Ιρλανδία: Ξεκίνησε η εκταφή 796 βρεφών που βρέθηκαν σε δεξαμενή λυμάτων – Ένα τεράστιο «έγκλημα σιωπής» της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας

Στην καρδιά ενός οικιστικού συγκροτήματος, δίπλα σε παιδική χαρά, ξεκινά κάτι πρωτοφανές στην Ευρώπη: η εκταφή εκατοντάδων λειψάνων βρεφών και νηπίων, σε έναν χώρο που για δεκαετίες έκρυβε μια από τις σκοτεινότερες πτυχές της ιρλανδικής ιστορίας.

Ο λόγος για το πρώην καθολικό ίδρυμα «St Mary’s Mother and Baby Home» στην πόλη Τουάμ, όπου 796 παιδιά έχασαν τη ζωή τους από το 1925 έως το 1961 — και ενταφιάστηκαν, όπως όλα δείχνουν, σε μια δεξαμενή λυμάτων.

Από την αποσιώπηση στην αποκάλυψη

Η αλήθεια δεν ήρθε από το κράτος, ούτε από την Εκκλησία. Τη φώτισε μια ερασιτέχνης ιστορικός, η Κάθριν Κόρλες, που αφιέρωσε 14 χρόνια στο να ενώσει τα κομμάτια της ιστορίας, απαιτώντας απαντήσεις σε ερωτήματα που κανείς δεν ήθελε να θέσει.

Το 2014, τα ευρήματά της έγιναν παγκόσμια είδηση και έφεραν τη δημόσια συνείδηση αντιμέτωπη με την εγκληματική εγκατάλειψη, τον ιδρυματισμό και τη θεσμική βία κατά γυναικών και παιδιών στην καθολική Ιρλανδία του 20ού αιώνα.

Εκταφή στο όριο του ανθρωπίνως δυνατού

Το έργο είναι τεχνικά εξαιρετικά δύσκολο. Ο υπεύθυνος της επιχείρησης, Ντάνιελ ΜακΣουίνι, έχει εμπειρία από εμπόλεμες ζώνες, όμως δηλώνει:

«Τίποτα δεν σε προετοιμάζει για το να κρατάς ένα μηριαίο οστό μεγέθους νυχιού — και να ξέρεις πως ήταν παιδί».

Η ταυτοποίηση γίνεται με γενετικό υλικό και η διαδικασία αναμένεται να διαρκέσει έως και δύο χρόνια.

«Ήταν φυσιολογικά μωρά – Κάτι συνέβη εκεί μέσα»

Η προσωπική τραγωδία συναντά την εθνική ενοχή. Η ακτιβίστρια Άννα Κόριγκαν έμαθε στα 50 της ότι είχε δύο αδέρφια στο ίδρυμα — για τον έναν δεν υπάρχει καν αρχείο.

Ο άλλος καταγράφηκε ως θανών από «ιλαρά» και «συγγενή ηλιθιότητα» — ένας όρος που προκαλεί φρίκη σήμερα.

Μνήμη, Δικαιοσύνη και Συλλογική Επανόρθωση

Η Ιρλανδία δεν είναι πια η ίδια. Το ίδρυμα Τουάμ είναι ένα από δεκάδες όπου γυναίκες, έγκυες εκτός γάμου, «κρύβονταν» από την κοινωνία, τα παιδιά τους υφίσταντο εγκατάλειψη, υιοθεσίες ή θάνατο — και όλα αυτά με την κάλυψη κράτους και Εκκλησίας.

Η έναρξη των εκταφών σηματοδοτεί ένα νέο κεφάλαιο για την Ιρλανδία: το κεφάλαιο της αναγνώρισης, της επανόρθωσης, της αποκατάστασης αξιοπρέπειας.

Όπως λέει η Κάθριν Κόρλες:

«Κανένα παιδί δεν θα έπρεπε να τελειώνει τη ζωή του σε μια τσιμεντένια δεξαμενή. Η σιωπή τους κράτησε για δεκαετίες. Τώρα είναι η σειρά μας να τους δώσουμε πίσω το όνομά τους.»

• δεξαμενή λυμάτων
• εκκλησία
• Ιρλανδία
• Ρωμαιοκαθολική εκκλησία