Εμπορικός πόλεμος ΗΠΑ – Καναδά: Δασμοί 50% μετά το ναυάγιο των συνομιλιών

Νέο κεφάλαιο στον εμπορικό πόλεμο μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Καναδά άνοιξε τα ξημερώματα του Σαββάτου 22 Αυγούστου, καθώς οι εντατικές διαπραγματεύσεις των δύο πλευρών κατέρρευσαν χωρίς να επιτευχθεί συμφωνία. Η Ουάσινγκτον προχώρησε στην επιβολή δασμών 50% σε καναδικά προϊόντα αξίας περίπου 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ η κυβέρνηση του Καναδά προανήγγειλε αντίστοιχα αντίμετρα.

Η εξέλιξη σηματοδοτεί σημαντική επιδείνωση στις εμπορικές σχέσεις των δύο γειτονικών χωρών, οι οποίες είναι βαθιά συνδεδεμένες οικονομικά. Οι νέοι αμερικανικοί δασμοί αφορούν περίπου το 5% των καναδικών εξαγωγών προς τις ΗΠΑ, ωστόσο προστίθενται σε ένα ήδη σύνθετο πλέγμα δασμών και εμπορικών περιορισμών που έχει επιβληθεί τους τελευταίους μήνες.

«Δολάριο προς δολάριο» η απάντηση του Καναδά

Ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ δήλωσε ότι η χώρα του θα απαντήσει με αντίστοιχους δασμούς στα αμερικανικά προϊόντα, στη βάση του «δολάριο προς δολάριο». Παράλληλα, ανακοίνωσε την αναστολή των εμπορικών διαπραγματεύσεων και έδωσε εντολή στην καναδική διαπραγματευτική ομάδα να επιστρέψει στην Οτάβα.

Ο Κάρνεϊ υποστήριξε ότι οι αλλαγές που προτάθηκαν από την αμερικανική πλευρά την τελευταία στιγμή ήταν «άδικες» και οικονομικά επιζήμιες και ότι δημιουργούσαν αμφιβολίες για το κατά πόσο θα μπορούσε να υπάρξει μια αξιόπιστη και σταθερή εμπορική συμφωνία.

Η απόφαση του Καναδά ήρθε μετά από εβδομάδες εντατικών συνομιλιών. Μόλις μία ημέρα πριν από την επιβολή των νέων δασμών, οι δύο πλευρές εμφανίζονταν να βρίσκονται πολύ κοντά σε συμφωνία, με τον Καναδό υπουργό Εμπορίου Ντομινίκ ΛεΜπλανκ να κάνει λόγο για σημαντική πρόοδο.

Από την αισιοδοξία στο ναυάγιο

Οι διαπραγματεύσεις είχαν ενταθεί από τον Ιούλιο, μετά την απειλή του Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει δασμούς 50% σε καναδικές εισαγωγές ύψους σχεδόν 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η προθεσμία είχε αρχικά οριστεί για τις 19 Αυγούστου, όμως ο Αμερικανός πρόεδρος ανέστειλε προσωρινά την εφαρμογή τους, εκτιμώντας ότι οι δύο χώρες βρίσκονταν κοντά σε μια συμφωνία που, όπως είχε δηλώσει, θα ήταν «πολύ καλή» και για τις δύο πλευρές.

Οι τελευταίες ώρες των διαπραγματεύσεων αποδείχθηκαν, ωστόσο, καθοριστικές. Παρά την πρόοδο που είχε σημειωθεί, ο Κάρνεϊ έκρινε ότι οι τελικοί όροι που τέθηκαν από την Ουάσινγκτον δεν μπορούσαν να γίνουν αποδεκτοί από την καναδική πλευρά.

Στο τραπέζι των συνομιλιών είχαν βρεθεί, μεταξύ άλλων, οι αμερικανικοί δασμοί στα καναδικά αυτοκίνητα και στα μέταλλα. Σύμφωνα με όσα είχαν γίνει γνωστά πριν από την κατάρρευση των διαπραγματεύσεων, εξεταζόταν το ενδεχόμενο μείωσης των αμερικανικών δασμών στα καναδικά αυτοκίνητα από 25% σε 15%, καθώς και περιορισμού των δασμών σε χάλυβα και αλουμίνιο.

Στο επίκεντρο και το αμερικανικό αλκοόλ

Ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα στις διαπραγματεύσεις ήταν η πρόσβαση αμερικανικών προϊόντων στην καναδική αγορά. Η Ουάσινγκτον έχει εκφράσει έντονη δυσαρέσκεια για τους περιορισμούς που ισχύουν σε ορισμένες καναδικές επαρχίες όσον αφορά την πώληση αμερικανικών αλκοολούχων ποτών.

Ο Κάρνεϊ είχε καλέσει τις επαρχιακές κυβερνήσεις να εξετάσουν την άρση των σχετικών περιορισμών, όμως το ζήτημα αποδείχθηκε πολιτικά δύσκολο στο εσωτερικό του Καναδά. Ορισμένοι επαρχιακοί ηγέτες έχουν ταχθεί υπέρ μιας πιο σκληρής στάσης απέναντι στην Ουάσινγκτον, υποστηρίζοντας ότι ο Καναδάς δεν θα πρέπει να κάνει μονομερείς παραχωρήσεις.

Η μεγάλη εξάρτηση των δύο οικονομιών

Η νέα σύγκρουση αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω του τεράστιου όγκου εμπορίου μεταξύ των δύο χωρών. Ο Καναδάς εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την αμερικανική αγορά για τις εξαγωγές του, ενώ ταυτόχρονα οι ΗΠΑ έχουν βαθιά ενσωματωμένες εφοδιαστικές αλυσίδες με τον βόρειο γείτονά τους, ιδιαίτερα στους κλάδους της αυτοκινητοβιομηχανίας, της ενέργειας, των μετάλλων και της μεταποίησης.

Σύμφωνα με καναδικά κυβερνητικά στοιχεία, παρά το υφιστάμενο καθεστώς δασμών, περίπου το 85% των καναδικών εξαγωγών προς τις ΗΠΑ εξακολουθούσε να εισέρχεται χωρίς δασμούς, ενώ ο συνολικός αποτελεσματικός μέσος δασμός που αντιμετωπίζουν οι καναδικές εξαγωγές υπολογιζόταν στο 5,4%. Παράλληλα, οι ΗΠΑ διατηρούν υψηλούς δασμούς σε συγκεκριμένους στρατηγικούς τομείς, μεταξύ άλλων στον χάλυβα, το αλουμίνιο, τον χαλκό και τα αυτοκίνητα.

Η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω από την επικείμενη αναθεώρηση της εμπορικής συμφωνίας ΗΠΑ-Μεξικού-Καναδά (USMCA/CUSMA), η οποία αποτελεί βασικό πλαίσιο για τις οικονομικές σχέσεις της Βόρειας Αμερικής. Η νέα αντιπαράθεση δημιουργεί ερωτήματα για το μέλλον της συμφωνίας και για το αν οι δύο χώρες θα μπορέσουν να επανέλθουν σύντομα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Κίνδυνος νέας οικονομικής πίεσης

Η κλιμάκωση προκαλεί ανησυχία και στις επιχειρήσεις των δύο χωρών, καθώς οι υψηλοί δασμοί αυξάνουν το κόστος εισαγωγής προϊόντων και μπορούν να μετακυλιστούν στις τιμές που πληρώνουν οι καταναλωτές. Ιδιαίτερα ευάλωτοι θεωρούνται κλάδοι στους οποίους οι αλυσίδες παραγωγής εκτείνονται και στις δύο πλευρές των συνόρων.

Η Οτάβα έχει ήδη λάβει μέτρα για την προστασία καναδικών επιχειρήσεων και εργαζομένων από τις επιπτώσεις των αμερικανικών δασμών, ενώ παράλληλα επιχειρεί να διαφοροποιήσει τις εμπορικές της σχέσεις και να μειώσει τη μεγάλη εξάρτηση από την αμερικανική αγορά.

Το νέο αδιέξοδο, πάντως, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι εμπορικές διαπραγματεύσεις έχουν τελειώσει οριστικά. Η έντονη οικονομική αλληλεξάρτηση των δύο χωρών δημιουργεί ισχυρά κίνητρα για την επανέναρξη των συνομιλιών. Ωστόσο, η επιβολή των νέων δασμών και η απόφαση του Καναδά να απαντήσει με αντίμετρα αυξάνουν σημαντικά το κόστος μιας νέας αντιπαράθεσης και καθιστούν δυσκολότερη την επίτευξη συμφωνίας στο άμεσο μέλλον.

• δασμοί
• ΗΠΑ
• Καναδάς
• Συνομιλίες