Κίνα: Μήπως κερδίζει αθόρυβα την κούρσα της Τεχνητής Νοημοσύνης;

Κάθε μήνα, εκατοντάδες εκατομμύρια χρήστες κατακλύζουν το Pinterest αναζητώντας τις τελευταίες τάσεις και η Τεχνητή Νοημοσύνμη αναδεικνύεται «πρωταγωνίστρια». Μια σελίδα με τίτλο «τα πιο γελοία πράγματα» είναι γεμάτη από αλλόκοτες ιδέες για να εμπνεύσουν τους δημιουργικούς: Crocs μετασκευασμένα σε γλάστρες, σκιές ματιών σε σχήμα cheeseburger, ένα σπίτι από μπισκότο τζίντζερ φτιαγμένο από λαχανικά. Αυτό που όμως οι υποψήφιοι αγοραστές ίσως δεν γνωρίζουν είναι ότι η τεχνολογία πίσω από αυτά δεν είναι απαραίτητα αμερικανική. Το Pinterest πειραματίζεται με κινεζικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης για να βελτιώσει τη μηχανή προτάσεών του.

«Ουσιαστικά έχουμε μετατρέψει το Pinterest σε έναν βοηθό αγορών με τεχνητή νοημοσύνη», μου είπε ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Bill Ready. Φυσικά, η εταιρεία που εδρεύει στο Σαν Φρανσίσκο θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει οποιοδήποτε από τα αμερικανικά εργαστήρια AI για τις τεχνολογίες που λειτουργούν στο παρασκήνιο. Όμως από την κυκλοφορία του κινεζικού μοντέλου DeepSeek R-1 τον Ιανουάριο του 2025, η κινεζική τεχνητή νοημοσύνη έχει γίνει ολοένα και πιο σημαντικό κομμάτι του Pinterest.

Ο Ready αποκαλεί τη λεγόμενη «στιγμή DeepSeek» σημείο καμπής. «Το επέλεξαν να το κάνουν ανοιχτού κώδικα, και αυτό πυροδότησε ένα κύμα μοντέλων ανοιχτού κώδικα», είπε. Στους κινεζικούς ανταγωνιστές περιλαμβάνονται το Qwen της Alibaba και το Kimi της Moonshot, ενώ και η ByteDance, ιδιοκτήτρια του TikTok, εργάζεται σε παρόμοια τεχνολογία. Ο Chief Technology Officer του Pinterest, Matt Madrigal, δήλωσε ότι το πλεονέκτημα αυτών των μοντέλων είναι πως μπορούν να κατεβούν ελεύθερα και να προσαρμοστούν από εταιρείες όπως η δική του — κάτι που δεν ισχύει για τα περισσότερα μοντέλα των Αμερικανών ανταγωνιστών, όπως η OpenAI που δημιούργησε το ChatGPT.

«Οι τεχνικές ανοιχτού κώδικα που χρησιμοποιούμε για να εκπαιδεύουμε τα δικά μας εσωτερικά μοντέλα είναι 30% πιο ακριβείς από τα κορυφαία έτοιμα μοντέλα της αγοράς», είπε ο Madrigal. Και αυτές οι βελτιωμένες προτάσεις έρχονται με πολύ χαμηλότερο κόστος, πρόσθεσε —μερικές φορές έως και 90% φθηνότερο από τη χρήση των ιδιόκτητων μοντέλων που προτιμούν οι αμερικανοί προγραμματιστές AI.

«Γρήγορα και φθηνά»

Το Pinterest δεν είναι η μόνη αμερικανική εταιρεία που βασίζεται σε κινεζική τεχνητή νοημοσύνη. Αυτά τα μοντέλα κερδίζουν έδαφος σε ένα ευρύ φάσμα εταιρειών του Fortune 500. Ο CEO της Airbnb, Brian Chesky, δήλωσε στο Bloomberg τον Οκτώβριο ότι η εταιρεία του βασίζεται «σε μεγάλο βαθμό» στο Qwen της Alibaba για να λειτουργεί τον AI πράκτορα εξυπηρέτησης πελατών. Έδωσε τρεις απλούς λόγους: είναι «πολύ καλό», «γρήγορο» και «φθηνό».

Περισσότερα στοιχεία βρίσκονται στο Hugging Face, την πλατφόρμα όπου οι χρήστες κατεβάζουν έτοιμα μοντέλα AI, συμπεριλαμβανομένων αυτών από μεγάλους παίκτες όπως η Meta και η Alibaba. Ο Jeff Boudier, που αναπτύσσει προϊόντα στην πλατφόρμα, είπε ότι το κόστος είναι ο βασικός λόγος που οι νεοφυείς επιχειρήσεις στρέφονται στα κινεζικά μοντέλα αντί για τα αμερικανικά.

«Αν κοιτάξετε τα πιο δημοφιλή μοντέλα στο Hugging Face —αυτά που κατεβαίνουν περισσότερο και αρέσουν στην κοινότητα— συνήθως τα κινεζικά μοντέλα καταλαμβάνουν πολλές από τις πρώτες δέκα θέσεις», λέει στο BBC. «Υπάρχουν εβδομάδες όπου τέσσερα από τα πέντε κορυφαία μοντέλα εκπαίδευσης προέρχονται από κινεζικά εργαστήρια». Τον Σεπτέμβριο, το Qwen ξεπέρασε το Llama της Meta και έγινε η πιο δημοφιλής οικογένεια μεγάλων γλωσσικών μοντέλων στο Hugging Face.

Η Meta κυκλοφόρησε τα μοντέλα Llama ανοιχτού κώδικα το 2023 και μέχρι την εμφάνιση του DeepSeek και των μοντέλων της Alibaba θεωρούνταν η βασική επιλογή για προγραμματιστές εξατομικευμένων εφαρμογών. Όμως η κυκλοφορία του Llama 4 πέρσι απογοήτευσε τους προγραμματιστές και, σύμφωνα με πληροφορίες, η Meta χρησιμοποιεί πλέον μοντέλα ανοιχτού κώδικα από την Alibaba, την Google και την OpenAI για να εκπαιδεύσει ένα νέο σύνολο μοντέλων που αναμένεται να κυκλοφορήσει την άνοιξη. Η Airbnb χρησιμοποιεί επίσης πολλαπλά μοντέλα, συμπεριλαμβανομένων αμερικανικών, τα οποία φιλοξενούνται με ασφάλεια στη δική της υποδομή. Τα δεδομένα δεν δίνονται ποτέ στους δημιουργούς των μοντέλων AI, σύμφωνα με την εταιρεία.

Κινεζική επιτυχία

Μπαίνοντας στο 2025, η επικρατούσα άποψη ήταν ότι, παρά τα δισεκατομμύρια δολάρια που επένδυσαν οι αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες, οι κινεζικές απειλούσαν να περάσουν μπροστά. «Αυτό δεν είναι πια το αφήγημα», είπε ο Boudier. «Τώρα, το καλύτερο μοντέλο είναι ένα μοντέλο ανοιχτού κώδικα». Μια έκθεση του Πανεπιστημίου Στάνφορντ που δημοσιεύτηκε τον προηγούμενο μήνα διαπίστωσε ότι τα κινεζικά μοντέλα AI «φαίνεται να έχουν φτάσει ή και ξεπεράσει» τα παγκόσμια αντίστοιχά τους — τόσο σε δυνατότητες όσο και σε αριθμό χρηστών.

Σε πρόσφατη συνέντευξή του στο BBC, ο πρώην αναπληρωτής πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Sir Nick Clegg, δήλωσε ότι θεωρεί πως οι αμερικανικές εταιρείες είναι υπερβολικά επικεντρωμένες στην επιδίωξη μιας τεχνητής νοημοσύνης που ίσως κάποτε ξεπεράσει την ανθρώπινη νοημοσύνη. Πέρσι, ο Sir Nick αποχώρησε από τη θέση του επικεφαλής παγκόσμιων υποθέσεων στη Meta, την εταιρεία πίσω από το Llama. Ο Mark Zuckerberg έχει δεσμεύσει δισεκατομμύρια δολάρια για την επίτευξη αυτού που αποκαλεί «υπερνοημοσύνη».

Ορισμένοι ειδικοί θεωρούν πλέον αυτές τις φιλοδοξίες ασαφείς και κακώς ορισμένες — δίνοντας στην Κίνα την ευκαιρία να κυριαρχήσει στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης ανοιχτού κώδικα. «Εδώ βρίσκεται η ειρωνεία», είπε ο Sir Nick. Στη μάχη ανάμεσα στη «μεγαλύτερη αυτοκρατορία» και τη «μεγαλύτερη δημοκρατία» του κόσμου — την Κίνα και την Αμερική — η Κίνα «κάνει περισσότερα για να εκδημοκρατίσει την τεχνολογία πάνω στην οποία ανταγωνίζονται».

Η έκθεση του Στάνφορντ υποστήριξε επίσης ότι η επιτυχία της Κίνας στα μοντέλα ανοιχτού κώδικα μπορεί να εξηγείται εν μέρει από την κρατική στήριξη. Στην άλλη πλευρά του κόσμου, αμερικανικές εταιρείες όπως η OpenAI βρίσκονται υπό έντονη πίεση να αυξήσουν τα έσοδά τους και να γίνουν κερδοφόρες — και πλέον στρέφονται στη διαφήμιση για να το πετύχουν.

Η εταιρεία κυκλοφόρησε δύο μοντέλα ανοιχτού κώδικα το περασμένο καλοκαίρι — τα πρώτα εδώ και χρόνια — αλλά έχει ρίξει το μεγαλύτερο μέρος των πόρων της σε ιδιόκτητα μοντέλα για να αποφέρει κέρδη. Ο CEO της OpenAI, Sam Altman, μου είπε τον Οκτώβριο ότι η εταιρεία επενδύει επιθετικά στην εξασφάλιση όλο και περισσότερης υπολογιστικής ισχύος και συμφωνιών υποδομής με συνεργάτες. «Τα έσοδα θα αυξηθούν πολύ γρήγορα, αλλά θα πρέπει να περιμένετε να επενδύσουμε τεράστια ποσά στην εκπαίδευση, στο επόμενο μοντέλο και στο επόμενο και στο επόμενο», είπε.

• DeepSeek
• αμερική
• Κίνα
• Τεχνητή Νοημοσύνη