Τεχνητή νοημοσύνη στις ελληνικές παραλίες: Το CleanSweep «διαβάζει» πού επιστρέφει η ρύπανση

Δεδομένα από χιλιάδες καθαρισμούς ελληνικών ακτών μετατρέπονται πλέον σε ένα νέο εργαλείο πρόβλεψης και καλύτερου σχεδιασμού, με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης. Πρόκειται για το CleanSweep, μία νέα ψηφιακή εφαρμογή που αξιοποιεί περισσότερα από επτά χρόνια δεδομένων του Typhoon Project, προκειμένου να υπολογίζει σε ποιες περιοχές είναι πιθανότερο να συσσωρευτούν ξανά απορρίμματα και να βοηθά στον αποτελεσματικότερο σχεδιασμό των επόμενων επιχειρήσεων καθαρισμού.

Η πλατφόρμα συνδυάζει μοντέλα πρόβλεψης επαναρύπανσης, βελτιστοποίηση δρομολογίων και επαλήθευση μέσω εικόνων από drones, επιχειρώντας να μετατρέψει έναν τεράστιο όγκο περιβαλλοντικών δεδομένων σε πρακτικό εργαλείο λήψης αποφάσεων.

Πάνω από 3 TB φωτογραφιών και βίντεο

Για την ανάπτυξη του CleanSweep αξιοποιήθηκαν περισσότερα από επτά χρόνια δεδομένων πεδίου που έχει συγκεντρώσει το Typhoon Project, αλλά και πάνω από 3 TB φωτογραφιών και βίντεο από drones.

Η εφαρμογή αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του φετινού Capstone Project του προγράμματος Master of Business Analytics του MIT Sloan School of Management, με οργανισμό υποδοχής το Κοινωφελές Ίδρυμα Αθανάσιος Κ. Λασκαρίδης. Το project κατέκτησε μάλιστα την πρώτη θέση μεταξύ 44 ομάδων.

Το CleanSweep υλοποιήθηκε από τις φοιτήτριες Bria Weisblat και Jocelyn Ju, υπό την ακαδημαϊκή καθοδήγηση του Dr. Dimitris Bertsimas. Στόχος ήταν να διερευνηθεί με ποιον τρόπο τα δεδομένα που συλλέγονται από τους καθαρισμούς μπορούν να αξιοποιηθούν ώστε οι μελλοντικές παρεμβάσεις να γίνονται πιο στοχευμένα.

Το Κοινωφελές Ίδρυμα Αθανάσιος Κ. Λασκαρίδης παρείχε στην ερευνητική ομάδα πρόσβαση τόσο στα δεδομένα όσο και στην επιχειρησιακή εμπειρία που έχει αποκτηθεί από τη δράση του Typhoon Project.

Σχεδόν 26 εκατομμύρια απορρίμματα από 5.000 παραλίες

Το Typhoon Project πραγματοποιεί εδώ και περισσότερα από επτά χρόνια καθαρισμούς σε δυσπρόσιτες και απομονωμένες ακτές σε ολόκληρη την Ελλάδα. Κάθε επιχείρηση συνοδεύεται από συστηματική καταγραφή των απορριμμάτων που εντοπίζονται και απομακρύνονται. Με αυτόν τον τρόπο έχει δημιουργηθεί μία από τις μεγαλύτερες βάσεις δεδομένων για την παράκτια ρύπανση στη Μεσόγειο.

Μέχρι σήμερα έχουν συλλεχθεί και καταγραφεί περισσότερα από 25.891.000 τεμάχια απορριμμάτων, συνολικού βάρους άνω των 1.134.000 κιλών, από σχεδόν 5.000 παραλίες. Μετά την ολοκλήρωση ενός πρώτου κύκλου καθαρισμών, οι ομάδες επιστρέφουν πλέον σε παραλίες που έχουν ήδη καθαριστεί, προκειμένου να καταγράψουν πώς εξελίσσεται η ρύπανση με την πάροδο του χρόνου. Ακριβώς αυτά τα δεδομένα επαναρύπανσης αποτελούν πολύτιμη βάση για το CleanSweep.

Από την καταγραφή στην πρόβλεψη

Η βασική καινοτομία της νέας πλατφόρμας βρίσκεται στο γεγονός ότι τα δεδομένα δεν χρησιμοποιούνται πλέον μόνο για την αποτύπωση του προβλήματος. Τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης επιχειρούν να προβλέψουν πού υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα να επανεμφανιστεί συγκέντρωση απορριμμάτων, επιτρέποντας στις ομάδες να σχεδιάζουν καλύτερα τις επόμενες παρεμβάσεις.

Παράλληλα, η εφαρμογή βοηθά στη βελτιστοποίηση των διαδρομών καθαρισμού, ώστε οι επιχειρήσεις να οργανώνονται με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, ενώ εικόνες από drones χρησιμοποιούνται για την επιβεβαίωση και αξιολόγηση της κατάστασης των ακτών. Έτσι, το CleanSweep λειτουργεί ως εργαλείο υποστήριξης αποφάσεων για τη διαχείριση της παράκτιας ρύπανσης, συνδέοντας την τεχνολογία με πραγματικά δεδομένα πεδίου.

Το Typhoon που καθαρίζει την ελληνική ακτογραμμή

Το Typhoon Project ξεκίνησε το 2019, με στόχο τον καθαρισμό της ελληνικής ακτογραμμής και την απόδοση καθαρότερων ακτών στους κατοίκους και τους επισκέπτες της χώρας. Κεντρικό ρόλο στη δράση έχει το Typhoon, ένα νορβηγικής κατασκευής πλοίο μήκους 72 μέτρων, το οποίο πλέει καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Το πλοίο διαθέτει πέντε ταχύπλοα για την πρόσβαση σε δυσπρόσιτες ακτές, καθώς και κάδους μεγάλης χωρητικότητας για τη διαλογή των απορριμμάτων που συλλέγονται. Τα απορρίμματα μεταφέρονται στη συνέχεια σε δομές ανακύκλωσης ή ορθής απόρριψης.

Συνεργασίες με πανεπιστήμια

Παράλληλα με τους καθαρισμούς, το Typhoon Project συνεργάζεται με ακαδημαϊκά ιδρύματα με στόχο την καλύτερη κατανόηση της θαλάσσιας ρύπανσης στη Μεσόγειο.

Μεταξύ άλλων, συνεργάζεται με το Εργαστήριο Θαλάσσιας Γεωλογίας και Φυσικής Ωκεανογραφίας του Πανεπιστημίου Πατρών για τη μελέτη βενθικών απορριμμάτων στον Σαρωνικό και τον Θερμαϊκό Κόλπο. Συνεργασία υπάρχει επίσης με την Ερευνητική Ομάδα Θαλάσσιας Τηλεπισκόπησης του Πανεπιστημίου Αιγαίου, με αντικείμενο τον εντοπισμό και τη χαρτογράφηση πλαστικών μέσω σύγχρονων τεχνολογιών.

Όταν τα δεδομένα γίνονται εργαλείο

Το CleanSweep προσθέτει πλέον μία διαφορετική διάσταση στη δουλειά που έχει γίνει όλα αυτά τα χρόνια.

Επτά και πλέον χρόνια καθαρισμών, σχεδόν 26 εκατομμύρια καταγεγραμμένα απορρίμματα, περίπου 5.000 παραλίες και περισσότερα από 3 TB οπτικού υλικού δεν αποτελούν μόνο ένα αρχείο της παράκτιας ρύπανσης.

Μετατρέπονται σε δεδομένα που μπορούν να βοηθήσουν στην πρόβλεψη του προβλήματος πριν αυτό επανεμφανιστεί με την ίδια ένταση.

Η διάκριση στο MIT Sloan ανέδειξε ακριβώς αυτή τη δυνατότητα: Τη μετάβαση από την απλή καταγραφή στη χρήση πραγματικών περιβαλλοντικών δεδομένων για τη δημιουργία πρακτικών εργαλείων, με άμεση εφαρμογή στις ελληνικές ακτές.

• θάλασσα
• καθαριότητα
• Παραλίες
• Τεχνητή Νοημοσύνη