Προχωρά η ενσωμάτωση της Οδηγίας κατά των SLAPPs στο εθνικό δίκαιο, καλύπτοντας και εγχώριες περιπτώσεις, ενώ δημιουργήθηκε παρατηρητήριο για την παρακολούθηση αυτών των φαινομένων.
  • Ενισχύεται η ασφάλεια των δημοσιογράφων μέσω της Task Force, της αναμόρφωσης της ποινικής προστασίας και της αυστηροποίησης των ποινών για επιθέσεις εναντίον τους.
  • Θετικά αποτιμάται η λειτουργία των Μητρώων Έντυπου και Ηλεκτρονικού Τύπου για τη διαφάνεια στην ιδιοκτησία των ΜΜΕ.
  • Ο νέος Νόμος 5212/2025, που ψηφίστηκε τον Ιούνιο του 2025, ενισχύει περαιτέρω τη δημοσιότητα, τη διαφάνεια και τη συντακτική ανεξαρτησία.
• Καταπολέμηση Διαφθοράς: Συνεχίζονται οι προσπάθειες για τη δημιουργία ενός ισχυρού ενιαίου ψηφιακού μητρώου παρακολούθησης των διώξεων για υποθέσεις διαφθοράς.
• Κοινωνία των Πολιτών: Ενίσχυση των προσπαθειών για αξιολόγηση του νομικού πλαισίου για τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και οικοδόμηση διαρθρωμένου διαλόγου.

Η έκθεση αναγνωρίζει τις σημαντικές επενδύσεις στο πλαίσιο του ΤΑΑ, συνολικού προϋπολογισμού 653.944.980 €, που στοχεύουν στη βελτίωση του συστήματος δικαιοσύνης, την ενίσχυση της διαφάνειας και την προώθηση της λογοδοσίας.

• Ελλάδα
• Ευρωπαϊκή Ένωση
• κράτος δικαίου