Λαριτζανί κατά ΗΠΑ και Ισραήλ: «Θα κάνουμε τους μπάσταρδους να μετανιώσουν» – «Έχουμε πολλές εκπλήξεις για τους Ιρανούς», απαντάει ο Νετανιάχου, «το Ιράν δεν θα πέσει εύκολα», λένε τώρα οι ΗΠΑ

Σε τροχιά νέας ρητορικής και στρατιωτικής κλιμάκωσης κινούνται Ιράν και Ισραήλ, με τον επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, Αλί Λαριτζανί, να στέλνει σκληρό μήνυμα κατά των ΗΠΑ και του Ισραήλ και τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου να διαμηνύει πως ο πόλεμος θα συνεχιστεί «αδιάκοπα και χωρίς συμβιβασμούς». Οι δύο παρεμβάσεις αποτυπώνουν ότι, παρά τα μεμονωμένα μηνύματα περί αποκλιμάκωσης προς γειτονικές χώρες, το βασικό μέτωπο παραμένει σε πλήρη όξυνση. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του AP και του Times of Israel, ο Νετανιάχου μίλησε για «οργανωμένο σχέδιο με πολλές εκπλήξεις» στην επόμενη φάση των επιχειρήσεων.

Ο Αλί Λαριτζανί ανέφερε σε μήνυμά του ότι το Ιράν θα κάνει «τους σιωνιστές και τους Αμερικανούς» να μετανιώσουν για την απόφασή τους, ενώ υποστήριξε ότι όλοι οι θεσμοί της Ισλαμικής Δημοκρατίας —οι ένοπλες δυνάμεις, οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC), οι πολιτικοί και δικαστικοί μηχανισμοί, αλλά και η κοινωνία— είναι ευθυγραμμισμένοι στην επιβολή «θανατηφόρων πληγμάτων» στον εχθρό. Η ρητορική αυτή συμβαδίζει με τη γενικότερη γραμμή της Τεχεράνης των τελευταίων ημερών, σύμφωνα με την οποία η ιρανική απάντηση δεν πρόκειται να περιοριστεί όσο συνεχίζονται τα πλήγματα από ΗΠΑ και Ισραήλ.

Απόρρητη έκθεση των αμερικανικών υπηρεσιών: Ακόμη και μεγάλη επίθεση των ΗΠΑ δύσκολα θα ανατρέψει το καθεστώς του Ιράν

Παράλληλα, ο Ιρανός αξιωματούχος προειδοποίησε και τις χώρες της περιοχής να μην συνεργαστούν με την Ουάσινγκτον και το Τελ Αβίβ, καλώντας τους γείτονες του Ιράν να ενεργήσουν «με σύνεση» και να αποφύγουν κάθε συνεργασία με τους «ορκισμένους εχθρούς του Ισλάμ». Το μήνυμα αυτό έρχεται σε πλήρη συνάφεια με τη δημόσια θέση της Τεχεράνης ότι κάθε χώρα που θα επιτρέψει τη χρήση του εδάφους, του εναέριου χώρου ή των βάσεών της για επιχειρήσεις κατά του Ιράν μπορεί να θεωρηθεί νόμιμος στόχος αντιποίνων.

Στον αντίποδα, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου ξεκαθάρισε σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του ότι ο πόλεμος κατά του Ιράν θα συνεχιστεί «χωρίς συμβιβασμούς», υποστηρίζοντας πως το Ισραήλ διαθέτει ένα «οργανωμένο σχέδιο» με «πολλές εκπλήξεις» για την επόμενη φάση. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες αναφορές, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός παρουσίασε ως βασικό στόχο την αποσταθεροποίηση του καθεστώτος και τη δημιουργία προϋποθέσεων για αλλαγή στο εσωτερικό του Ιράν.

Απευθυνόμενος ειδικά στα μέλη των Φρουρών της Επανάστασης, ο Νετανιάχου προειδοποίησε ότι βρίσκονται και αυτά «στο στόχαστρο», προσθέτοντας πάντως ότι όσοι καταθέσουν τα όπλα δεν θα υποστούν βλάβη. Στο μήνυμά του προς τον ιρανικό λαό, ανέφερε ότι «η στιγμή της αλήθειας πλησιάζει», επιμένοντας ότι το Ισραήλ «δεν επιδιώκει να διασπάσει το Ιράν, αλλά να το απελευθερώσει», αν και τόνισε πως η τελική αλλαγή εξαρτάται από τον ίδιο τον ιρανικό λαό. Αυτές οι διατυπώσεις έχουν επιβεβαιωθεί από ισραηλινές και διεθνείς πηγές που μετέδωσαν το διάγγελμά του.

Χάος στη Μέση Ανατολή: Εκκενώθηκαν κτίρια στη Marina του Ντουμπάι, κόκκινος συναγερμός σε Κύπρο και Ορμούζ

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός αναφέρθηκε επίσης στη συνεργασία του με τον Ντόναλντ Τραμπ, λέγοντας ότι ήδη από τον Δεκέμβριο είχαν συζητήσει την ανάγκη να αποτραπεί «με κάθε κόστος» η απόκτηση πυρηνικού οπλοστασίου από το Ιράν. Το συνολικό μήνυμα της ισραηλινής πλευράς δείχνει ότι το Τελ Αβίβ δεν βλέπει τη σύγκρουση ως βραχυπρόθεσμο επεισόδιο αλλά ως στρατηγική αναμέτρηση με στόχο να αλλάξει τις ισορροπίες στην Τεχεράνη και στην ευρύτερη περιοχή.

Το συνδυαστικό αυτό σκηνικό αποτυπώνει ότι η κρίση έχει εισέλθει σε φάση όπου η διπλωματική γλώσσα υποχωρεί μπροστά στη γλώσσα της αποτροπής, της απειλής και της προαναγγελίας νέων επιθέσεων. Από τη μία, η Τεχεράνη μιλά για συντονισμένη απάντηση και προειδοποιεί τους γείτονες να μην συνδράμουν τις δυτικές και ισραηλινές επιχειρήσεις. Από την άλλη, το Ισραήλ διαμηνύει ότι όχι μόνο δεν εξετάζει αναστολή των χτυπημάτων, αλλά σχεδιάζει και νέα βήματα που —όπως προαναγγέλλει ο Νετανιάχου— θα περιλαμβάνουν «πολλές εκπλήξεις».

Απόρρητη έκθεση των αμερικανικών υπηρεσιών: Ακόμη και μεγάλη επίθεση των ΗΠΑ δύσκολα θα ανατρέψει το καθεστώς του Ιράν

Ακόμη και μια μεγάλης κλίμακας στρατιωτική επίθεση των Ηνωμένων Πολιτειών δύσκολα θα οδηγούσε στην ανατροπή του καθεστώτος στο Ιράν, σύμφωνα με απόρρητη αξιολόγηση του National Intelligence Council (NIC), την οποία αποκάλυψε η Washington Post. Όπως αναφέρεται, το βαθιά εδραιωμένο θρησκευτικό και στρατιωτικό κατεστημένο της Ισλαμικής Δημοκρατίας εκτιμάται ότι μπορεί να διατηρήσει τον έλεγχο της εξουσίας ακόμη και μετά από σοβαρά πλήγματα στην ηγεσία του.

Η έκθεση, που σύμφωνα με την Post ολοκληρώθηκε περίπου μία εβδομάδα πριν από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, εξετάζει πιθανά σενάρια διαδοχής είτε μετά από στοχευμένα χτυπήματα στην κορυφή της εξουσίας είτε μετά από ευρύτερη επίθεση στους πολιτικούς και θεσμικούς μηχανισμούς της χώρας. Και στα δύο σενάρια, οι αμερικανικές υπηρεσίες καταλήγουν ότι το ιρανικό σύστημα διαθέτει μηχανισμούς συνέχειας που μπορούν να αποτρέψουν μια κατάρρευση του καθεστώτος.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ακόμη και η δολοφονία του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ δεν θεωρείται ικανή από μόνη της να ρίξει το σύστημα, καθώς το θρησκευτικό και στρατιωτικό κατεστημένο αναμένεται να κινηθεί βάσει προϋπάρχοντων διαδικασιών διαδοχής, με κεντρικό ρόλο της Συνέλευσης των Εμπειρογνωμόνων και ισχυρή επιρροή των Φρουρών της Επανάστασης. Η πιθανότητα να αναλάβει την εξουσία η κατακερματισμένη ιρανική αντιπολίτευση χαρακτηρίζεται, σύμφωνα με το δημοσίευμα, «απίθανη».

Η αξιολόγηση αυτή δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για τη στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει δηλώσει ότι θέλει να «εκκαθαρίσει» τη δομή εξουσίας της Τεχεράνης και να έχει ρόλο στην επιλογή του επόμενου ηγέτη της χώρας. Ο ίδιος είχε πει στο Reuters ότι οι ΗΠΑ «πρέπει να έχουν ρόλο» στην επιλογή της επόμενης ηγεσίας του Ιράν, ενώ είχε αφήσει αιχμές ακόμη και για συγκεκριμένα πρόσωπα που, κατά την άποψή του, θα μπορούσαν να κάνουν «καλή δουλειά».

Το σενάριο διαδοχής πάντως παραμένει θολό. Υπάρχουν έντονες εικασίες ότι διάδοχος θα μπορούσε να αναδειχθεί ο γιος του ανώτατου ηγέτη, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, χωρίς ωστόσο να υπάρχει επίσημη απόφαση. Η Post σημειώνει ότι οι IRGC φέρονται να στηρίζουν την υποψηφιότητά του, αλλά ότι υπάρχουν και αντιδράσεις από άλλους ισχυρούς παράγοντες μέσα στο καθεστώς.

Τραμπ: «Σε κλίμακα 0 με 10, είμαστε στο 15» – Ισχυρίστηκε ότι οι ΗΠΑ κατέστρεψαν 42 ιρανικά πλοία σε τρεις ημέρες

Η ειδικός για το Ιράν και αντιπρόεδρος του Brookings Institution, Suzanne Maloney, δήλωσε στην Washington Post ότι η πρόβλεψη του NIC ακούγεται σαν μια «ιδιαίτερα τεκμηριωμένη αξιολόγηση» του ιρανικού συστήματος, ακριβώς επειδή βασίζεται στη βαθιά γνώση των θεσμών και των διαδικασιών που έχουν οικοδομηθεί επί δεκαετίες. Σε ανάλογο πνεύμα, η Holly Dagres από το Washington Institute υπογράμμισε ότι τα ανώτερα κλιμάκια του καθεστώτος είναι ιδεολογικά δομημένα γύρω από την αντίσταση στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό, άρα δύσκολα θα υποχωρούσαν σε ένα σχέδιο που θα φαινόταν επιβεβλημένο από την Ουάσινγκτον.

Το βασικό συμπέρασμα της αμερικανικής αποτίμησης είναι ότι, ακόμη κι αν το Ιράν δυσκολεύεται να προβάλει ισχύ στο εξωτερικό μετά τα πλήγματα που έχει δεχθεί, διατηρεί επαρκή ισχύ για να κυριαρχήσει στο εσωτερικό της χώρας. Με άλλα λόγια, οι αμερικανικές υπηρεσίες φαίνεται να θεωρούν ότι η στρατιωτική πίεση από μόνη της δεν αρκεί για να επιβάλει αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη.

• Αλί Λαριτζανί
• Ιράν
• Ισραήλ
• Μπενιαμίν Νετανιάχου