Έφυγε από τη ζωή η «μητέρα του έθνους» Γουίνι Μαντέλα

Σε ηλικία 81 ετών έφυγε από τη ζωή η δεύτερη σύζυγος του Νέλσον Μαντέλα, Γουίνι. Ο θάνατός της επιβεβαιώθηκε την Δευτέρα το απόγευμα και η οικογένεια αναμένεται να εκδώσει ανακοίνωση αργότερα μέσα στην ημέρα.

Γεννήθηκε ως Νομζάμο Μαντικιζέλα στις 26 Σεπτεμβρίου του 1936 στο Ανατολικό Ακρωτήριο της Νοτίου Αφρικής, που τότε λεγόταν ακόμη Τρανσκέι. Ο πατέρας της ήταν καθηγητής της Ιστορίας και η ίδια ονειρευόταν να σπουδάσει κοινωνική λειτουργός. Το 1953 άφησε τη γη της φυλής των Ζόσα, για το Γιοχάνεσμπουργκ. Την εποχή των σπουδών της γνώρισε τον νεαρό και γεμάτο πάθος δικηγόρο Νέλσον Μαντέλα, που μόλις έβγαινε από έναν αποτυχημένο γάμο. Μετά από δυο χρόνια σχέσης έγιναν ανδρόγυνο και συναγωνιστές.  

Η Νομζάμο, που τώρα πια είχε γίνει Γουίνι Μαντέλα, από την αρχή στάθηκε στο πλευρό του. Όταν παράλογα το Λευκό Καθεστώς τον φυλάκισε για τριάντα ολόκληρα χρόνια, από το 1964 ως το 1990, η Γουίνι έπρεπε να μάθει να ζει μόνη.

Το 1969 και για 17 μήνες, καταδικάζεται και εξορίζεται σε απομονωμένες, άγριες περιοχές της χώρας. Γίνεται διεθνές σύμβολο του γυναικείου αγώνα και της αποφασιστικής, ειρηνικής αντίστασης των μαύρων της Νοτίου Αφρικής. Το 1988, το σκάνδαλο ξεσπάει. Στοιχεία συνδέουν την Γουίνι Μαντέλα, με την απαγωγή και κακοποίηση τεσσάρων ανηλίκων, ένας εκ των οποίων, εκπαιδευμένος χαφιές μόλις στα 14 του χρόνια, δολοφονήθηκε από τον έμπιστό της, τον αρχηγό των σωματοφυλάκων της.

Με την απελευθέρωση του Νέλσον Μαντέλα, η Γουίνι στέκονταν στο πλευρό του αλλά με την πολυπόθητη κατάρρευση του Απαρτχάιντ, καταδικάστηκε στην καταβολή προστίμου για την υπόθεση της δολοφονίας, ενώ γιγαντώνονταν οι ψίθυροι πως η ίδια ήταν μπλεγμένη και σε άλλες υποθέσεις δολοφονίας μαύρων. Το 1992 οι Μαντέλα χωρίζουν ουσιαστικά αλλά πολύ αργότερα, το 1996 θα εκδοθεί και επίσημα, το διαζύγιό τους. Το 1993, η Γουίνι εκλέγεται στην προεδρία της Ένωσης Γυναικών του Κογκρέσου. Θα εκλεχθεί βουλευτής, αμέσως μετά και θα αναλάβει το υφυπουργείο Πολιτισμού, το 1994, στην πρώτη διαφυλετική κυβέρνηση της χώρας. Το 1995 ο σύζυγός της την απομάκρυνε από την κυβέρνηση, κάτω από το βάρος και την κοινωνική πίεση του σκανδάλου με τους νεαρούς «σωματοφύλακες». Το 1999 επανεξελέγη βουλευτής, για να παραιτηθεί το 2003, μετά την καταδίκη της για απάτη. Το δικαστήριο την καταδίκασε γιατί με δόλιους τρόπους είχε καταφέρει να αποσπάσει δάνεια από τράπεζες, τα οποία δεν επέστρεψε ποτέ και τα είχε διαθέσει σε ανθρώπους που είχαν ανάγκη. Οι εχθροί της άλλαξαν το «Μάνα του Έθνους» σε «Μάσα του Έθνους». Έχοντας όμως βιαστεί να χαρούν, θα ζήσουν τον θρίαμβο της Γουίνι, έναν χρόνο αργότερα όταν μπόρεσε να αποδείξει πως δεν είχε κρατήσει δεκάρα για τον εαυτό της, αλλά όλα τα χρήματα είχαν πάει υπέρ του αγώνα και των φτωχών.

Αμφιλεγόμενη, ικανή να γεννά μεγάλα πάθη σε οπαδούς και εχθρούς, η Γουίνι θα συνοψίσει τη δική της αλήθεια: «Πρόκειται για μια πολυετή καμπάνια λάσπης εναντίον μου, η οποία κρατάει πάνω από 30 χρόνια».

• Νέλσον Μαντέλα
• Νότια Αφρική