Εθνικό Απολυτήριο: Τι αλλαγές περιμένουμε στο Λύκειο – Τι ισχύει με τις Πανελλαδικές Εξετάσεις

Η κυβέρνηση ανοίγει τον εθνικό διάλογο για το Εθνικό Απολυτήριο, ένα σχέδιο που φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά τον ρόλο του Λυκείου και τον τρόπο πρόσβασης στα πανεπιστήμια. Στο επίκεντρο βρίσκεται μια βασική ιδέα: το Λύκειο να πάψει να λειτουργεί αποκλειστικά ως «προθάλαμος των Πανελλαδικών» και το απολυτήριο να αποκτήσει πραγματικό βάρος, τόσο στο βιογραφικό των αποφοίτων όσο και στο σύστημα εισαγωγής στα ΑΕΙ.

Τι είναι το Εθνικό Απολυτήριο

Σύμφωνα με όσα έχουν μέχρι σήμερα παρουσιαστεί, το Εθνικό Απολυτήριο στηρίζεται σε ένα μοντέλο συνεχούς αξιολόγησης σε όλο το Λύκειο. Προβλέπονται εξετάσεις εθνικού τύπου στο τέλος της Α’, της Β’ και της Γ’ Λυκείου, με κοινά θέματα από την Τράπεζα Θεμάτων. Ο τελικός βαθμός απολυτηρίου θα προκύπτει από τις επιδόσεις και των τριών τάξεων, με διαφορετικούς συντελεστές βαρύτητας – μεγαλύτερη βαρύτητα στη Γ’ Λυκείου και μικρότερη στην Α’.

Αυτός ο βαθμός δεν θα είναι απλώς τυπικός. Θα λειτουργεί ως βασικό κριτήριο για την εισαγωγή στα ΑΕΙ, είτε ως μοναδικό «εισιτήριο» είτε σε συνδυασμό με Πανελλαδικές εξετάσεις, ανάλογα με το τελικό μοντέλο που θα επιλεγεί.

Η σύγκριση με ευρωπαϊκά συστήματα τύπου Baccalauréat ή Abitur είναι σαφής. Η κριτική, όμως, εξίσου σαφής: για πολλούς, το σχέδιο μεταφράζεται σε τρεις Πανελλαδικές αντί για μία.

Πανελλαδικές: από την κατάργηση στο «πάγωμα»

Εδώ εντοπίζεται το μεγαλύτερο επικοινωνιακό μπέρδεμα. Το 2025, κυβερνητικά ρεπορτάζ μιλούσαν ξεκάθαρα για εισαγωγή στα ΑΕΙ χωρίς Πανελλαδικές, με το Εθνικό Απολυτήριο να μεταφράζεται σε μόρια και την επιλογή σχολών να γίνεται μέσω πλατφόρμας.

Το 2026, το αφήγημα αλλάζει. Οι Πανελλαδικές δεν καταργούνται, αλλά παρουσιάζονται ως διαδικασία που θα «ενσωματωθεί» στο Εθνικό Απολυτήριο. Η εισαγωγή στα πανεπιστήμια, λέει πλέον το υπουργείο, δεν θα εξαρτάται από έναν μόνο διαγωνισμό, αλλά από τη συνολική πορεία του μαθητή στο Λύκειο.

Για την πολιτική ανάγνωση, η μετατόπιση αυτή μπορεί να ιδωθεί είτε ως ρεαλιστική προσαρμογή σε κοινωνικές αντιδράσεις, είτε ως καθαρή αναδίπλωση μπροστά στον φόβο ενός μεγάλου εκπαιδευτικού σοκ.

Πώς αλλάζει το Λύκειο στην καθημερινότητα

Πέρα από τις εξετάσεις, το Εθνικό Απολυτήριο «γράφεται» πάνω στην καθημερινότητα του σχολείου. Η Τράπεζα Θεμάτων προβλέπεται να καλύπτει το 100% των ενδοσχολικών εξετάσεων σε Α’ και Β’ Λυκείου, με στόχο πιο ομοιόμορφη αξιολόγηση σε όλη τη χώρα. Παράλληλα, ενισχύεται ο ρόλος τόσο του προφορικού όσο και του γραπτού βαθμού, με συγκεκριμένους συντελεστές που ακόμη δεν έχουν οριστικοποιηθεί.

Στο τραπέζι βρίσκεται και η υποχρεωτική σύνδεση του απολυτηρίου με πιστοποιημένη γνώση ξένης γλώσσας, με δυνατότητα απόκτησης μέσω του Κρατικού Πιστοποιητικού Γλωσσομάθειας. Την τεχνική εφαρμογή θα αναλάβουν μια νέα Εθνική Αρχή Εξετάσεων, εθνικό σώμα αξιολογητών και μια αναβαθμισμένη Τράπεζα Θεμάτων, με χιλιάδες θέματα.

Οι πέντε πυλώνες της μεταρρύθμισης

Η κυβέρνηση «ντύνει» το σχέδιο ως συνολική εκπαιδευτική παρέμβαση. Μιλά για κοινό ισχυρό κορμό γνώσεων, για σχολείο ως κοινότητα και όχι μόνο εξετάσεις, για συνεχή επιμόρφωση εκπαιδευτικών, για αναβάθμιση υποδομών και για νέα αρχιτεκτονική διακυβέρνησης και αξιολόγησης. Το Εθνικό Απολυτήριο παρουσιάζεται ως το εργαλείο που θα συνδέσει όλους αυτούς τους πυλώνες.

• Εθνικό Απολυτήριο
• Πανελλαδικές