Η Αφρική θα χωριστεί στα δύο: Το ρήγμα που μπορεί να δημιουργήσει έναν νέο ωκεανό

Η Αφρική μπορεί στο μακρινό μέλλον να χωριστεί στα δύο, με έναν νέο ωκεανό να σχηματίζεται ανάμεσα στα δύο τμήματα της ηπείρου, σύμφωνα με επιστήμονες που μελετούν το ενεργό ρηξιγενές σύστημα της Ανατολικής Αφρικής.

Νέα έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο Nature Communications, δείχνει ότι η Ανατολική Αφρική ενδέχεται κάποια στιγμή να αποσχιστεί από την υπόλοιπη ήπειρο κατά μήκος του Ρήγματος Τουρκάνα, μιας γεωλογικής ζώνης που εκτείνεται στην Κένυα και την Αιθιοπία.

Τι συμβαίνει στο Ρήγμα Τουρκάνα

Το φαινόμενο σχετίζεται με την ηπειρωτική ρήξη, δηλαδή τη διαδικασία κατά την οποία ο φλοιός της Γης αρχίζει να τεντώνεται, να λεπταίνει και τελικά να σπάει. Όταν η διαδικασία αυτή προχωρήσει αρκετά, μπορεί να δημιουργηθεί νέος ωκεάνιος φλοιός και, με την πάροδο εκατομμυρίων ετών, ένας νέος ωκεανός.

Ο Christian Rowan, υποψήφιος διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο Columbia και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, εξηγεί ότι η περιοχή Τουρκάνα βρίσκεται σε ιδιαίτερα προχωρημένο στάδιο. Πρόκειται για το μοναδικό ενεργό ρήγμα στη Γη που παρουσιάζει τη γεωλογική φάση του «λαιμού», κατά την οποία ο ηπειρωτικός φλοιός λεπταίνει δραματικά και πλησιάζει στη διάσπαση.

Από τη Μοζαμβίκη έως την Αιθιοπία

Η διαδικασία δεν περιορίζεται μόνο στην Τουρκάνα. Όλη η Ανατολική Αφρική, από τη Μοζαμβίκη έως την περιοχή Αφάρ στην Αιθιοπία, βρίσκεται σε εξέλιξη ηπειρωτικής ρήξης.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η περιοχή Αφάρ, κοντά στην Ερυθρά Θάλασσα και τον Κόλπο του Άντεν, βρίσκεται ήδη πολύ κοντά στη δημιουργία ωκεάνιου φλοιού. Με απλά λόγια, το έδαφος εκεί έχει αρχίσει να θυμίζει τις πρώτες φάσεις σχηματισμού ενός νέου ωκεανού.

Μια διαδικασία εκατομμυρίων ετών

Το Ρήγμα Τουρκάνα άρχισε να εξελίσσεται πριν από περίπου 45 εκατομμύρια χρόνια, ενώ η πιο έντονη φάση λέπτυνσης του φλοιού εκτιμάται ότι ξεκίνησε πριν από περίπου 4 εκατομμύρια χρόνια, πιθανότατα λόγω εκτεταμένης ηφαιστειακής δραστηριότητας. Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η διάσπαση της ηπείρου δεν είναι κάτι που θα συμβεί άμεσα. Αν τελικά ολοκληρωθεί, θα χρειαστούν εκατομμύρια χρόνια.

Πώς το μελέτησαν οι επιστήμονες

Η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε δεδομένα σεισμικής ανάκλασης, μια τεχνική που λειτουργεί σαν «υπέρηχος» του υπεδάφους. Με αυτόν τον τρόπο οι επιστήμονες μπόρεσαν να εξετάσουν τα ανώτερα περίπου 10 χιλιόμετρα του φλοιού της Γης και να χαρτογραφήσουν τη δομή του ρήγματος.

Τα στοιχεία έδειξαν ότι η περιοχή βρίσκεται σε πιο προχωρημένο στάδιο διάσπασης από όσο θεωρούνταν μέχρι σήμερα.

Το Λίκνο της Ανθρωπότητας

Η Τουρκάνα έχει και τεράστια παλαιοανθρωπολογική σημασία. Στην περιοχή έχουν εντοπιστεί περισσότερα από 1.200 απολιθώματα ανθρωπίδων, γεγονός που την έχει καθιερώσει ως μία από τις σημαντικότερες περιοχές για τη μελέτη της ανθρώπινης εξέλιξης. Οι γεωλογικές διεργασίες του ρήγματος ενδέχεται να συνέβαλαν στη διατήρηση αυτού του σπάνιου απολιθωμένου αρχείου, δίνοντας στους επιστήμονες πολύτιμες πληροφορίες τόσο για τη Γη όσο και για την ιστορία του ανθρώπου.

Η εικόνα που προκύπτει είναι εντυπωσιακή: μια ήπειρος που αλλάζει αργά, σχεδόν αόρατα για τον ανθρώπινο χρόνο, αλλά με τρόπο που μπορεί κάποτε να ξαναγράψει τον χάρτη του πλανήτη.

• Αφρική
• ρήγμα
• σεισμός