Έρευνα oσδέλnet: Τι διαβάζουν οι Έλληνες;

Αδιαφιλονίκητος «νικητής» παραμένει το χάρτινο βιβλίο, σύμφωνα με την έρευνα που πραγματοποίησε η οσδέλnet παρακολουθώντας τις τάσεις που επικρατούν στον χώρο του βιβλίου.

Τα αποτελέσματα της έρευνας προέκυψαν από τις εγγραφές στη βιβλιογραφική βάση oσδέλnet, με κάποιες διευκρινήσεις για τα δεδομένα και χωρίς σχολιασμό από ειδικό μελετητή.

Προτίμηση σε λογοτεχνικά ή μη λογοτεχνικά; Σε δοκίμια, μυθιστορήματα ή ποίηση; Επιλογή έκδοσης από μεταφρασμένα ή πρωτότυπα έργα; Ακριβότερη ή φθηνότερη η αγορά των βιβλίων σε σχέση με πέρσι;

Για ακόμη μία φορά ο ΟΣΔΕΛ (Οργανισμός Συλλογικής Διαχείρισης Έργων του Λόγου) παρουσιάζει τα αποτελέσματα της ελληνικής βιβλιοπαραγωγής για το 2023.

Η πηγή άντλησης βιβλιογραφικών στοιχείων έγινε από την οσδέλnet, την πιο σημαντική και πληρέστερη ελληνική βιβλιογραφική βάση, η οποία αποτελεί αξιόπιστο εργαλείο και εξασφαλίζει εύκολη και γρήγορη πλοήγηση στους επαγγελματίες του βιβλίου (εκδότες, βιβλιοπώλες, δημιουργούς), στα μέλη της ακαδημαϊκής και ερευνητικής κοινότητας, αλλά και στις αναγνώστριες και στους αναγνώστες.

Οι εγγραφές για τα βιβλία έκδοσης του 2023 ελέγχθηκαν προσεκτικά από την ερευνητική ομάδα της οσδέλnet και συνεχίζουν να επικαιροποιούνται από τους εκδότες σχετικά µε τις τιμές, τη διαθεσιμότητα και άλλα δυναμικά δεδομένα.

Στην ετήσια έκθεση παρουσιάζονται στοιχεία για τη βιβλιοπαραγωγή του 2023, κυρίως με αναφορά σε τίτλους πρώτης έκδοσης, που έφτασαν τους 11.285 μέσα στο 2023, με μια μικρή υποχώρηση έναντι των 12.091 του 2022. Γίνονται  αναφορές και σε προηγούμενα έτη, 2019-2023, για την απεικόνιση της τάσης κάθε επιμέρους εξεταζόμενου αντικειμένου:

Ελληνική βιβλιοπαραγωγή 2023 ανά τύπο βιβλίων
Οι κυριότερες θεματικές κατηγορίες
Μη μεταφρασμένα (πρωτότυπα) και μεταφρασμένα έργα
Γλώσσες μετάφρασης
Οι τιμές των βιβλίων

Ακολουθεί η εκδοτική δραστηριότητα στο 2023 σε πλήθος νέων τίτλων πρώτης έκδοσης σε έντυπα βιβλία των εκδοτικών επιχειρήσεων  ανά θεματική κατηγορία.

Τάσεις

Με βάση την παραπάνω παράθεση δεδομένων, η σύγκριση των αποτελεσμάτων σε σχέση με τα προηγούμενα έτη οδηγεί στην καταγραφή των παρακάτω ενδιαφερουσών τάσεων:

Σταθερά μεγάλη η ανάπτυξη για την κατηγορία βιβλίων «Αυτοβοήθειας: Υγεία, σχέσεις και προσωπική ανάπτυξη»

Στην κατηγορία βιβλίων «Αυτοβοήθεια: Υγεία, σχέσεις και προσωπική ανάπτυξη» ενηλίκων, μέσα στο 2023 εκδόθηκαν 236 νέοι τίτλοι. Σταθερά μεγάλη η ανάπτυξη με 28 στο 2013, 129 στο 2018 και 165 στο 2020. Να σημειώσουμε πως εκδοτικές επιχειρήσεις υπάρχουν και νέες ιδρύονται με κύριο αντικείμενο την έκδοση βιβλίων αυτοβοήθειας.

Το σίγουρο είναι πως αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο, με την ελληνική αγορά να ακολουθεί δυναμικά. Όχι μόνον στα έντυπα βιβλία αλλά και στα audio books, μαζί με τη λογοτεχνία και τα παιδικά βιβλία αποτελούν τη χρυσή τριάδα στις προτιμήσεις των ακροατών.

Το θετικό μήνυμα είναι πως το βιβλίο εξακολουθεί να αποτελεί πεδίο αναζήτησης προτάσεων και λύσεων σε θέματα αυτοβοήθειας, σε μια ιδιαίτερα ηλεκτρονική εποχή όπου η πληροφορία κυκλοφορεί ελεύθερα σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης και πλατφόρμες στο διαδίκτυο.

Graphic Novels & Comic Books με φανατικό κοινό

Με το δικό της φανατικό κοινό αυτή η γενική θεματική κατηγορία των εικονογραφημένων έργων, αναπτύσσεται και στη χώρα μας, με εκδόσεις εγχώριων και μεταφρασμένων έργων παγκόσμιας διακίνησης, με σούπερ ήρωες που μεγάλωσαν γενιές από εκδοτικές επιχειρήσεις εξειδικευμένες στην έκδοση αυτών των έργων.

Μια θεματική που δεν διαχωρίζεται σε ενηλίκων και παιδιών, πέραν εκείνων των αυστηρά ακατάλληλων σε κείμενα και εικονογράφηση. Παγκόσμιο φαινόμενο και αυτό, και ιδιαίτερα εξειδικευμένο στο οποίο συνηγορεί και η διεθνής κατηγοριοποίηση ΤΗΕΜΑ, που ακολουθούμε και στην οσδέλnet, καθώς επέλεξε να δημιουργήσει ξεχωριστή θεματική κατηγορία με υποκατηγορίες θεματικών και είδους εικονογράφησης με επιπλέον προσδιορισμούς.

Οφείλουμε να παρακολουθήσουμε την έντονη εκδοτική δραστηριότητα εγχώριων, ιδιαίτερα ποιοτικών πρώτων εκδόσεων όπου, πέραν των έργων λόγου, προβάλλονται πλέον επώνυμα και οι εικονογράφοι της χώρας. Το graphic novel έχει ήδη εισβάλει στο πεδίο της λογοτεχνίας, με εκδόσεις κλασικών έργων και σε αυτή την μορφή.

Αλλαγή προτίμησης στα πρόσωπα πίσω από τις βιογραφίες

Επιλέγουν οι Έλληνες αναγνώστες να διαβάζουν βιογραφίες και αυτοβιογραφίες; Το σίγουρο είναι ότι παράγονται πλέον από πολλές εκδοτικές επιχειρήσεις, διαφημίζονται δυναμικά εκείνες των προσώπων που απασχολούν τα media και παράλληλα δεκάδες άλλες διακεκριμένων προσώπων όλων των εποχών εκδίδονται πλέον πιο συχνά.

Μέχρι και σήμερα στην Ελλάδα τις βιογραφίες είχαν μονοπωλήσει εκείνες των ιστορικών, πολιτικών και θρησκευτικών προσώπων. Κάποιες εκδοτικές επιχειρήσεις έχουν τα τελευταία χρόνια δημιουργήσει ειδικές σειρές για βιογραφίες που δηλώνει έμμεσα και τη συνέχεια του εγχειρήματος. Μέσα στην πενταετία 2019 – 2023, κυκλοφόρησαν συνολικά 3.171 τίτλοι βιογραφιών σε έντυπο βιβλίο.

Τεράστια ανάπτυξη για τις εκδόσεις παιδικών βιβλίων

Το παιδικό βιβλίο επειδή αφορά πολύ συγκεκριμένο κοινό κάποιες εκδοτικές επιχειρήσεις στοχευμένα είχαν επιλέξει την παραγωγή και διακίνηση τίτλων για παιδιά.

Το βλέπουμε και το αντιλαμβανόμαστε πως το παιδικό βιβλίο έχει τεράστια ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια, με απόδειξη τις εκδοτικές επιχειρήσεις που ξεπερνούν τους 150-200 νέους τίτλους ετησίως. Εκείνο που πιθανόν δεν είναι πλήρως αποτυπωμένο είναι η πληροφορία για το πλήθος των εκδοτικών επιχειρήσεων που παράγουν σήμερα βιβλία για παιδιά.

Από το 2000, των 100 εκδοτών με παιδικά βιβλία, μόλις το 2008 υπήρξε αύξηση της τάξης του 50%. Αύξηση που διατηρήθηκε σχεδόν σταθερά και αποτελεί πλέον ελάχιστο σημείο αναφοράς στην 10ετία. Πρόσφατα, στα έτη της πανδημίας, οι εκδοτικές επιχειρήσεις έχουν υπερδιπλασιαστεί και ξεπερνούν πλέον το πλήθος των 200, μένοντας κοντά σε αυτές τις τιμές μέχρι και σήμερα.

Τα βιβλία που μεταφράζονται από άλλη γλώσσα

Οι πέντε δημοφιλέστερες γλώσσες από τις οποίες μεταφράζονται βιβλία στα ελληνικά είναι τα αγγλικά, τα γαλλικά, ισπανικά, ιταλικά, γερμανικά και ρωσικά. Επίσης στις πρώτες θέσεις βρίσκουμε και μεταφράσεις αρχαίων ελληνικών σε νέα ελληνικά.

Η αύξηση της αυτοέκδοσης

Ανάμεσα στις 35 εκδοτικές επιχειρήσεις με την μεγαλύτερη βιβλιοπαραγωγή στο 2023, συγκαταλέγονται τουλάχιστον 9 επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες προς συγγραφείς για την επιμέλεια, έκδοση, διακίνηση και προβολή των έργων τους. Από την 36η θέση και κάτω υπάρχουν και πολλές ακόμη με μικρότερες παραγωγές.

Με εξαίρεση 4 επιχειρήσεις που διαχρονικά εξειδικεύτηκαν και κάθε χρόνο εμφανίζονται σταθερά στις πρώτες θέσεις βιβλιοπαραγωγής σε πλήθος νέων τίτλων, όποιες καινούργιες δημιουργούνται, έχουν μια μέση διάρκεια δραστηριότητας που δεν ξεπερνά τα 5 χρόνια, και παράλληλα όλο και πιο πολλοί εκδότες εκδίδουν και έργα αυτοχρηματοδοτούμενα από τον δημιουργό τους.

Η αυτοέκδοση αυξάνεται και παράγει κάθε είδους έργα σε μορφή και θεματική κατηγορία, ενώ ταυτόχρονα η ψαλίδα της ποιότητας είναι πολύ μεγάλη. Έργα της «μιας ημέρας» μέχρι επιστημονικές μελέτες πολυετούς απασχόλησης, χωρίς μεγάλο εμπορικό ενδιαφέρον που δεν θα κάλυπταν το κόστος παραγωγής, προβολής και διακίνησης μιας οργανωμένης εκδοτικής επιχείρησης. Διαβάστε περισσότερα εδώ:

2023_RESULTS-5

• oσδέλnet
• ΒΙΒΛΊΑ
• εκδόσεις
• τάσεις