Κλιματική αλλαγή: Πέντε αποδεδειγμένοι τρόποι για να βοηθήσετε τον πλανήτη το 2025

Το 2024, το κρίσιμο όριο του 1,5C ξεπεράστηκε για πρώτη φορά για ένα ολόκληρο έτος, υπογραμμίζοντας την επείγουσα ανάγκη ταχείας μείωσης των παγκόσμιων εκπομπών. Μεγάλο μέρος του έργου που απαιτείται για τον περιορισμό της κλιματικής αλλαγής υπερβαίνει τις αρμοδιότητες των ατόμων -από την κλιμάκωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έως τη διακοπή της παραγωγής πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα. Αλλά η έρευνα δείχνει ότι και οι μεμονωμένες δράσεις μπορούν να αθροιστούν.

Όμως, μερικές φορές μπορεί να αισθάνεται κανείς ότι είναι δύσκολο να ξέρει από πού να ξεκινήσει. Ποια βήματα μπορούν πραγματικά να κάνουν ουσιαστική διαφορά; Συγκεντρώσαμε μερικές από τις πιο αποτελεσματικές ενέργειες που μπορείτε να κάνετε για να ζήσετε μια πιο βιώσιμη ζωή φέτος, από την κατανάλωση περισσότερων φυτικών τροφών μέχρι τη μείωση του αριθμού των πτήσεων και την αγορά περισσότερων μεταχειρισμένων ρούχων.

Διατροφή με βάση τα φυτά

Μέχρι το 2033, πιστεύεται ότι θα υπάρχουν σχεδόν δύο δισεκατομμύρια βοοειδή, ένα δισεκατομμύριο χοίροι, 32 δισεκατομμύρια πουλερικά και σχεδόν τρία δισεκατομμύρια πρόβατα στον μικρό γαλαζοπράσινο πλανήτη μας -δηλαδή περίπου 38 δισεκατομμύρια μεμονωμένα ζώα. Καθώς θα ζουν τη ζωή τους, όλα θα απελευθερώνουν τα ισχυρά αέρια του θερμοκηπίου μεθάνιο και οξείδιο του αζώτου -μόρια που έχουν 28 και 265 φορές ισχυρότερη επίδραση στη θέρμανση του πλανήτη απ’ ό,τι το διοξείδιο του άνθρακα, αντίστοιχα. Και αυτό για να μην αναφέρουμε τις τεράστιες ποσότητες γης και νερού που απαιτούνται για τη διατήρησή τους.

Ως αποτέλεσμα, είναι ευρέως αποδεκτό από την επιστημονική κοινότητα ότι για να σωθεί το παγκόσμιο κλίμα από την ολοένα και μεγαλύτερη αύξηση της θερμοκρασίας, ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους με τους οποίους το είδος μας μπορεί να αλλάξει τη συμπεριφορά του είναι να τρώει λιγότερο κρέας.

Σύμφωνα με μια βρετανική μελέτη, οι χορτοφάγοι έχουν δίαιτες που εκπέμπουν μόλις το 25% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα των πιο σαρκοφάγων κρεατοφάγων, ενώ τόσο οι χορτοφάγοι όσο και οι χορτοφάγοι έχουν σημαντικά χαμηλότερη χρήση νερού και προκαλούν λιγότερη ζημιά στη βιοποικιλότητα από ό,τι οι παμφάγοι.

Αγοράστε λιγότερα ρούχα

Η μόδα συμβάλλει σημαντικά στην υπερθέρμανση του πλανήτη, καθώς ευθύνεται για το 8-10% των παγκόσμιων εκπομπών, περισσότερο από ό,τι η αεροπορία και η ναυτιλία μαζί. Κάθε δευτερόλεπτο, το ισοδύναμο ενός απορριμματοφόρου γεμάτο ρούχα καίγεται ή θάβεται σε χωματερές, σύμφωνα με το Ίδρυμα Ellen MacArthur, ένα περιβαλλοντικό μη κερδοσκοπικό ίδρυμα.
Πώς μπορείτε λοιπόν να κάνετε την γκαρνταρόμπα σας πιο βιώσιμη; Το καλύτερο πράγμα που μπορείτε να κάνετε είναι να αγοράζετε λιγότερα νέα ρούχα, ιδίως είδη γρήγορης μόδας, τα οποία συχνά κατασκευάζονται από μη βιώσιμα υλικά.

Αντ’ αυτού, μπορείτε να νοικιάσετε ρούχα, να ανακυκλώσετε την υπάρχουσα γκαρνταρόμπα σας ή να στραφείτε σε μεταχειρισμένα ρούχα σε καταστήματα μεταχειρισμένων ειδών ή μέσω διαδικτυακών πλατφορμών όπως το Vinted, το Depop ή το eBay. Επί του παρόντος, τα μεταχειρισμένα ή ανακυκλωμένα ρούχα αποτελούν μόλις το 9% της μέσης γκαρνταρόμπας στις ΗΠΑ, αλλά αυξάνονται ταχύτερα από οποιοδήποτε άλλο κανάλι στον τομέα της μόδας στις ΗΠΑ και αναμένεται να αποτελέσουν μια αγορά σχεδόν 90 δισ. δολαρίων (73 δισ. λιρών) τα επόμενα 10 χρόνια.

Το να πλένετε τα ρούχα σας λιγότερο συχνά μπορεί επίσης να συμβάλει στη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα της ντουλάπας σας, μειώνοντας τη χρήση ενέργειας, καθώς και στην πρόληψη της εισόδου επιβλαβών μικροπλαστικών στις υδάτινες οδούς.

Είναι επίσης σημαντικό να σκεφτείτε τι θα κάνετε με τα ρούχα σας στο τέλος της ζωής τους. Είναι δύσκολο να ανακυκλώσετε πλήρως τα ρούχα -μόλις το 1% των ανακυκλωμένων αντικειμένων μετατρέπεται ξανά σε νέα ρούχα- αλλά μπορείτε να τα δωρίσετε, να τα πουλήσετε, να τα δώσετε σε φίλους ή να τα μετατρέψετε σε ένα έργο χειροτεχνίας. Τα αντικείμενα που πετιούνται στον κάδο απορριμμάτων μπορεί να καταλήξουν σε χωματερή ή να αποτεφρωθούν, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται περισσότερες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.

Μειώστε το αποτύπωμα της «πατούσας» σας από άνθρακα

Αγαπάμε τα κατοικίδιά μας. Αλλά οι έρευνες δείχνουν ότι η διατήρηση ζώων δεν είναι πάντα το πιο φιλικό προς το περιβάλλον. Πάρτε τις γάτες. Μπορούν να παράγουν πάνω από τρεις τόνους CO2 κατά τη διάρκεια της ζωής τους -που ισοδυναμεί με την οδήγηση ενός βενζινοκίνητου αυτοκινήτου 12.070 χιλιόμετρα (7.500 μίλια).

Ευτυχώς, υπάρχουν τρόποι για να μειώσουμε το αποτύπωμα άνθρακα των ζώων μας. Μια επιλογή είναι να στραφούμε σε πιο βιώσιμες πρωτεΐνες για την τροφή τους. Η παραγωγή ψαριών, για παράδειγμα, έχει ως αποτέλεσμα μόλις το ένα τέταρτο των εκπομπών που σχετίζονται με το αρνί και το βοδινό κρέας. Μια άλλη εναλλακτική πρωτεΐνη που κερδίζει δημοτικότητα στις τροφές για κατοικίδια ζώα είναι τα έντομα -τα οποία μπορούν να τρέφονται με απορρίμματα τροφίμων και έχουν υψηλό ποσοστό μετατροπής της τροφής σε κρέας.

Ένας απλός -αλλά ίσως εκπληκτικός- τρόπος για να κάνετε το αγαπημένο σας σκυλάκι πιο βιώσιμο είναι να στραφείτε σε ανακυκλωμένες σακούλες για τα κακά του σκύλου, σε αντίθεση με τις σακούλες που κατασκευάζονται από παρθένο πλαστικό ή τις λιπασματοποιήσιμες εναλλακτικές λύσεις, οι οποίες έχουν εκπληκτικό αντίκτυπο στο κλίμα.

Μειώστε τα πλαστικά μίας χρήσης

Το πλαστικό έχει εισχωρήσει σε κάθε πτυχή της ύπαρξής μας. Μικροπλαστικά έχουν βρεθεί στους πάγους της Ανταρκτικής, στο εσωτερικό των ζώων στις βαθύτερες τάφρους των ωκεανών και στα τρόφιμα και το πόσιμο νερό μας.

Η παραγωγή πλαστικού αναμένεται να διπλασιαστεί τουλάχιστον μέχρι το 2050, ενώ τα πλαστικά απόβλητα στις ΗΠΑ αυξάνονται συνεχώς από το 1960. Αν συνεχίσουμε την κατανάλωση πλαστικού με τον σημερινό ρυθμό, θα μπορούσε να αντιστοιχεί στο 20% της παραγωγής πετρελαίου μέχρι το 2050. Περισσότερο από το 99% του πλαστικού κατασκευάζεται από χημικές ουσίες που προέρχονται από ορυκτά καύσιμα.

Είναι δύσκολο να κόψουμε εντελώς το πλαστικό, αλλά μπορούμε να λάβουμε μέτρα για να μειώσουμε την κατανάλωσή μας. Αυτό θα μπορούσε να βοηθήσει όχι μόνο τον πλανήτη, αλλά και την υγεία μας, καθώς ορισμένοι τύποι πλαστικού έχουν συνδεθεί με υπογονιμότητα και ενδοκρινικά προβλήματα.

Η αγορά χύμα λαχανικών είναι ένας πολύ καλός τρόπος για να βοηθήσετε να απαλλαγείτε από το πλαστικό στα εβδομαδιαία ψώνια σας, αλλά συχνά χρειάζεται ακόμα να τα βάζετε σε σακούλα στο κατάστημα -και οι διαθέσιμες σακούλες είναι συχνά πλαστικές. Η λύση; Φέρτε τη δική σας επαναχρησιμοποιήσιμη τσάντα προϊόντων.

Ίσως επίσης να σκεφτείτε από πού αγοράζετε το γάλα σας. Οι αυτόματοι πωλητές γάλακτος εμφανίζονται και η τάση αυτή αρχίζει να διαδίδεται. Φέρνετε τα δικά σας γυάλινα μπουκάλια (ή αγοράζετε ένα από εκεί) και γεμίζετε με φρέσκο γάλα -εξαλείφοντας την ανάγκη για πλαστικές συσκευασίες.

Θα μπορούσατε επίσης να αρχίσετε να ψωνίζετε από ένα κατάστημα μηδενικών αποβλήτων, όπου μπορείτε να ξαναγεμίζετε το μπάνιο σας και να χρησιμοποιείτε προϊόντα καθαρισμού χωρίς πλαστικό. Μόλις αποκτήσετε ένα δοχείο (είτε αγοράστε ένα από το κατάστημα είτε επαναχρησιμοποιήστε ένα κουτί μπισκότων), ένα δοχείο σαπουνιού και ένα μπουκάλι σπρέι, απλά παραγγέλνετε τα προϊόντα όπως και όταν τα χρειάζεστε, και αποστέλλονται σε χάρτινες συσκευασίες.

Αντικαταστήστε τη μεμβράνη με μελισσοκέρι για περιτύλιγμα. Διατίθενται σε φανταχτερά μοτίβα ή απλά, και είναι για πάντα επαναχρησιμοποιήσιμα, καθώς μπορούν εύκολα να ξαναγεμίσουν με κερί μέλισσας όταν αυτό φθαρεί.

Τα πλαστικά σκεύη είναι δύσκολο να ανακυκλωθούν. Γι’ αυτό σκεφτείτε δύο φορές αν τα χρειάζεστε πραγματικά, ή κουβαλήστε μαζί σας ένα φορητό σετ σκευών, τα οποία συνήθως διατίθενται σε κομψές θήκες μεταφοράς. Αυτό ισχύει και για τα καλαμάκια. Τα χάρτινα καλαμάκια δεν είναι απαραίτητα καλύτερα για το περιβάλλον, οπότε θα μπορούσατε να συμπεριλάβετε στο σετ σας και ένα επαναχρησιμοποιούμενο καλαμάκι.

• δράσεις
• κλιματική αλλαγή
• πράσινος πλανήτης