Καρυστιανού: Από την «Ελπίδα» στις αυλές και τις παραιτήσεις  – Καραμανλής – Σαμαράς: Όταν ένα βιβλίο γίνεται πολιτικό γεγονός – Στο Καλέντζι αναζήτησαν τον… Ανδρέα – Η Ντόρα βλέπει … δικαιοσύνη

Η πολιτική έχει μια σκληρή συνήθεια: αποκαλύπτει πολύ γρήγορα αν ένα κίνημα γεννήθηκε για να αλλάξει το σύστημα ή απλώς για να αναπαράξει τις παθογένειές του με διαφορετικά πρόσωπα.

Μόλις έναν μήνα μετά την ίδρυση της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία», οι παραιτήσεις του Βασίλη Κοκοτσάκη και του Αθανάσιου Παπανικολάου άνοιξαν μια συζήτηση που δύσκολα κλείνει με αναρτήσεις περί «συκοφαντιών» και «πολέμου από το σύστημα». Γιατί όταν οι καταγγελίες προέρχονται από ανθρώπους που βρίσκονταν στον στενό πυρήνα του εγχειρήματος, το πρόβλημα δεν μπορεί να αποδοθεί τόσο εύκολα σε εξωτερικούς εχθρούς.

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο δεν είναι η αποχώρηση καθαυτή. Είναι το περιεχόμενό της. Ο Κοκοτσάκης περιγράφει ένα κίνημα που υποσχόταν συμμετοχή αλλά λειτουργούσε με αποφάσεις λίγων. Ένα εγχείρημα που μιλούσε για δημοκρατία αλλά καθυστερούσε να εφαρμόσει δημοκρατικές διαδικασίες στο εσωτερικό του. Ένα κόμμα που διακήρυττε τη διαφάνεια, ενώ – σύμφωνα με τις καταγγελίες – οι αποφάσεις λαμβάνονταν σε στενούς κύκλους επιρροής.

Η σύγκρουση που περιγράφεται μοιάζει σχεδόν κλασική. Από τη μία οι «αμεσοδημοκρατικοί» που ήθελαν ένα κίνημα πολιτών και από την άλλη όσοι πίστευαν σε ένα πιο συγκεντρωτικό μοντέλο διοίκησης. Το παράδοξο είναι ότι αυτή η σύγκρουση εμφανίστηκε πριν καν το κόμμα προλάβει να αποκτήσει οργανωμένες δομές, πολιτικό πρόγραμμα ή εκλογική δοκιμασία.

Η Μαρία Καρυστιανού επιμένει ότι πρόκειται για προσπάθεια διάσπασης από ένα φοβισμένο και διεφθαρμένο σύστημα. Ωστόσο στην πολιτική υπάρχει ένας κανόνας: όταν όλοι οι διαφωνούντες βαφτίζονται εχθροί, κάποια στιγμή η ηγεσία μένει μόνη να συνομιλεί με τον καθρέφτη της.

Και κάπου εδώ βρίσκεται το πραγματικό ερώτημα. Η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» θα εξελιχθεί σε ένα ανοιχτό κίνημα πολιτών ή σε ένα ακόμη προσωποπαγές πολιτικό σχήμα με αυλή, μηχανισμούς και εσωτερικές ισορροπίες; Διότι οι πολίτες που ακολούθησαν την υπόθεση των Τεμπών αναζητούσαν κάτι διαφορετικό από τα κόμματα που γνώρισαν. Αν τελικά δουν το ίδιο έργο με διαφορετικούς πρωταγωνιστές, η μεγαλύτερη απειλή δεν θα είναι οι αντίπαλοι. Θα είναι η απογοήτευση των ίδιων των υποστηρικτών του εγχειρήματος.

Όταν ένα βιβλίο γίνεται πολιτικό γεγονός

Δεν ήταν απλώς η παρουσίαση ενός βιβλίου. Ήταν μια σπάνια συνάντηση προσώπων από διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες, επιχειρηματικών παραγόντων και στελεχών που εδώ και καιρό κινούνται στις παρυφές των πολιτικών εξελίξεων. Η εκδήλωση για το βιβλίο του Μιχάλη Σάλλα στην Εθνική Πινακοθήκη θύμιζε περισσότερο πολιτικό φόρουμ παρά παρουσίαση έκδοσης.

Τα περισσότερα βλέμματα, ωστόσο, δεν στράφηκαν ούτε στις οικονομικές αναλύσεις ούτε στις προτάσεις για το μέλλον της χώρας. Στάθηκαν στη νέα δημόσια συνάντηση του Κώστα Καραμανλή με τον Αντώνη Σαμαρά. Οι δύο πρώην πρωθυπουργοί εμφανίστηκαν ξανά σε ιδιαίτερα θερμό κλίμα, σε μια χρονική συγκυρία όπου τα σενάρια για τις επόμενες κινήσεις του Μεσσήνιου πρώην πρωθυπουργού πυκνώνουν.

Στη Νέα Δημοκρατία γνωρίζουν καλά ότι κάθε κοινή εμφάνιση των δύο ανδρών αποκτά πολιτικό συμβολισμό μεγαλύτερο από το ίδιο το γεγονός που τους φέρνει στον ίδιο χώρο.

Το βιβλίο είχε τίτλο «Τι πήγε λάθος στην Ελλάδα». Στους διαδρόμους όμως αρκετοί έμοιαζαν να συζητούν περισσότερο τι μπορεί να πάει λάθος στη Νέα Δημοκρατία. Και όταν Σαμαράς και Καραμανλής συναντιούνται χαμογελαστοί, οι φωτογράφοι βλέπουν ένα στιγμιότυπο. Οι πολιτικοί αναλυτές βλέπουν πάντα κάτι περισσότερο.

Στο Καλέντζι αναζητούν τον νέο Ανδρέα

Τριάντα χρόνια μετά τον θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου, το ΠΑΣΟΚ επέστρεψε στο Καλέντζι για να τιμήσει τον ιδρυτή του. Μόνο που πίσω από τις αναφορές στην «Αλλαγή», τη λαϊκή συμμετοχή και τη μεγάλη δημοκρατική παράταξη, πολλοί διέκριναν και κάτι ακόμη: την αγωνία ενός κόμματος να ξαναβρεί το νήμα που το συνέδεσε κάποτε με την κοινωνική πλειοψηφία.

Ο Γιώργος Παπανδρέου και ο Κώστας Σκανδαλίδης επιχείρησαν να μεταφέρουν το μήνυμα ότι η παρακαταθήκη του Ανδρέα παραμένει επίκαιρη, ενώ δεν έλειψαν οι αιχμές προς τη Νέα Δημοκρατία και τον ΣΥΡΙΖΑ. Οι αναφορές στην «κυβερνώσα Αριστερά», στη θεσμική μνήμη και στην ανάγκη να μπει ξανά ο κόσμος στο παιχνίδι είχαν σαφή πολιτικό αποτύπωμα.

Στο Καλέντζι μίλησαν πολύ για το τι θα έκανε σήμερα ο Ανδρέας Παπανδρέου. Το ερώτημα που ακούστηκε χαμηλόφωνα στα πηγαδάκια ήταν διαφορετικό: ποιος μπορεί σήμερα να πείσει ότι είναι σε θέση να εκφράσει έστω ένα μέρος εκείνης της πολιτικής δυναμικής; Γιατί οι αναμνήσεις συγκινούν τη βάση, αλλά οι εκλογές κερδίζονται στο παρόν. Και αυτό παραμένει ο μεγάλος πονοκέφαλος της Χαριλάου Τρικούπη.

Η Ντόρα βλέπει Δικαιοσύνη, αλλά η πολιτική βλέπει κάλπες

Η Ντόρα Μπακογιάννη επιχείρησε να τραβήξει μια καθαρή γραμμή γύρω από την υπόθεση των υποκλοπών, παραπέμποντας τις απαντήσεις αποκλειστικά στη Δικαιοσύνη και αποφεύγοντας να σχολιάσει τις απειλές αποκαλύψεων από τον Ταλ Ντίλιαν. Παράλληλα, αναγνώρισε ότι υποθέσεις όπως εκείνες της Άννας – Μισέλ Ασημακοπούλου και του Δημήτρη Αβραμόπουλου προκαλούν πολιτική φθορά στη Νέα Δημοκρατία, ενώ επέμεινε ότι το μεγάλο δίλημμα των επόμενων εκλογών θα είναι «κυβέρνηση ή ακυβερνησία».

Η παρέμβασή της μόνο τυχαία δεν θεωρείται από γαλάζια στελέχη. Σε μια περίοδο όπου η κυβέρνηση αναζητά τρόπο να περιορίσει τις διαρροές και να επαναφέρει τη συζήτηση στην πολιτική σταθερότητα, η πρώην υπουργός επανέφερε το πιο γνώριμο προεκλογικό αφήγημα της παράταξης.
Στη Νέα Δημοκρατία ξέρουν ότι οι υποκλοπές, το Qatargate και κάθε νέα δικαστική εκκρεμότητα έχουν μια κακή συνήθεια: επιστρέφουν πάντα την πιο άβολη στιγμή. Γι’ αυτό και η Ντόρα Μπακογιάννη σήκωσε εγκαίρως τη σημαία της «Δικαιοσύνης». Μόνο που στην πολιτική οι δικαστικές αποφάσεις αργούν. Οι κάλπες συνήθως όχι.

• Βασίλης Κοκοτσάκης
• Μαρία Καρυστιανού