Έρευνα: Η άσκηση μπορεί να είναι «θεραπεία πρώτης γραμμής» για την ήπια κατάθλιψη

Η αερόβια άσκηση, όπως το τρέξιμο, η κολύμβηση ή ο χορός, μπορεί να θεωρηθεί θεραπεία πρώτης γραμμής για την ήπια κατάθλιψη και το άγχος, σύμφωνα με έρευνα που υποστηρίζει ότι η άσκηση μαζί με άλλους αποφέρει τα μεγαλύτερα οφέλη. Οι επιστήμονες ανέλυσαν δημοσιευμένες ανασκοπήσεις σχετικά με την άσκηση και την ψυχική υγεία και διαπίστωσαν ότι ορισμένες από τις μεγαλύτερες βελτιώσεις καταγράφηκαν σε νεαρούς ενήλικες και νέες μητέρες — ομάδες που θεωρούνται ιδιαίτερα ευάλωτες σε προβλήματα ψυχικής υγείας. Παρότι η ομαδική αερόβια άσκηση αναδείχθηκε ως η πιο αποτελεσματική σωματική δραστηριότητα για τη μείωση της κατάθλιψης και του άγχους, οι ερευνητές ανέφεραν ότι προγράμματα χαμηλής έντασης διάρκειας μόλις δύο μηνών ενδέχεται να είναι καταλληλότερα για το άγχος.

«Η άσκηση μπορεί να έχει παρόμοια επίδραση, και μερικές φορές ισχυρότερη, από τις παραδοσιακές θεραπείες», δήλωσε ο Neil Munro, ψυχολόγος στο Πανεπιστήμιο James Cook στο Κουίνσλαντ της Αυστραλίας. «Το να κινείται κανείς, με όποιον τρόπο ταιριάζει καλύτερα στον καθένα, μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των συμπτωμάτων κατάθλιψης και άγχους». Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 63 δημοσιευμένες ανασκοπήσεις που εξέταζαν την επίδραση της άσκησης στην κατάθλιψη ή το άγχος σε σχεδόν 80.000 εθελοντές. Η μελέτη στόχευε να εντοπίσει την επίδραση της άσκησης σε όλες τις ηλικίες, καθώς και σε εγκύους και νέες μητέρες. Οι μορφές άσκησης περιλάμβαναν προπόνηση αντίστασης και αερόβια προγράμματα έως δραστηριότητες νου-σώματος, όπως η γιόγκα και το τάι τσι.

Οι μορφές αερόβιας άσκησης που αυξάνουν τον καρδιακό ρυθμό είχαν τη μεγαλύτερη επίδραση στην κατάθλιψη, ενώ η προπόνηση αντίστασης και η γιόγκα είχαν μικρότερη επίδραση. Παρόμοια τάση παρατηρήθηκε και για το άγχος, αν και η επίδραση ήταν μικρότερη, σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης. Επιπλέον οφέλη παρατηρήθηκαν σε άτομα που συμμετείχαν σε ομαδική άσκηση ή δραστηριότητες με επίβλεψη, όπως αναφέρουν οι ερευνητές στο British Journal of Sports Medicine. Αυτό υποδηλώνει ότι η κοινωνικοποίηση παίζει «καθοριστικό ρόλο στα αντικαταθλιπτικά αποτελέσματα της άσκησης», είπε ο Munro.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περισσότεροι από 280 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως πάσχουν από κατάθλιψη και 301 εκατομμύρια από αγχώδεις διαταραχές. Στο Ηνωμένο Βασίλειο και αλλού, τα περιστατικά έχουν αυξηθεί απότομα μεταξύ των ατόμων ηλικίας 16 έως 24 ετών την τελευταία δεκαετία. Περίπου 15% έως 20% των νέων μητέρων βιώνουν κατάθλιψη και άγχος μέσα στον πρώτο χρόνο μετά τον τοκετό. Ο Dr Brendon Stubbs, που μελετά τη σχέση άσκησης και ψυχικής υγείας στο King’s College London, συνέστησε προσοχή ως προς τα ευρήματα, επειδή βασίζονται κυρίως σε ήπιες περιπτώσεις.

«Για άτομα με ήπια ή υποκλινικά συμπτώματα, η άσκηση μπορεί εύλογα να θεωρηθεί επιλογή θεραπείας πρώτης γραμμής», δήλωσε. «Ωστόσο, δεν υπάρχουν στοιχεία από τη συγκεκριμένη μελέτη, ούτε από τη γενικότερη βιβλιογραφία, που να υποδηλώνουν ότι οι άνθρωποι θα πρέπει να αλλάξουν ή να διακόψουν καθιερωμένες θεραπείες, όπως η ψυχοθεραπεία ή η φαρμακευτική αγωγή». Για πολλούς ανθρώπους με σοβαρή κατάθλιψη, ακόμη και οι βασικές καθημερινές δραστηριότητες μπορεί να είναι εξαιρετικά δύσκολες, πρόσθεσε, και τα συμπτώματά τους συχνά χρειάζεται πρώτα να βελτιωθούν πριν μπορέσουν να δοκιμάσουν την άσκηση.

Ο καθηγητής Michael Bloomfield, ψυχίατρος στο UCL, δήλωσε: «Είναι καλά νέα ότι η ομαδική άσκηση, όπως το Zumba, μπορεί να μειώσει τα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης για ορισμένους ανθρώπους, πιθανότατα μέσω ενός συνδυασμού σωματικής δραστηριότητας, κοινωνικής σύνδεσης, διασκέδασης, χορού και ρουτίνας, και τα στοιχεία υποστηρίζουν τη χρήση της ως δυνητικά χρήσιμο συμπλήρωμα στη φροντίδα». Ωστόσο, επισήμανε ότι για πολλούς ανθρώπους με πιο σοβαρή κατάθλιψη, η συμμετοχή σε έντονες ομαδικές δραστηριότητες είναι μη ρεαλιστική. «Για τον λόγο αυτό, η άσκηση θα πρέπει να θεωρείται συμπληρωματική και όχι υποκατάστατο θεραπειών που βασίζονται σε επιστημονικά δεδομένα, όπως οι ψυχολογικές θεραπείες και η φαρμακευτική αγωγή, όταν αυτές ενδείκνυνται κλινικά», κατέληξε.

• κατάθλιψη