ΕΛ.ΑΣ. – Η «ακτινογραφία» του εγκλήματος: Οι εγκληματικές οργανώσεις που δραστηριοποιήθηκαν στην Ελλάδα το 2024

Εκατοντάδες εγκληματικές οργανώσεις δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, από τη διακίνηση ναρκωτικών και το λαθρεμπόριο έως τις οργανωμένες απάτες, τις εκβιάσεις και το trafficking, σύμφωνα με την έκθεση της ΕΛ.ΑΣ. για το οργανωμένο έγκλημα το 2024.

Κατά τη διάρκεια του 2024, στη χώρα δραστηριοποιήθηκαν συνολικά 510 εγκληματικές ομάδες, με 3.469 μέλη. Οι βασικοί τομείς δράσης τους περιλαμβάνουν τη νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, τη διακίνηση ναρκωτικών, το λαθρεμπόριο, τη διακίνηση όπλων, την εμπορία ανθρώπων, τις οργανωμένες απάτες, τις εκβιάσεις και τα εγκλήματα κατά της ιδιοκτησίας.

Η πλειονότητα των εγκληματικών οργανώσεων ήταν εγχώριες, καθώς αντιστοιχούσαν στο 51,96% του συνόλου. Παράλληλα, έντονη παραμένει η παρουσία αλλοδαπών εγκληματικών ομάδων, οι οποίες αντιπροσώπευαν το 26,86%, ενώ το 21,18% ήταν μεικτές ομάδες, με Έλληνες και αλλοδαπούς.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύνθεση των αλλοδαπών οργανώσεων. Κυρίαρχο ρόλο είχαν οι βουλγαρικές ομάδες, που αποτελούσαν το 29,2% των αλλοδαπών εγκληματικών οργανώσεων, ενώ ακολουθούσαν οι αλβανικές, με 26,28%.

Κλοπές, ναρκωτικά και απάτες στην κορυφή

Η πλειονότητα των υποθέσεων αφορούσε εγκληματικές ομάδες που δραστηριοποιούνταν στις κλοπές και διαρρήξεις, ενώ ακολουθούσαν οι παραβάσεις της νομοθεσίας περί ναρκωτικών και οι απάτες.

Στη συνέχεια καταγράφονται οι κλοπές τροχοφόρων, η παράνομη διακίνηση μεταναστών, η λαθρεμπορία, οι ληστείες, οι εκβιάσεις, οι παραβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας, οι πλαστογραφίες, οι παραβάσεις της νομοθεσίας περί σημάτων και η εμπορία ανθρώπων.

Η έκθεση δείχνει ότι οι περισσότερες ομάδες ήταν ολιγομελείς, με έως πέντε μέλη. Ωστόσο, σχεδόν μία στις δέκα λειτουργούσε ως οργανωμένο εγκληματικό δίκτυο με περισσότερα από 12 μέλη. Τα μεγαλύτερα δίκτυα δραστηριοποιούνταν κυρίως στις κλοπές και διαρρήξεις, στη διακίνηση ναρκωτικών και στην παράνομη μετανάστευση.

Παράλληλα, περισσότερες από μία στις τέσσερις οργανώσεις εμφάνιζαν πολυδιάστατη εγκληματική δράση, με κυρίαρχη δραστηριότητα τη διακίνηση ναρκωτικών και συχνό συνδυασμό πολλαπλών μορφών παρανομίας.

Πάνω από 181 εκατ. ευρώ τα παράνομα κέρδη

Το οικονομικό αποτύπωμα του οργανωμένου εγκλήματος παραμένει ιδιαίτερα υψηλό. Η Ελληνική Αστυνομία εκτιμά ότι τα συνολικά παράνομα κέρδη των εγκληματικών οργανώσεων ξεπέρασαν τα 181 εκατ. ευρώ.

Τα μεγαλύτερα ποσά προήλθαν από τη διακίνηση ναρκωτικών, ενώ ακολουθούν οι απάτες, οι κλοπές-διαρρήξεις, το λαθρεμπόριο και οι παραβάσεις που σχετίζονται με αρχαιότητες και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας.

ΕΛ.ΑΣ – Το έγκλημα στην Ελλάδα: 510 οργανώσεις, 181 εκατ. κέρδη – Το προφίλ των δραστών

Η συνολική εκτιμώμενη «εμπορική» αξία των κατασχεθέντων ποσοτήτων ναρκωτικών ουσιών κατά το 2024 υπερέβη τα 218,7 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, οι ποσότητες που κατασχέθηκαν, καθώς και εκείνες που εκτιμάται ότι διακινήθηκαν από τις εγκληματικές οργανώσεις που εξαρθρώθηκαν, υπολογίζεται ότι θα μπορούσαν να αποφέρουν συνολικά έσοδα της τάξης των 85 εκατ. ευρώ.

Η τεχνολογία στην υπηρεσία του οργανωμένου εγκλήματος

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη χρήση της τεχνολογίας και του διαδικτύου από τις εγκληματικές ομάδες. Όπως επισημαίνεται στην έκθεση, οι οργανώσεις αξιοποιούν όλο και περισσότερο τις νέες τεχνολογίες τόσο για τη διευκόλυνση των παράνομων δραστηριοτήτων τους όσο και για την προσέγγιση πελατών ή πιθανών θυμάτων.

Το διαδίκτυο προσφέρει ανωνυμία, διευκολύνει την προσέγγιση θυμάτων και την απόκρυψη παράνομων ενεργειών, ενώ επιτρέπει τη μαζική διάπραξη εγκλημάτων από απόσταση.

Μέσα κοινωνικής δικτύωσης, spamming, phishing και διαδικτυακοί πλειστηριασμοί χρησιμοποιούνται για δόλια προσέγγιση θυμάτων, ενώ η ελλιπής ενημέρωση των πολιτών σε θέματα κυβερνοασφάλειας αυξάνει τον κίνδυνο εκμετάλλευσης προσωπικών δεδομένων.

Παράλληλα, εφαρμογές και υποδομές όπως το Σκοτεινό Διαδίκτυο ενισχύουν την ιδιωτικότητα των δραστών και διευκολύνουν παράνομες δραστηριότητες, όπως η διακίνηση ναρκωτικών, όπλων και ανθρώπων.

Διακίνηση μεταναστών

Η παράνομη διακίνηση μεταναστών έχει αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια σε μία από τις κυριότερες εγκληματικές δραστηριότητες στην Ελλάδα.

Η γεωγραφική θέση της χώρας, ως πύλης εισόδου προς την Ευρώπη, την καθιστά άμεσα συνδεδεμένη με τις διεθνείς κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές εξελίξεις.

Η Ελλάδα αποτελεί κομβικό σημείο στον Διάδρομο της Ανατολικής Μεσογείου, που χρησιμοποιείται από εγκληματικά δίκτυα για τη διακίνηση μεταναστών από την Ασία προς την Ευρώπη. Ταυτόχρονα, τα τελευταία χρόνια καταγράφεται αυξημένη πίεση και στον Διάδρομο της Κεντρικής Μεσογείου, που αφορά κυρίως μετανάστες από τη Βόρεια και την Υποσαχάρια Αφρική.

Όπλα, εκβιασμοί και εγκλήματα κατά της ιδιοκτησίας

Η Ελλάδα εξακολουθεί να αποτελεί χώρα προορισμού για οπλισμό που προέρχεται κυρίως από τη Βουλγαρία, την Αλβανία, τη Βόρεια Μακεδονία, τη Σερβία, το Κόσοβο και το Μαυροβούνιο, για την κάλυψη των αναγκών της εγχώριας αγοράς.

Παράλληλα, λειτουργεί και ως ενδιάμεση χώρα, κυρίως με προορισμό την Τουρκία, τη Συρία, το Ιράκ, τη Λιβύη ή χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στις εκβιάσεις, οι αρμόδιες υπηρεσίες της ΕΛ.ΑΣ. ασχολήθηκαν συνολικά με 353 υποθέσεις το 2024, έναντι 302 το 2023, καταγράφοντας αύξηση 16,89%.

Στα εγκλήματα κατά της ιδιοκτησίας, οι τελεσμένες κλοπές και διαρρήξεις μειώθηκαν κατά 8,75%, οι ληστείες αυξήθηκαν οριακά κατά 3,91%, ενώ οι κλοπές τροχοφόρων μειώθηκαν κατά 6,09% σε σχέση με το 2023.

Συγκεκριμένα, καταγράφηκαν 57.404 τελεσμένες κλοπές-διαρρήξεις, 2.894 ληστείες και 18.063 κλοπές τροχοφόρων.

Αύξηση στις υποθέσεις εμπορίας ανθρώπων και πλαστογραφίας

Σε ό,τι αφορά την εμπορία ανθρώπων, η Ελλάδα εξακολουθεί να είναι σε μεγάλο ποσοστό χώρα προορισμού, αλλά και ενδιάμεση χώρα, κυρίως με προορισμό χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης.

Οι υποθέσεις που απασχόλησαν τις ελληνικές διωκτικές αρχές κατέγραψαν αύξηση το 2024, φτάνοντας τις 50, έναντι 37 το 2023. Ωστόσο, ο αριθμός των θυμάτων εμφανίζεται μειωμένος: 122 θύματα το 2024, εκ των οποίων 93 ενήλικες και 29 ανήλικοι, έναντι 132 θυμάτων το 2023.

Από τις υποθέσεις αυτές, 11 συγκεντρώνουν τα χαρακτηριστικά οργανωμένων διεθνικών εγκληματικών ομάδων.

Αύξηση καταγράφηκε και στις υποθέσεις πλαστογραφίας και πλαστογραφίας πιστοποιητικών, οι οποίες ανήλθαν σε 1.335 το 2024, έναντι 1.230 το 2023, σημειώνοντας άνοδο 8,54%.

Νόμιμες επιχειρήσεις ως κάλυψη

Σημαντικό εύρημα της έκθεσης αποτελεί το γεγονός ότι σχεδόν τα τρία τέταρτα των εγκληματικών οργανώσεων αξιοποιούν νόμιμες επιχειρηματικές ή διοικητικές δομές για την κάλυψη ή τη διευκόλυνση της δράσης τους.

Οι πιο εξειδικευμένες ομάδες εντοπίζονται κυρίως στο λαθρεμπόριο, στις κλοπές οχημάτων, στις παραβιάσεις διανοητικής ιδιοκτησίας, στις υποθέσεις ναρκωτικών, στις πλαστογραφίες και στις διαρρήξεις.

Ως σοβαρότερες απειλές για τη δημόσια ασφάλεια αξιολογούνται οι οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στη διακίνηση ναρκωτικών, στη διακίνηση μεταναστών, στις οργανωμένες απάτες και στο λαθρεμπόριο προϊόντων.

• εγκληματικές οργανώσεις
• ΕΛ.ΑΣ
• οργανωμένο έγκλημα