Κολομβία: Οι ΗΠΑ πιέζουν για επανεκκίνηση των αεροψεκασμών με ζιζανιοκτόνο για τα φύλλα κόκας

Η κυβέρνηση της Κολομβία επανεκκινεί τους αεροψεκασμούς με γλυφοσάτη για την καταστροφή καλλιεργειών κόκας, έπειτα από έντονες πιέσεις των Ηνωμένες Πολιτείες, σε μια εξέλιξη που επαναφέρει στο προσκήνιο τη σκληρή στρατηγική του «πολέμου κατά των ναρκωτικών». Η αμερικανική πρεσβεία στην Μπογκοτά επιβεβαίωσε ότι η επιχείρηση βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, με τη χρήση drones και τεχνολογικής υποστήριξης από την Ουάσιγκτον.

Η απόφαση σηματοδοτεί σημαντική μεταστροφή για τον πρόεδρο Γουστάβο Πέτρο, ο οποίος στο παρελθόν είχε ταχθεί κατά της χρήσης της ουσίας, επικαλούμενος κινδύνους για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον.

Η πίεση Τραμπ και η «επιστροφή» της γλυφοσάτης

Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ έχει καταστήσει σαφές ότι απαιτεί πιο επιθετική πολιτική από την Μπογκοτά, καθώς η Κολομβία παραμένει ο μεγαλύτερος παραγωγός κοκαΐνης παγκοσμίως. Τα στοιχεία δείχνουν αύξηση της παραγωγής και των εξαγωγών τα τελευταία χρόνια, γεγονός που εντείνει τις διπλωματικές πιέσεις.

Μέσω ανάρτησης στην πλατφόρμα X, η αμερικανική πρεσβεία υπογράμμισε ότι η νέα τεχνολογία με drones «αλλάζει τα δεδομένα», επιτρέποντας πιο στοχευμένους ψεκασμούς, λιγότερη κόκα και –κατά την Ουάσιγκτον– μείωση των θανάτων από ναρκωτικά στις ΗΠΑ.

Η επανέναρξη των ψεκασμών είχε ανακοινωθεί ήδη από τον Δεκέμβριο, λίγους μήνες μετά τη συνάντηση Πέτρο – Τραμπ, η οποία φέρεται να σηματοδότησε αποκλιμάκωση της έντασης στις διμερείς σχέσεις.

Γλυφοσάτη και υγεία: Οι φόβοι παραμένουν

Η χρήση της γλυφοσάτης είχε απαγορευτεί το 2015, όταν η Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προειδοποίησε ότι η ουσία είναι δυνητικά καρκινογόνος. Περιβαλλοντικές οργανώσεις και τοπικές κοινότητες καταγγέλλουν ότι οι ψεκασμοί προκαλούν σοβαρές επιπτώσεις:

• Καταστροφή νόμιμων καλλιεργειών

• Ρύπανση εδαφών και υδάτων

• Προβλήματα υγείας σε εγκύους και παιδιά

Ο υπηρεσιακός υπουργός Δικαιοσύνης της χώρας, Αντρές Ιδάραγα, διαβεβαιώνει ότι τα drones πετούν σε ύψος μόλις 1,5 μέτρου από τα φυτά, με ελεγχόμενη εφαρμογή ώστε να περιορίζεται η διασπορά της ουσίας. Οι επιχειρήσεις επικεντρώνονται σε περιοχές όπου ένοπλες οργανώσεις φέρονται να εξαναγκάζουν αγρότες να καλλιεργούν κόκα.

Ωστόσο, για πολλούς κατοίκους των αγροτικών περιοχών, η εικόνα των ψεκασμών ξυπνά μνήμες μιας πολιτικής που είχε προκαλέσει έντονες κοινωνικές συγκρούσεις.

Πολιτική στροφή με γεωπολιτικό αποτύπωμα

Η μεταβολή στάσης του Πέτρο –από επικριτής της γλυφοσάτης σε υποστηρικτή της επαναφοράς της– καταδεικνύει τη δυσκολία εξισορρόπησης ανάμεσα στις κοινωνικές δεσμεύσεις και στις διεθνείς πιέσεις. Η Ουάσιγκτον βλέπει την τεχνολογία ως εργαλείο αποτελεσματικότητας· οι τοπικές κοινωνίες ως απειλή για τη γη και την υγεία τους.

Το ερώτημα που παραμένει είναι αν η επιστροφή των αεροψεκασμών θα μειώσει ουσιαστικά την παραγωγή κοκαΐνης ή αν θα αναζωπυρώσει τον φαύλο κύκλο βίας, περιβαλλοντικής επιβάρυνσης και κοινωνικής έντασης.

• Κολομβία