Ηλεκτρονική ψηφοφορία στις αυτοδιοικητικές εκλογές 2028 – Τι αλλάζει σε δήμους και δημοψηφίσματα

Ηλεκτρονική ψηφοφορία για δημάρχους, περιφερειάρχες, δημοτικά δημοψηφίσματα και συμβούλια νέων φέρνει ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο οποίος τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από το υπουργείο Εσωτερικών. Η νέα διαδικασία αναμένεται να εφαρμοστεί για πρώτη φορά στις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2028 και θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες αλλαγές στη λειτουργία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης των τελευταίων δεκαετιών.

Το σχέδιο νόμου του υπουργείου Εσωτερικών προβλέπει ότι η ηλεκτρονική ψήφος θα λειτουργεί παράλληλα με την παραδοσιακή διαδικασία της κάλπης. Οι πολίτες θα μπορούν να επιλέγουν είτε τη φυσική παρουσία είτε την ψηφιακή συμμετοχή, χωρίς να καταργείται η συμβατική ψηφοφορία.

Πώς θα γίνεται η ηλεκτρονική ψηφοφορία

Σύμφωνα με τον νέο Κώδικα, όσοι επιλέγουν να ψηφίσουν ηλεκτρονικά θα πρέπει να εγγράφονται σε ειδικούς εκλογικούς καταλόγους μέσω πλατφόρμας στο gov.gr, χρησιμοποιώντας τους προσωπικούς κωδικούς taxisnet και επιβεβαίωση στοιχείων μέσω κωδικών μιας χρήσης (OTP). Με την εγγραφή τους στους ειδικούς καταλόγους, θα αποκλείονται αυτόματα από τη δυνατότητα φυσικής ψήφου, ώστε να αποτρέπεται η διπλή συμμετοχή.

Οι ηλεκτρονικοί κατάλογοι θα τηρούνται από το υπουργείο Εσωτερικών και θα περιλαμβάνουν στοιχεία ταυτοποίησης και επικοινωνίας των εκλογέων, με τη διαδικασία να υπόκειται στους κανόνες του GDPR και της ελληνικής νομοθεσίας περί προστασίας προσωπικών δεδομένων.

Η ψηφοφορία θα διεξάγεται σε ειδικά εκλογικά τμήματα ηλεκτρονικής ψήφου που θα λειτουργούν σε όλη τη χώρα, αρκεί να έχουν εγγραφεί τουλάχιστον 30 εκλογείς ανά δήμο. Οι πολίτες θα μπορούν να ψηφίζουν από οποιοδήποτε τέτοιο εκλογικό κέντρο, ανεξάρτητα από τον δήμο στον οποίο είναι εγγεγραμμένοι.

Μετά την ταυτοποίηση, ο εκλογέας θα οδηγείται σε ειδικό χώρο με ηλεκτρονικό υπολογιστή ή tablet, όπου θα ασκεί το εκλογικό του δικαίωμα για τον δήμο και την περιφέρεια στους οποίους ανήκει.

Γιατί προωθείται το νέο σύστημα

Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η ηλεκτρονική ψηφοφορία θα αυξήσει τη συμμετοχή στις αυτοδιοικητικές εκλογές, ιδιαίτερα για όσους εργάζονται μακριά από τον τόπο όπου είναι δημότες, για ετεροδημότες αλλά και για νεότερες ηλικίες που είναι περισσότερο εξοικειωμένες με τα ψηφιακά εργαλεία.

Στο υπουργείο Εσωτερικών θεωρούν επίσης ότι η σταδιακή εξοικείωση των πολιτών με το νέο μοντέλο μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για ευρύτερη χρήση της ηλεκτρονικής ψήφου και σε άλλες εκλογικές διαδικασίες στο μέλλον.

Ποιοι θα ελέγχουν την ασφάλεια της διαδικασίας

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη θωράκιση του συστήματος. Ο νέος Κώδικας προβλέπει τη συγκρότηση ειδικών επιτροπών εποπτείας και αξιολόγησης της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας, με τη συμμετοχή πανεπιστημιακών από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το ΕΚΠΑ και το Πανεπιστήμιο Πειραιά.

Παράλληλα, προβλέπεται πενταμελής εφορευτική επιτροπή με τη συμμετοχή αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου, παρέδρων του Συμβουλίου της Επικρατείας και πανεπιστημιακών, με στόχο τη διασφάλιση του αδιάβλητου της διαδικασίας.

Τι αλλάζει στα δημοτικά δημοψηφίσματα

Ο νέος Κώδικας εισάγει και τα συμβουλευτικά δημοτικά δημοψηφίσματα, τα οποία θα διεξάγονται αποκλειστικά με ηλεκτρονική ψηφοφορία. Οι δήμοι θα μπορούν να τα προκηρύσσουν για ζητήματα τοπικής αρμοδιότητας, εκτός από θέματα δημοσιονομικής διαχείρισης, τελών και διοικητικών ορίων.

Η πρωτοβουλία θα μπορεί να προέρχεται είτε από το δημοτικό συμβούλιο με πλειοψηφία δύο τρίτων είτε από τους ίδιους τους δημότες, εφόσον συγκεντρωθούν υπογραφές ίσες με το 10% των εγγεγραμμένων εκλογέων του δήμου. Οι υπογραφές θα συλλέγονται μέσω ειδικής ψηφιακής πύλης.

Για να θεωρείται έγκυρο το αποτέλεσμα, θα απαιτείται συμμετοχή τουλάχιστον του 30% των εγγεγραμμένων εκλογέων ή του 50% όσων είχαν συμμετάσχει στις τελευταίες αυτοδιοικητικές εκλογές.

Ηλεκτρονικές εκλογές και για τα συμβούλια νέων

Με αποκλειστικά ηλεκτρονική ψηφοφορία θα εκλέγονται και τα συμβούλια νέων στους δήμους άνω των 2.000 κατοίκων. Δικαίωμα συμμετοχής θα έχουν νέοι έως 29 ετών, ενώ οι εκλογές θα πραγματοποιούνται δύο φορές σε κάθε δημοτική περίοδο μέσω πλατφόρμας του gov.gr.

Τα συμβούλια νέων θα λειτουργούν ως συμβουλευτικά όργανα για ζητήματα που αφορούν τη νεολαία, την εκπαίδευση, τον πολιτισμό, τον αθλητισμό και την κοινωνική πολιτική, ενώ οι νέοι σύμβουλοι θα έχουν δικαίωμα λόγου στις συνεδριάσεις των δημοτικών συμβουλίων.

• αυτοδιοικητικές εκλογές