Η Ελλάδα «ψήνεται» και διψάει – Τι έδειξε η κλιματική αποτίμηση του 2025

Το 2025 ήταν ένα από τα ξηρότερα έτη που έχουν καταγραφεί ποτέ στην Ελλάδα και το δεύτερο θερμότερο τα τελευταία 30 χρόνια, σύμφωνα με την αποτίμηση της περασμένης χρονιάς από τον κόμβο πληροφόρησης για το κλίμα, Climatebook.

H συγκέντρωση και αξιολόγηση των στοιχείων επιβεβαίωσε ότι οι υψηλότερες θερμοκρασίες ήλθαν στην Ελλάδα για να μείνουν, δεδομένου ότι έξι από τα επτά θερμότερα έτη στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί τα τελευταία επτά χρόνια, με τα τρία τελευταία χρόνια να αποτελούν και τα θερμότερα καταγεγραμμένα. Το 2025, η μέση θερμοκρασία ήταν 1,2 βαθμούς κελσίου υψηλότερη από τη μέση τιμή της περιόδου 1991 – 2020, φτάνοντας στους 15,3 βαθμούς κελσίου. Η μέση τιμή ήταν σε όλες τις περιοχές της χώρας υψηλότερη από τη μέση τιμή της περιόδου αναφοράς. Το 72% των ημερών της περυσινής χρονιάς ήταν πιο ζεστές από εκείνες των περασμένων δεκαετιών.

«Το 2024 παραμένει το πιο θερμό έτος μακράν που είχαμε ποτέ, ωστόσο το 2025 ήταν επίσης το δεύτερο πιο θερμό έτος», σημείωσε ο διευθυντής του Ινστιτούτου Ερευνών Περιβάλλοντος του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, δρ. Κώστας Λαγουβάρδος. «Το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται το καλοκαίρι όπου οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν πάρα πολύ», τόνισε, σημειώνοντας ότι η τάση δείχνει ξεκάθαρα ότι σημειώνεται άνοδος της θερμοκρασίας.

Στη μεγάλη, παγκόσμια, εικόνα η Ελλάδα δεν αποτελεί την εξαίρεση, καθώς το 2025 ήταν το τρίτο θερμότερο έτος σε όλο τον κόσμο, με τη μέση θερμοκρασία να ξεπερνάει κατά 1,47 βαθμούς τη μέση τιμή της προβιομηχανικής περιόδου (1850-1900).

Ανησυχητική είναι η τάση ανόδου της θερμοκρασίας και στις ελληνικές θάλασσες, όπου το 2025 ήταν το τέταρτο θερμότερο έτος από το 1991, όταν ξεκίνησε η συστηματική καταγραφή στη Μεσόγειο. Η μέση θερμοκρασία αυξήθηκε κατά 0,81 βαθμό σε σχέση με τη μέση τιμή 1991-2020, με την απόκλιση να φτάνει ακόμη και στον 1,6 βαθμό τοπικά. Η θερμοκρασία της θάλασσας ξεπέρασε ακόμη και τους 28-29 βαθμούς Κελσίου τον Ιούλιο και Αύγουστο του 2025 στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Ρόδου και Καστελόριζου καθώς και σε περιοχές του Ιονίου.

Λιγότερα χιόνια και ξηρασία στα νότια και ανατολικά

Συνθήκες λειψυδρίας προκαλούν η μείωση των βροχοπτώσεων σε περιοχές της χώρας, και κυρίως η μεγάλη μείωση των χιονοπτώσεων. Το ύψος βροχής το 2025 ήταν κοντά στη μέση τιμή των τελευταίων 30 ετών. Ωστόσο, στα ανατολικά και νότια, το 2025 ήταν από τα πολύ ξηρά έτη των τελευταίων 30 ετών.

Οι περιοχές όπου σημειώθηκαν λιγότερες βροχές σχετικά με την κλιματική τιμή ήταν η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, πολλά τμήματα της ανατολικής ηπειρωτικής χώρας, τα περισσότερα νησιά του Αιγαίου και η Κρήτη, καθώς και περιοχές της δυτικής Στερεάς Ελλάδας, όπως η περιοχή του Μόρνου, από τον οποίο υδροδοτείται η Αθήνα, αλλά ποτίζονται και οι αγροτικές καλλιέργειες της Φωκίδας και της Αιτωλοακαρνανίας.

Η συρρίκνωση της τεχνητής λίμνης Μόρνου κορυφώθηκε, με την έκταση στις  να περιορίζεται στις 9 Οκτωβρίου πέρυσι στα 8.3 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Πρόκειται για μια τιμή που αντιστοιχεί σε μείωση περίπου 49% σε σύγκριση με τον Οκτώβριο του 2022 με τη λίμνη να υποχωρεί στη μικρότερη καταγεγραμμένη έκταση της τελευταίας τετραετίας.

Ο Κώστας Λαγουβάρδος διευκρίνισε ότι οι έντονες βροχοπτώσεις, όπως εκείνη της περασμένης εβδομάδας, δεν λύνουν το πρόβλημα. «Όταν μια βροχή πέφτει σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα, το νερό δεν προλαβαίνει να απορροφηθεί άρα χάνεται», σημείωσε. «Θέλουμε πιο αργές βροχοπτώσεις μεγάλης διάρκειας και θέλουμε και χιόνι».

Το χιόνι, ωστόσο, σπάνισε το 2025, καθώς στη Βόρεια Ελλάδα και στην Πίνδο οι ημέρες χιονοκάλυψης διαμορφώθηκαν κατά 25-30% κάτω από τη μέση τιμή της περιόδου 2005-2024. «Ενώ οι βροχές δείχνουν μία σταθερή τάση τα χιόνια μειώνονται συνεχώς», σύμφωνα με τον Κώστα Λαγουβάρδο, ο οποίος τόνισε πως: «Αυτό δεν συνέβη μόνο το 2025. Παρατηρώντας μεγάλη περίοδο, διαπιστώνεται ότι τα χιόνια μειώνονται συνεχώς, υπάρχουν 30-40 μέρες λιγότερης χιονοκάλυψης για παράδειγμα στα βόρεια τμήματα της Πίνδου».

Στην έκθεση σημειώνεται, επίσης, πως τα τελευταία χρόνια καταγράφηκαν «εκτεταμένες» ξηράνσεις σε ελατοδάση και πευκοδάση, μια εξέλιξη που οι ερευνητές συνδέουν με την κλιματική κρίση.

Όσον αφορά, τέλος, στα έντονα καιρικά φαινόμενα, το 2025 καταγράφηκαν 19 περιστατικά με έντονες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, αριθμός χαμηλότερος από τον ετήσιο μέσο όρο της περιόδου 2000-2025 (24 επεισόδια). Το θετικό είναι πως το 2025 ήταν το πρώτο έτος από το 2000 χωρίς ανθρώπινες απώλειες.

 

• θερμοκρασία
• κλιματική κρίση
• ξηρασία