Ιταλίδα μητέρα μήνυσε Meta και TikTok για τον θάνατο της 12χρονης κόρης της

Η τραγική ιστορία της 12χρονης Ροσέλα από την Ιταλία έχει ανοίξει μια μεγάλη συζήτηση για τον ρόλο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στην ψυχική υγεία των ανηλίκων και για το κατά πόσο οι αλγόριθμοι των πλατφορμών μπορούν να ενισχύσουν επιβλαβείς συμπεριφορές.

Το κορίτσι, σύμφωνα με όσα καταγγέλλει η οικογένειά του, είχε εκτεθεί σταδιακά σε περιεχόμενο που σχετιζόταν με αυτοτραυματισμό, ενώ οι γονείς της ανακάλυψαν μετά τον θάνατό της μια διαδικτυακή δραστηριότητα την οποία δεν γνώριζαν. Η Ροσέλα έφυγε από τη ζωή αφήνοντας πίσω της ένα μυστικό προφίλ στο Instagram με το όνομα «Απλώς ένα νεκρό άτομο», γεγονός που αποκάλυψε την ένταση της ψυχολογικής πίεσης που φέρεται να βίωνε.

Οι γονείς καταγγέλλουν τον ρόλο των αλγορίθμων

Η μητέρα της, Ιρένε Ροτζέρο Ούγκουες, είχε παρατηρήσει αλλαγές στη συμπεριφορά της κόρης της τους τελευταίους μήνες, χωρίς όμως να γνωρίζει το περιεχόμενο με το οποίο ερχόταν αντιμέτωπη καθημερινά στο διαδίκτυο. Μετά την τραγωδία, η οικογένεια υποστηρίζει ότι οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης τροφοδοτούσαν το παιδί με ολοένα και περισσότερο περιεχόμενο σχετικό με αυτοκαταστροφικές σκέψεις και συμπεριφορές.

Οι γονείς της Ροσέλα, μαζί με άλλες οικογένειες στην Ιταλία, κατέθεσαν συλλογική αγωγή κατά της Meta και του TikTok, υποστηρίζοντας ότι οι αλγόριθμοι των εφαρμογών μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τους ευάλωτους ανήλικους χρήστες.

Πρόκειται για μία από τις πρώτες οργανωμένες νομικές κινήσεις τέτοιου είδους στην Ιταλία, με τις οικογένειες να ζητούν:

• Αυστηρότερους περιορισμούς πρόσβασης για παιδιά.
• Καλύτερη ενημέρωση των γονέων.
• Πιο αποτελεσματικά εργαλεία προστασίας ανηλίκων.

Η απάντηση των εταιρειών Meta και TikTok

Η Meta, από την πλευρά της, υποστηρίζει ότι λαμβάνει συνεχώς μέτρα για την προστασία των εφήβων χρηστών. Η εταιρεία αναφέρθηκε στο πρόγραμμα Teen Accounts, το οποίο περιλαμβάνει αυτόματες ρυθμίσεις ασφαλείας για λογαριασμούς χρηστών κάτω των 18 ετών. Εκπρόσωπός της ανέφερε ότι η εταιρεία γνωρίζει τις ανησυχίες των γονέων και προχωρά σε αλλαγές ώστε να ενισχύεται η ασφάλεια των εφήβων στο διαδίκτυο.

Το TikTok υποστηρίζει επίσης ότι αφαιρεί μεγάλο ποσοστό περιεχομένου που παραβιάζει τους κανόνες της πλατφόρμας και εφαρμόζει μέτρα για την προστασία χρηστών που ενδέχεται να βρίσκονται σε ευάλωτη κατάσταση.

Η Ευρώπη αυξάνει τον έλεγχο στα κοινωνικά δίκτυα

Η υπόθεση Ροσέλα έρχεται σε μια περίοδο όπου πολλές χώρες εξετάζουν αυστηρότερους κανόνες για τη χρήση των social media από ανηλίκους. Στην Ευρώπη ενισχύεται η εφαρμογή της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act), με στόχο την καλύτερη προστασία των παιδιών από επιβλαβές περιεχόμενο. Παράλληλα, στη Βρετανία έχουν τεθεί στο τραπέζι προτάσεις για περιορισμό της πρόσβασης στα κοινωνικά δίκτυα για παιδιά κάτω των 16 ετών. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, δικαστικές διαδικασίες έχουν επίσης φέρει στο επίκεντρο το κατά πόσο οι μεγάλες πλατφόρμες σχεδιάζουν τα προϊόντα τους με τρόπο ασφαλή για τους ανήλικους.

Οι γονείς ζητούν περισσότερη προστασία για τα παιδιά

Οι οικογένειες που συμμετέχουν στην αγωγή υποστηρίζουν ότι τα υπάρχοντα εργαλεία γονικού ελέγχου δεν επαρκούν, καθώς πολλά παιδιά μπορούν εύκολα να παρακάμψουν περιορισμούς ή να δημιουργήσουν κρυφούς λογαριασμούς. Η Βαλεντίνα Μουράλιε από ιταλική ένωση γονέων σημειώνει ότι η συνεχής παρακολούθηση της διαδικτυακής δραστηριότητας ενός παιδιού είναι ιδιαίτερα δύσκολη για τις οικογένειες. Όπως αναφέρει, αρκετοί γονείς βλέπουν τα παιδιά τους να απομακρύνονται από δραστηριότητες όπως το διάβασμα ή η κοινωνική επαφή, περνώντας όλο και περισσότερο χρόνο μπροστά στην οθόνη.

Ο μηχανισμός της ψηφιακής εξάρτησης

Στην αγωγή γίνεται αναφορά στους μηχανισμούς με τους οποίους οι πλατφόρμες κρατούν τους χρήστες ενεργούς, μέσα από ειδοποιήσεις, αλληλεπιδράσεις και προσωποποιημένες προτάσεις περιεχομένου. Ορισμένοι ειδικοί υποστηρίζουν ότι οι μηχανισμοί επιβράβευσης, όπως τα likes και οι συνεχείς ειδοποιήσεις, μπορούν να δημιουργήσουν έναν κύκλο συνεχούς χρήσης.

Άλλοι επιστήμονες, ωστόσο, επισημαίνουν ότι χρειάζεται προσοχή πριν εξαχθούν απόλυτα συμπεράσματα, καθώς η σχέση ανάμεσα στα social media και την ψυχική υγεία των εφήβων είναι σύνθετη και επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες.

Το μήνυμα της μητέρας της Ροσέλα

Η μητέρα της 12χρονης δηλώνει ότι αποφάσισε να προχωρήσει στη νομική κίνηση όχι μόνο για τη δικαίωση της οικογένειας, αλλά και για να ενημερωθούν άλλοι γονείς. Όπως τονίζει, πολλοί κίνδυνοι του διαδικτύου παραμένουν άγνωστοι μέχρι να συμβεί κάτι τραγικό. Το μήνυμα που θέλει να μεταφέρει είναι ότι η ενημέρωση, η συζήτηση μέσα στην οικογένεια και η έγκαιρη αναγνώριση αλλαγών στη συμπεριφορά των παιδιών μπορούν να παίξουν κρίσιμο ρόλο στην προστασία τους.