Η συνταξιοδότηση των αγροτών στον ΟΓΑ από τα 62 ηλικιακά έτη και μετά

Ο ΟΓΑ δεν διαθέτει διατάξεις για χορήγηση μειωμένης σύνταξης, αλλά ούτε και διαβιβάζει το συνταξιοδοτικό αίτημα σε προγενέστερους φορείς συνταξιοδότησης (με τις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης) στα 62, εάν δεν έχουν συμπληρωθεί (ή δύνανται να συμπληρωθούν, με εξαγορές πλασματικών ετών, 40 έτη ασφάλισης). Εν γένει, δεν διαβιβάζει, εάν δεν έχει συμπληρωθεί απαραιτήτως το 67ο ηλικιακό έτος (εάν ωστόσο έχουν συμπληρωθεί τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης αμιγώς στον ΟΓΑ ή και με την προσμέτρηση χρόνων σε άλλους προγενέστερους ασφαλιστικούς φορείς, η αίτηση διεκπεραιώνεται εντός του ΟΓΑ).

Κατά συνέπεια, οι αιτήσεις για συνταξιοδότηση πρέπει να υποβάλλονται από τους αγρότες κατά το μήνα που συμπληρώνεται το 62ο έτος ηλικίας τους και όχι νωρίτερα, πάντα με την προϋπόθεση ότι ταυτόχρονα έχουν συμπληρώσει και 40 χρόνια προϋπηρεσίας. Η αίτηση συνταξιοδότησης πρέπει να υποβάλλεται κατά το μήνα που συμπληρώνεται το 62ο έτος ηλικίας και όχι νωρίτερα, κατ’ εφαρμογή της σχετικής νομοθετικής διάταξης, η οποία έχει τεθεί σε ισχύ από το 2014 (άρθρο 18 του ν.4302/2014).

Για τη συμπλήρωση των 40 ετών προϋπηρεσίας, είναι απαραίτητη η προσμέτρηση χρόνου ασφάλισης από άλλους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης (ΦΚΑ), ελληνικούς ή από το εξωτερικό, πλην του ΟΓΑ, ενώ μπορεί ο αγρότης να κάνει χρήση και πλασματικών ετών. Ο χρόνος που αναγνωρίζεται λαμβάνεται υπόψη, τόσο για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος, όσο και για την προσαύξηση του ποσού της σύνταξης. Προϋπόθεση είναι οι ασφαλισμένοι να έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον 3.600 ημέρες ή 12 έτη προαιρετικής ή πραγματικής ασφάλισης.

Ειδικότερα, οι ασφαλισμένοι έχουν δικαίωμα αναγνώρισης έως 7 πλασματικών ετών ασφάλισης για τη συνταξιοδότησή τους. Οι πλασματικοί χρόνοι ασφάλισης που μπορούν να αξιοποιηθούν είναι οι εξής:

1. Χρόνος στρατιωτικής θητείας.
2. Ο χρόνος προσωρινής κράτησης ή φυλάκισης για το αδίκημα της ανυπακοής ή ανυποταξίας στρατεύσιμων

λόγω θρησκευτικών ή ιδεολογικών πεποιθήσεων.

3. Ο πλασματικός χρόνος σπουδών.
4. Ο χρόνος σπουδών.
5. Ο χρόνος κενών διαστημάτων ασφάλισης.
6. Ο χρόνος εκπαιδευτικής άδειας άνευ αποδοχών μέχρι 2 έτη.
7. Ο χρόνος απουσίας από την εργασία λόγω κύησης και λοχείας, ο προβλεπόμενος από την ΕΓΣΣΕ.
8. Ο χρόνος μαθητείας μέχρι 2 έτη.
9. Ο χρόνος συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας.
10. Ο χρόνος από την απόκτηση πτυχίου μέχρι και την απόκτηση άδειας άσκησης επαγγέλματος ασφαλισμένων του Τομέα Σύνταξης Μηχανικών και Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (ΕΤΑΑ).
11. Ο χρόνος αποδεδειγμένης άσκησης επαγγέλματος πριν την εγγραφή στα Μητρώα των πρώην Ταμείων ΤΕΒΕ – ΤΣΑ – ΤΑΕ.
12. Ο χρόνος απεργίας.
13. Ο χρόνος επιδότησης λόγω ασθένειας μέχρι 300 ημέρες και ο χρόνος επιδότησης λόγω τακτικής ανεργίας μέχρι 300 ημέρες.

Όσοι αγρότες πληρούν τις παραπάνω προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, λαμβάνουν και τη βασική σύνταξη του ΟΓΑ, εφόσον έχουν συμπληρώσει 15 έτη ασφάλισης και καταβολής εισφορών στον κλάδο. Για τη συμπλήρωση της 15ετίας δεν λαμβάνονται υπόψη χρόνοι ασφάλισης άλλων ασφαλιστικών φορέων από την Ελλάδα ή πλασματικά έτη.

Πολύ σημαντικές και κρίσιμες θεωρούνται πλέον και οι διατάξεις των άρθρων 74 και 89 του ν.5239/2025 «Δίκαιη Εργασία για Όλους: Απλοποίηση της Νομοθεσίας – Στήριξη στον Εργαζόμενο – Προστασία στην Πράξη – Συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις και λοιπές διατάξεις» (ΦΕΚ 178 τεύχος A’ /17.10.2025), περί αξιοποίησης χρόνου ασφάλισης του Κλάδου Πρόσθετης Ασφάλισης Αγροτών του πρώην Οργανισμού Γεωργικών Ασφαλίσεων (τ.ΟΓΑ) σύμφωνα με τις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης.

Με τη διάταξη του άρθρου 74, προστέθηκε παρ. 12 στο άρθρο 19 του ν.4387/2016 (Α’ 85), σύμφωνα με την οποία «Ο χρόνος ασφάλισης με καταβολή εισφορών στον Κλάδο Πρόσθετης Ασφάλισης Αγροτών του ν.1745/1987 (Α’ 234), θεωρείται, ύστερα από αίτηση του ασφαλισμένου, ως χρόνος κύριας ασφάλισης και συνυπολογίζεται με τις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης του παρόντος, σε οποιονδήποτε ενταγμένο στον e-Ε.Φ.Κ.Α. φορέα κύριας ασφάλισης, εφόσον δεν αξιοποιηθεί σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 5 του ν.2458/1997 (Α’ 15), περί συνυπολογισμού στον Κλάδο Κύριας Ασφάλισης και Αγροτών, ή του άρθρου 13 του ν.2458/1997 (Α’ 15), περί διαδοχικής ασφάλισης με φορείς επικουρικής ασφάλισης.».

Είναι χαρακτηριστικό ότι, με την ως άνω νομοθετική διάταξη, τα έτη της πρόσθετης ασφάλισης του ΟΓΑ δύνανται να μεταφέρονται και να προσμετρώνται στην κύρια ασφάλιση οποιουδήποτε φορέα ενταγμένου στον e-ΕΦΚΑ. Αυτό σημαίνει ότι ασφαλισμένοι μπορούν να συμπληρώσουν πιο γρήγορα τη 40ετία που απαιτείται για συνταξιοδότηση στα 62, αλλά και να αυξήσουν το τελικό ποσό σύνταξης, καθώς συνυπολογίζονται οι εισφορές που είχαν καταβάλει στον ΟΓΑ.

Για παράδειγμα, ασφαλισμένος που γεννήθηκε το 1966 και στα 22 του έτη,πρωτοασφαλίστηκε για την δεκαετία 1988-1997 στον τότε ΟΓΑ, ενώ στη συνέχεια έκανε την δική του επιχείρηση και ασφαλίστηκε ως ελεύθερος επαγγελματίας στον τότε ΟΑΕΕ, μπορεί σήμερα να συμπληρώσει 37 χρόνια ασφάλισης και σε τρία χρόνια να βγει στη σύνταξη στα 62.  Αλλά και ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ, που για κάποιο διάστημα κατά την συγκεκριμένη δεκαετία βρέθηκαν ασφαλισμένοι στον κλάδο πρόσθετης ασφάλισης του ΟΓΑ, μπορούν να κάνουν χρήση της νέας διάταξης, όπως βέβαια και δημόσιοι υπάλληλοι.

Τέλος, παρά την πρόσφατη αύξηση του ορίου οφειλών προς τον ΕΦΚΑ στα 10.000€ για τους ασφαλισμένους του πρώην ΟΓΑ, εξακολουθούν να ανακύπτουν σοβαρά ζητήματα που καθιστούν εξαιρετικά δυσχερή την άμεση και βιώσιμη συνταξιοδότηση των αγροτών, καθώς καλούνται να καταβάλουν εφάπαξ τα υπερβάλλοντα των 10.000 Ευρώ ποσά, τα οποία δεν είναι καθόλου αμελητέα. Σημειωτέον ότι πολλοί αγρότες έχουν δημιουργήσει και συσσωρεύσει οφειλές προς τον ΕΦΚΑ, ιδίως την περίοδο 2016-2020, λόγω της υποχρεωτικής διασύνδεσης των εισφορών με το φορολογητέο εισόδημα.

Γεώργιος Ι. Κουτσούκος
Δικηγόρος-Εργατολόγος-LL.M
Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου
Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών
Πιστοποιημένος επαγγελματίας e-ΕΦΚΑ (έκδοση συντάξεων)
Κεδρηνού 3-7, Τ.Κ 114 75
Γκύζη – Αθήνα
Τηλ./Φαξ: +30 210 7718420
Κιν.: +30 6937 194299
info@koutsoukoslaw.gr
www.koutsoukoslaw.gr

• άγρια άλογα
• αγρότες
• Γιώργος Κουτσούκος
• Συνταξιοδότηση