Η Ουάσιγκτον ξανανοίγει τον φάκελο των F-35 για την Τουρκία – Το εμπόδιο των S-400 και ο ρόλος του Κογκρέσου

Νέο παράθυρο για την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 φαίνεται πως ανοίγει η Ουάσιγκτον, καθώς η αμερικανική κυβέρνηση επανεξετάζει το ζήτημα της προμήθειας των μαχητικών αεροσκαφών από την Άγκυρα. Οι δηλώσεις του αντιπροέδρου των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, αλλά και του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, δείχνουν ότι το θέμα βρίσκεται ξανά στο τραπέζι, αν και παραμένει δεμένο με αυστηρές νομικές και θεσμικές προϋποθέσεις.

Ο Τζέι Ντι Βανς ανέφερε ότι ο υπουργός Άμυνας, Πιτ, και ολόκληρη η αρμόδια ομάδα εξετάζουν αυτή την περίοδο το ζήτημα, καθώς υπάρχουν συγκεκριμένα σημεία που πρέπει να πιστοποιηθεί ότι έχουν διευθετηθεί, ώστε οι ΗΠΑ να βρίσκονται σε πλήρη συμμόρφωση με την αμερικανική νομοθεσία.

Όπως σημείωσε, ο πρόεδρος έχει ζητήσει να προχωρήσει η σχετική διαδικασία ελέγχου, με την Ουάσιγκτον να εξετάζει αν έχουν εκπληρωθεί οι απαραίτητες προϋποθέσεις. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι πρόκειται ουσιαστικά για ζήτημα που συνδέεται με το Κογκρέσο και με τη διασφάλιση ότι η Τουρκία έχει συμμορφωθεί με το αμερικανικό δίκαιο, ώστε να μπορεί να αποκτήσει τα F-35.

«Θα κάνουμε σχετικές ανακοινώσεις όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός αντιπρόεδρος.

Τραμπ: Η Τουρκία είναι ισχυρό μέλος του ΝΑΤΟ

Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ μίλησε με ιδιαίτερα θερμά λόγια για τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, τονίζοντας ότι τον γνωρίζει προσωπικά και ότι «μας έχει βοηθήσει πολύ».

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ ρωτήθηκε από δημοσιογράφους αν σκοπεύει να μεταβεί στην Τουρκία για τη Σύνοδο της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας έχοντας μαζί του κάποιο «δώρο» για τον Τούρκο πρόεδρο, σε ερώτηση που αφορούσε τα μαχητικά F-35 και τους κινητήρες F110 που επιδιώκει να αποκτήσει η Άγκυρα. Η απάντησή του ήταν ενδεικτική του κλίματος: «Νομίζω πως ναι».

Ο Τραμπ πρόσθεσε ότι η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ, παρά το γεγονός ότι, όπως είπε, κάποιοι δεν την αντιμετωπίζουν έτσι. Τη χαρακτήρισε «ισχυρό μέλος» της Συμμαχίας και άφησε να εννοηθεί ότι ενδέχεται να υπάρξει κίνηση που θα ικανοποιήσει την Άγκυρα.

Παράλληλα, υπογράμμισε τη στρατιωτική σημασία της Τουρκίας, επισημαίνοντας ότι διαθέτει έναν ισχυρό στρατό, σημαντικό αμερικανικό εξοπλισμό και μεγάλη αμυντική βιομηχανική βάση.

Το εμπόδιο των S-400 και ο ρόλος του Κογκρέσου

Οι δηλώσεις Βανς και Τραμπ αποτελούν σαφή ένδειξη ότι η Ουάσιγκτον εξετάζει την αναθέρμανση της αμυντικής συνεργασίας με την Άγκυρα. Ωστόσο, η αναφορά του Αμερικανού αντιπροέδρου στην ανάγκη συμμόρφωσης με την αμερικανική νομοθεσία παραπέμπει ευθέως στο ζήτημα των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 Triumph.

Η αγορά των S-400 από την Τουρκία είχε οδηγήσει το 2019 στον αποκλεισμό της από το πρόγραμμα των Lockheed Martin F-35 Lightning II, προκαλώντας βαθιά κρίση στις αμυντικές σχέσεις Ουάσιγκτον – Άγκυρας.

Με άλλα λόγια, η πολιτική βούληση στον Λευκό Οίκο φαίνεται πως υπάρχει. Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, παραμένει αν η Τουρκία μπορεί να ικανοποιήσει τις νομικές και θεσμικές απαιτήσεις που έχουν τεθεί από την αμερικανική πλευρά και κυρίως από το Κογκρέσο, ώστε να ανοίξει εκ νέου ο δρόμος για τα F-35.

Η υπόθεση δεν αφορά μόνο μια εξοπλιστική συμφωνία. Αγγίζει τον πυρήνα των σχέσεων ΗΠΑ – Τουρκίας, τη συνοχή του ΝΑΤΟ και τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου κάθε μεταβολή στους αμυντικούς συσχετισμούς παρακολουθείται με ιδιαίτερη προσοχή.

• F-35
• Ντόναλντ Τραμπ
• Τζέι Ντι Βανς
• Του​ρκία