Καύσωνας στην Ευρώπη με κόκκινο συναγερμό σε πολλές χώρες: Τι ισχύει για την Ελλάδα σύμφωνα με μετεωρολόγους

Σε τροχιά παρατεταμένου καύσωνα εισέρχεται μεγάλο τμήμα της Ευρώπης, από τη Βρετανία έως τα Βαλκάνια, με τις αρχές να ενεργοποιούν μέτρα προστασίας, απαγορεύσεις και προειδοποιήσεις για ακραίες θερμοκρασίες που ενδέχεται να καταρρίψουν ρεκόρ Ιουνίου. Την ίδια ώρα, η Ελλάδα φαίνεται να μένει εκτός του κύριου πυρήνα του φαινομένου, με βοριάδες, μελτέμια και θερμοκρασίες χωρίς ακραίες εξάρσεις, σύμφωνα με τις αναλύσεις του Δημήτρη Ζιακόπουλου και του Σάκη Αρναούτογλου.

Πρόκειται για το δεύτερο κύμα καύσωνα που πλήττει τη Δυτική Ευρώπη σε διάστημα μικρότερο του ενός μήνα. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η κλιματική αλλαγή, ως αποτέλεσμα της ανθρώπινης δραστηριότητας, ενισχύει τα ακραία καιρικά φαινόμενα και ειδικά τα κύματα ζέστης.

Στη Γαλλία, στην Ισπανία, στην Πορτογαλία, στην Ελβετία, στη Βρετανία, αλλά και σε χώρες των Βαλκανίων, οι μετεωρολογικές υπηρεσίες και οι κρατικοί μηχανισμοί έχουν τεθεί σε επιφυλακή, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις έχουν ήδη ληφθεί θεσμικά μέτρα για την προστασία του πληθυσμού.

Καύσωνας στη Γαλλία: 40άρια, κλειστά σχολεία και απαγόρευση αλκοόλ

Η Γαλλία βρίσκεται στο επίκεντρο του θερμικού επεισοδίου, με τα θερμόμετρα να φτάνουν τους 40°C και 35 διαμερίσματα να τίθενται σε μέγιστο συναγερμό. Ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν απηύθυνε δημόσια έκκληση προς τους πολίτες, εστιάζοντας στους πιο ευάλωτους.

Η ακραία ζέστη οδήγησε πολλές πόλεις στην ακύρωση εκδηλώσεων για τη Γιορτή της Μουσικής. Στο Παρίσι, τη Λιόν και το Στρασβούργο οι συναυλίες πραγματοποιήθηκαν, όμως η εμφάνιση κάτω από την πυραμίδα του Λούβρου ματαιώθηκε.

Παράλληλα, οι γαλλικές αρχές απαγόρευσαν την κατανάλωση αλκοόλ στις περιοχές που βρίσκονται σε «κόκκινο συναγερμό», καθώς και σε ορισμένα διαμερίσματα σε «πορτοκαλί συναγερμό». Ο υπουργός Οικολογικής Μετάβασης Ματιέ Λεφέβρ προειδοποίησε ότι τη Δευτέρα αναμένεται επιδείνωση, με αποτέλεσμα εκατοντάδες σχολεία να παραμείνουν κλειστά.

Ισπανία, Πορτογαλία και Ελβετία σε αυξημένη επιφυλακή

Στην Ισπανία, η αναμετάδοση του αγώνα ανάμεσα σε Ισπανία και Σαουδική Αραβία σε γιγαντοοθόνη στο κέντρο της Μαδρίτης ακυρώθηκε έπειτα από έκτακτο δελτίο της AEMET, που προβλέπει θερμοκρασίες γύρω στους 40°C. Την απόφαση έλαβαν ο δήμος και η ποδοσφαιρική ομοσπονδία.

Δεκατρείς περιφέρειες της Ισπανίας έχουν τεθεί σε «πορτοκαλί συναγερμό», ενώ η Χώρα των Βάσκων βρίσκεται σε «κόκκινο», το ανώτατο επίπεδο προειδοποίησης.

Στην Πορτογαλία, η μετεωρολογική υπηρεσία έθεσε τρία διαμερίσματα σε «πορτοκαλί συναγερμό», προβλέποντας θερμοκρασίες έως 42°C. Οι πιο δύσκολες ημέρες αναμένονται σήμερα και την Τρίτη.

Από τη Μόρα, χωριό της νότιας Πορτογαλίας όπου τα τελευταία χρόνια έχουν καταγραφεί θερμοκρασίες άνω των 45°C, η 75χρονη Εντίτ Σαλβατέρα περιέγραψε την πίεση της καθημερινότητας κάτω από τέτοιες συνθήκες: «Η κατάσταση είναι πραγματικά χειρότερη από παλιά. Όμως αντέχουμε. Δεν έχουμε άλλη επιλογή παρά να προσαρμοστούμε στη ζέστη. Είναι πραγματικά δύσκολο να αντέξουμε τέτοια ζέστη».

Στην Ελβετία, η MétéoSuisse κάνει λόγο για «ισχυρό κύμα ζέστης» απροσδιόριστης διάρκειας, με θερμοκρασίες από 34 έως 37°C. Η περιοχή της Βασιλείας έχει ήδη τεθεί σε «κόκκινο συναγερμό», στο τέταρτο επίπεδο της πενταβάθμιας κλίμακας.

Βρετανία και Βαλκάνια: προειδοποιήσεις για ακραία ζέστη

Στη Βρετανία, η Met Office εξέδωσε «πορτοκαλί συναγερμό» για την Τετάρτη και την Πέμπτη, προειδοποιώντας για «ακραία ζέστη» σε περιοχές της κεντρικής και νότιας Αγγλίας, καθώς και στην Ουαλία. Οι βρετανικές αρχές έχουν ήδη προειδοποιήσει και για «τροπικές νύχτες».

Η ανησυχία εντείνεται και από το γεγονός ότι στο προηγούμενο κύμα καύσωνα, στα τέλη Μαΐου, η χώρα κατέγραψε τη θερμότερη ημέρα για μήνα Μάιο, με 35°C στο Λονδίνο.

Στα Βαλκάνια, περιοχές της Κροατίας και της Σερβίας έχουν τεθεί σε «πορτοκαλί συναγερμό», με τον υδράργυρο να αναμένεται να φτάσει τους 35°C. Η υπηρεσία πολιτικής προστασίας της Κροατίας εξέδωσε οδηγίες προστασίας προς τους πολίτες.

Στη Βόρεια Μακεδονία η θερμοκρασία έφτασε ήδη τους 35°C, ενώ για τη Δευτέρα προβλέπεται να αγγίξει τους 38°C. Στο ίδιο επίπεδο, έως 38°C, αναμένεται να κινηθεί και η Βοσνία-Ερζεγοβίνη.

Τι λέει ο Δημήτρης Ζιακόπουλος για την Ελλάδα

Μέσα σε αυτό το ευρωπαϊκό σκηνικό, το ερώτημα που τίθεται είναι αν και σε ποιο βαθμό επηρεάζεται η Ελλάδα. Ο Δημήτρης Ζιακόπουλος, με ανάρτησή του στον προσωπικό του ιστότοπο, εξήγησε τη «χρονική φύση της ύπαρξης» του καύσωνα της Δυτικής Ευρώπης και παρουσίασε χρονοδιάγραμμα τεσσάρων φάσεων, στο οποίο περιλαμβάνεται και η χώρα μας.

Όπως έγραψε:

«ΦΑΣΗ Α΄ Έναρξη μεταφοράς υποτροπικών αερίων μαζών προς τη ΒΔ Ευρώπη. Ανάπτυξη υψηλών πιέσεων στα Β-ΒΔ Βαλκάνια που σηματοδότησε την έναρξη της επικράτησης Β-ΒΑ ανέμων στη χώρα μας.

ΦΑΣΗ Β΄ Με την αποκοπή βαρομετρικού χαμηλού στον Ατλαντικό και την προς τα νοτιοανατολικά κίνησή του, θα ενταθεί η μεταφορά θερμών αερίων μαζών προς τη Δ-ΝΔ Ευρώπη. Θερμές αέριες μάζες αναμένεται να μεταφερθούν προς την κεντροανατολική Ευρώπη, την Ιταλία και τα Δ-ΒΔ Βαλκάνια Το Β-ΒΑ επιφανειακό ρεύμα στη χώρα μας θα συνεχιστεί.

ΦΑΣΗ Γ΄ Θόλος θερμότητας στη Δ. Ευρώπη, με επίκεντρο στη Γαλλία – Β.Ισπανία. Ζωνική κυκλοφορία στη Β. Ευρώπη. Ακραίες τιμές της θερμοκρασίας στην Ιβηρική Χερσόνησο και κυρίως στην Ισπανία. Στη χώρα μας, αναμένονται: μικρή πτώση της έντασης του μελτεμιού και ενίσχυση της αστάθειας στη δυτική, την κεντρική και τη βόρεια Ελλάδα πλην της Θράκης.

ΦΑΣΗ Δ΄ Επέκταση του θόλου θερμότητας προς την κεντρική Ευρώπη. Μικρή προγνωσιμότητα της ατμόσφαιρας για την εξέλιξη του καιρού στη Δ. Ευρώπη. Θα επιμείνει η ζέστη στις κεντρικές περιοχές της ηπείρου μας. Χωρίς ακρότητες ο καιρός στην περιοχή μας, με: (α) παρούσα την απογευματινή αστάθεια στα δυτικά, κεντρικά και βόρεια, (β) αισθητή την παρουσία των μελτεμιών στα ανατολικά και νότια και γ) υποφερτή ζέστη».

Η βασική εκτίμηση του μετεωρολόγου είναι ότι η Ελλάδα επηρεάζεται κυρίως έμμεσα, μέσω των βορείων-βορειοανατολικών ανέμων, της συνέχισης του μελτεμιού και της απογευματινής αστάθειας σε τμήματα της ηπειρωτικής χώρας, χωρίς ακραία θερμικά χαρακτηριστικά.

Αρναούτογλου: δροσιά, μελτέμια και τοπικές καταιγίδες στην Ελλάδα

Παρόμοια είναι η εικόνα που περιέγραψε ο Σάκης Αρναούτογλου στο ψηφιακό του δελτίο, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα φαίνεται να αποφεύγει τον κύριο όγκο του καύσωνα που αναμένεται να επηρεάσει τη δυτική και κεντρική Ευρώπη.

Για τη Δευτέρα προέβλεψε «λιακάδα σχεδόν παντού», με νεφώσεις από το μεσημέρι στη βόρεια Ελλάδα και μπόρες ή τοπικές καταιγίδες, αρχικά στα ορεινά της Μακεδονίας, της Θεσσαλίας και της Ηπείρου. Όπως ανέφερε, προς το βράδυ τα φαινόμενα ενδέχεται να επηρεάσουν και πεδινές περιοχές, ενώ δεν αποκλείεται πρόσκαιρη μπόρα να πλησιάσει και τη Θεσσαλονίκη πριν ο καιρός βελτιωθεί.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στους βοριάδες στο Αιγαίο. Το μελτέμι αναμένεται να πνέει από το ύψος των Σποράδων έως και την Κρήτη με ένταση 6 έως 7 μποφόρ και τοπικά ριπές έως 8 μποφόρ. Αυτό, όπως εξήγησε, θα συγκρατήσει τη θερμοκρασία σε χαμηλότερα επίπεδα, προσφέροντας «μέχρι και ψύχρα» στο εσωτερικό του Αιγαίου, με τον υδράργυρο γύρω στους 26 βαθμούς Κελσίου.

Στην υπόλοιπη ηπειρωτική χώρα οι μέγιστες τιμές αναμένονται από 27 έως 32 βαθμούς, ενώ στην Αττική η θερμοκρασία αναμένεται να φτάσει τους 32 με 33 βαθμούς στα μέσα της εβδομάδας. Η μεσημεριανή αστάθεια, κατά την ίδια εκτίμηση, θα περιοριστεί κυρίως στα ορεινά.

Πρωτόγνωρες συνθήκες στη δυτική Ευρώπη και η εκτίμηση για το τέλος του μήνα

Για τη δυτική και κεντρική Ευρώπη, ο Σάκης Αρναούτογλου μίλησε για ένα παρατεταμένο, «όχι συνηθισμένο» κύμα καύσωνα από τη Βόρεια Αφρική, που θα επηρεάσει τη Γαλλία, την Ισπανία, την Ιταλία, τις Κάτω Χώρες και θα φτάσει έως τη Μεγάλη Βρετανία.

Στην ανάλυσή του σημείωσε ότι στη νότια Αγγλία η θερμοκρασία μπορεί να ξεπεράσει τους 37 με 38 βαθμούς Κελσίου, με πιθανότητα για ιστορικά ρεκόρ, ενώ πρόσθεσε ότι μεγάλη μάζα αφρικανικής σκόνης θα καλύψει τη δυτική Ευρώπη, δημιουργώντας «πραγματικά βορειοαφρικάνικες καιρικές συνθήκες».

Ο μετεωρολόγος έδωσε και πρακτικές συμβουλές για όσους ταξιδεύουν σε αυτές τις χώρες, προτείνοντας λήψη πολλών υγρών, αποφυγή μετακινήσεων μέσα στην ημέρα και το «διάπλατο άνοιγμα των παραθύρων» τη νύχτα ώστε να αερίζονται οι χώροι.

Προειδοποίησε ακόμη ότι η αποκλιμάκωση του καύσωνα προς το τέλος της εβδομάδας μπορεί να γίνει απότομα, καθώς η σύγκρουση θερμών αερίων μαζών με ψυχρότερες από τον Ατλαντικό ενδέχεται να πυροδοτήσει πολύ έντονα και επικίνδυνα καιρικά φαινόμενα.

Ως προς την Ελλάδα έως τις αρχές Ιουλίου, η εκτίμησή του παραμένει καθησυχαστική. Αν και προς τις 27 με 28 Ιουνίου «τα πλοκάμια του καύσονα» μπορεί να αγγίξουν τα Βαλκάνια και να προκαλέσουν μικρή άνοδο της θερμοκρασίας και στη χώρα μας, αυτή αναμένεται να είναι σύντομη και όχι ακραία, με επιστροφή σε πιο κανονικά για την εποχή επίπεδα με την έναρξη του νέου μήνα.

• Δημήτρης Ζιακόπουλος
• Ελλάδα
• Ευρώπη
• ζέστη
• καύσωνας
• Σάκης Αρναούτογλου