Η επόμενη ημέρα στη Βενεζουέλα μετά τη σύλληψη Μαδούρο – Μεταβατική εξουσία και ευαίσθητες ισορροπίες – Αντιδράσεις και διεθνές δίκαιο – Ο παράγοντας πετρέλαιο

Η Βενεζουέλα εισέρχεται σε μια από τις πιο αβέβαιες και φορτισμένες φάσεις της σύγχρονης ιστορίας της, μετά τη σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο και της συζύγου του από τις Ηνωμένες Πολιτείες, στο πλαίσιο της επιχείρησης «Απόλυτη Αποφασιστικότητα». Η επιχείρηση, που πραγματοποιήθηκε τα ξημερώματα του Σαββάτου 3 Ιανουαρίου, ανατρέπει πλήρως τους πολιτικούς συσχετισμούς στο Καράκας και ανοίγει ένα πολυεπίπεδο μέτωπο: θεσμικό, γεωπολιτικό, ενεργειακό και –κυρίως– νομικό.

Μεταβατική εξουσία και εσωτερικές ισορροπίες

Βάσει του Συντάγματος της χώρας, καθήκοντα προσωρινής προέδρου ανέλαβε η μέχρι πρότινος αντιπρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκες, μετά και την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου που της αναθέτει την άσκηση της εξουσίας για 90 ημέρες. Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά της, η Ροντρίγκες έκανε λόγο για «επίθεση κατά της εθνικής κυριαρχίας», τόνισε ότι «η Βενεζουέλα δεν θα γίνει αποικία κανενός» και ζήτησε την άμεση απελευθέρωση του ζεύγους Μαδούρο.

Την ίδια ώρα, ο στρατός έσπευσε να δηλώσει πίστη στη συνταγματική τάξη. Ο υπουργός Άμυνας Βλαντίμιρ Παντρίνο Λόπεζ αναγνώρισε τη Ροντρίγκες ως προσωρινή πρόεδρο, ανακοίνωσε την πλήρη ενεργοποίηση των ενόπλων δυνάμεων σε όλη τη χώρα και κάλεσε τους πολίτες σε «ηρεμία και επιστροφή στην κανονικότητα», καταγγέλλοντας ταυτόχρονα απώλειες μελών της προεδρικής φρουράς κατά την αμερικανική επιδρομή.

Η γραμμή της Ουάσινγκτον: πίεση χωρίς επίσημη κατοχή

Κεντρικό ρόλο στη διαχείριση της επόμενης ημέρας έχει ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος, σε μια προσεκτικά διατυπωμένη δήλωση, ξεκαθάρισε ότι η Ουάσινγκτον «θα συνεργαστεί με εν ενεργεία αξιωματούχους της Βενεζουέλας, εφόσον λάβουν τις σωστές αποφάσεις».

Βενεζουέλα: Η Ντέλσι Ροντρίγκες προσωρινή πρόεδρος της χώρας – Το προφίλ της «τίγρη του σοσιαλισμού»

Ο Ρούμπιο υπογράμμισε ότι οι ΗΠΑ διατηρούν ισχυρούς μοχλούς πίεσης –με κυριότερο το εμπάργκο στο πετρέλαιο– και ότι η άρση ή η ενίσχυσή τους θα εξαρτηθεί αποκλειστικά από τη στάση της μεταβατικής ηγεσίας. Παράλληλα, επιχείρησε να μετριάσει τις δηλώσεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε αφήσει ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο άμεσης ανάληψης της διακυβέρνησης από τις ΗΠΑ.

«Δεν μιλάμε για Λιβύη, Ιράκ ή Αφγανιστάν», σημείωσε χαρακτηριστικά, επιχειρώντας να διαφοροποιήσει τη βενεζουελάνικη περίπτωση από προηγούμενες στρατιωτικές επεμβάσεις. «Η αποστολή μας είναι να αντιμετωπίσουμε απειλές κατά των αμερικανικών συμφερόντων, όχι να οικοδομήσουμε κράτη», πρόσθεσε.

Μαδούρο στη Νέα Υόρκη – το νομικό σκέλος

Ο Νικολάς Μαδούρο μεταφέρθηκε σιδηροδέσμιος στις Ηνωμένες Πολιτείες και κρατείται στο Μητροπολιτικό Κέντρο Κράτησης του Μπρούκλιν, εν αναμονή δίκης στη Νέα Υόρκη με κατηγορίες περί «ναρκο-τρομοκρατίας». Η αμερικανική πλευρά υποστηρίζει ότι υπήρχαν επί μήνες επιχειρησιακά δεδομένα, με διείσδυση πρακτόρων και στενή παρακολούθηση του προέδρου της Βενεζουέλας.

Αντιδράσεις και διεθνές δίκαιο

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν οι αντιδράσεις από την Ευρώπη. Ο γενικός γραμματέας του Συμβούλιο της Ευρώπης, Αλέν Μπερσέ, προειδοποίησε ότι η αμερικανική επέμβαση εγείρει «σοβαρά ερωτήματα βάσει του διεθνούς δικαίου» και έκανε λόγο για επικίνδυνη πρακτική «δύο μέτρων και δύο σταθμών».

«Το διεθνές δίκαιο είτε είναι καθολικό είτε είναι άνευ νοήματος», τόνισε, επισημαίνοντας ότι τέτοιες ενέργειες εντείνουν την παγκόσμια πόλωση και υπονομεύουν τη συλλογική ασφάλεια.

Ο παράγοντας πετρέλαιο

Στο βάθος όλων των εξελίξεων παραμένει ο «μαύρος χρυσός» της Βενεζουέλας. Τα τεράστια αποθέματα πετρελαίου της χώρας αποτελούν στρατηγικό διακύβευμα και βασικό μοχλό πίεσης της Ουάσινγκτον. Το εμπάργκο λειτουργεί όχι μόνο ως οικονομικό εργαλείο, αλλά και ως πολιτικό μήνυμα για το ποιος θα καθορίσει τους όρους της μετάβασης.

Ένα ανοιχτό και επικίνδυνο στοίχημα

Η επόμενη ημέρα στη Βενεζουέλα δεν προδιαγράφεται γραμμική. Με τον Μαδούρο εκτός χώρας, μια μεταβατική πρόεδρο υπό στρατιωτική στήριξη, τις ΗΠΑ να κρατούν το «κλειδί» της οικονομικής ασφυξίας και τη διεθνή κοινότητα διχασμένη, το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος θα κυβερνήσει. Είναι αν η μετάβαση θα γίνει με όρους θεσμικούς και ειρηνικούς ή αν η χώρα θα μετατραπεί σε ακόμη ένα πεδίο σκληρής γεωπολιτικής αντιπαράθεσης.

• αμερική
• Βενεζουέλα
• Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής
• Νικολάς Μαδούρο
• Σύλληψη