Αλτσχάιμερ: Εξέταση αίματος εντοπίζει σημάδια της νόσου δεκαετίες πριν από τα συμπτώματα

Ένα εξαιρετικά σημαντικό επιστημονικό βήμα στην παγκόσμια μάχη κατά των νευροεκφυλιστικών παθήσεων φέρνει στο φως μια νέα έρευνα, αποδεικνύοντας ότι τα ίχνη της συχνότερης μορφής άνοιας είναι ορατά στον ανθρώπινο οργανισμό πολύ νωρίτερα από όσο πιστευόταν μέχρι σήμερα.

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο έγκριτο ιατρικό περιοδικό «The Lancet», μια απλή εξέταση αίματος έχει τη δυνατότητα να εντοπίσει τα σημάδια της νόσου Αλτσχάιμερ ακόμη και δεκαετίες πριν από την εκδήλωση των πρώτων κλινικών συμπτωμάτων. Ερευνητές, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο, κατάφεραν για πρώτη φορά να ταυτοποιήσουν συγκεκριμένους βιοδείκτες στο αίμα, οι οποίοι συσχετίζονται άμεσα με ανεπαίσθητες γνωστικές αλλαγές σε ενήλικες μέσης ηλικίας που δεν παρουσιάζουν καμία απολύτως ένδειξη άνοιας.

Πώς οι πρωτεΐνες προδίδουν τη νοητική φθορά

Η επιστημονική ομάδα εστίασε τη δραστηριότητά της στη μέτρηση ουσιών που συνδέονται με την καταστροφή των εγκεφαλικών κυττάρων, αναλύοντας δείγματα από έναν μεγάλο πληθυσμιακό ιστό.

• Το αντικείμενο της μέτρησης: Οι βιοδείκτες εστιάζουν στην ανίχνευση της πρωτεΐνης Ταυ και των αμυλοειδών πλακών.

• Το δείγμα της έρευνας: Οι ειδικοί εξέτασαν τα επίπεδα των βιοδεικτών του βήτα αμυλοειδούς (Αβ42 και Αβ40) και της πρωτεΐνης p-tau2017 στο αίμα 1.350 ενηλίκων στις ΗΠΑ, οι οποίοι δεν έπασχαν από άνοια και είχαν μέση ηλικία τα 61 έτη.

• Τα αποτελέσματα: Διαπιστώθηκε ότι τα αυξημένα επίπεδα αυτών των ουσιών συνδέονται άμεσα με χαμηλότερες επιδόσεις στην ταχύτητα της γνωστικής επεξεργασίας, καθώς και στην εγκεφαλική λειτουργία που καθορίζει τον σχεδιασμό, την εστίαση της προσοχής και την προσαρμοστικότητα στις νέες προκλήσεις.

Παράθυρο για την πρόληψη του 40% των περιπτώσεων

Οι συγγραφείς της μελέτης επισημαίνουν ότι τα ευρήματα αυτά αναδεικνύουν μια τεράστια ευκαιρία για την ιατρική κοινότητα, καθώς η ανίχνευση της νόσου σε τόσο πρώιμο στάδιο ανοίγει τον δρόμο για έγκαιρες παρεμβάσεις. Όπως υπογραμμίζουν, με την κατάλληλη και έγκαιρη αντιμετώπιση των συγκεκριμένων παραγόντων κινδύνου, θα μπορούσε να προληφθεί ή να καθυστερήσει σημαντικά η εμφάνιση των συμπτωμάτων σε ένα ποσοστό που αγγίζει έως και το 40% των περιπτώσεων άνοιας. Η εξέλιξη αυτή δίνει νέα ελπίδα για τη διαχείριση της νόσου προτού προκληθούν ανεπανόρθωτες βλάβες στον εγκέφαλο των ασθενών.

Οι επιφυλάξεις για τα ψευδώς θετικά αποτελέσματα

Παρά τον ενθουσιασμό, η επιστημονική κοινότητα συνιστά προσοχή και θέτει σαφή όρια στην αλόγιστη χρήση της νέας μεθόδου. Σε συνοδευτικό άρθρο σχολιασμού στο ίδιο περιοδικό, η Άννα Ρόζενμπεργκ από το σουηδικό Ινστιτούτο Καρολίνσκα και η Τίια Νγκάντου από το φινλανδικό Ινστιτούτο Υγείας και Πρόνοιας (Finnish Institute for Health and Welfare), κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Οι δύο ειδικοί, που δεν είχαν εμπλοκή στη μελέτη, προειδοποιούν ότι σε νεότερους και υγιείς πληθυσμούς οι εξετάσεις αυτές μπορεί να οδηγήσουν σε υψηλό ποσοστό ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων.

Για τον λόγο αυτό, ξεκαθαρίζουν ότι οι αιματολογικοί βιοδείκτες δεν είναι κατάλληλοι για γενικευμένο, μη στοχευμένο έλεγχο μεγάλης κλίμακας και θα πρέπει πάντα να συνδυάζονται με επιπλέον διαγνωστικά κριτήρια.