Λογαριασμός Ρεύματος: Χρηματοδοτούμε ολόκληρο το κράτος; – Τι πραγματικά πληρώνουμε

Όταν φτάνει ο λογαριασμός ρεύματος στο σπίτι, οι περισσότεροι πολίτες κοιτούν μόνο το τελικό ποσό. Λίγοι όμως γνωρίζουν ότι ένα σημαντικό μέρος αυτού του ποσού δεν αφορά το ηλεκτρικό ρεύμα που κατανάλωσαν. Στην πραγματικότητα, ο λογαριασμός ηλεκτρικής ενέργειας έχει εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια σε έναν πολυσύνθετο μηχανισμό μέσω του οποίου χρηματοδοτούνται δίκτυα, κοινωνικές πολιτικές, επενδύσεις, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δημοτικές υπηρεσίες και φορολογικές υποχρεώσεις.

Η συζήτηση αυτή δεν αφορά μόνο την Ελλάδα. Αποτελεί πλέον κεντρικό θέμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς οι κυβερνήσεις αναζητούν τρόπους να μειώσουν το ενεργειακό κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις χωρίς να τινάξουν στον αέρα τους προϋπολογισμούς τους.

Τι πραγματικά πληρώνουμε στον λογαριασμό

Η αξία της ηλεκτρικής ενέργειας είναι μόνο ένα μέρος του τελικού ποσού.

Στον λογαριασμό περιλαμβάνονται:

Η χρέωση προμήθειας

Πρόκειται για το καθαυτό κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνει ο πελάτης. Είναι το μοναδικό κομμάτι που διαφοροποιείται ουσιαστικά μεταξύ των παρόχων.

Οι χρεώσεις δικτύου

Εδώ περιλαμβάνονται:

• Οι χρεώσεις του ΔΕΔΔΗΕ για το δίκτυο διανομής.
• Οι χρεώσεις του ΑΔΜΗΕ για το εθνικό σύστημα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Με απλά λόγια, οι καταναλωτές πληρώνουν τη συντήρηση, τον εκσυγχρονισμό και την επέκταση των ηλεκτρικών δικτύων της χώρας.

Οι Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ)

Είναι ίσως η λιγότερο κατανοητή χρέωση.

Μέσω των ΥΚΩ χρηματοδοτούνται:

• Τα μειωμένα τιμολόγια για ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
• Η ηλεκτροδότηση των μη διασυνδεδεμένων νησιών.
• Ειδικές κοινωνικές πολιτικές.

Με άλλα λόγια, ένα μέρος του λογαριασμού κάθε καταναλωτή χρησιμοποιείται για να διατηρούνται χαμηλότερες οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας σε περιοχές ή ομάδες πληθυσμού που διαφορετικά θα επιβαρύνονταν σημαντικά περισσότερο.

Το τέλος για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Το γνωστό ΕΤΜΕΑΡ αποτελεί τον βασικό μηχανισμό χρηματοδότησης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.

Μέσω αυτού:

• Επιδοτούνται φωτοβολταϊκά πάρκα.
• Χρηματοδοτούνται αιολικά πάρκα.
• Υποστηρίζονται επενδύσεις πράσινης μετάβασης.

Ουσιαστικά ο καταναλωτής συμμετέχει άμεσα στη χρηματοδότηση της ενεργειακής μετάβασης.

Δημοτικά τέλη και φόροι

Εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη ελληνική ιδιαιτερότητα.

Μέσω του λογαριασμού ρεύματος εισπράττονται:

• Δημοτικά τέλη καθαριότητας.
• Δημοτικός φόρος.
• Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ).

Οι χρεώσεις αυτές δεν σχετίζονται καθόλου με την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά έχουν ενσωματωθεί στον λογαριασμό ως μηχανισμός είσπραξης.

Ο ΦΠΑ

Πάνω στις περισσότερες από τις παραπάνω χρεώσεις επιβάλλεται και Φόρος Προστιθέμενης Αξίας, αυξάνοντας περαιτέρω το τελικό κόστος.

Το μεγάλο ευρωπαϊκό πρόβλημα

Η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση.

Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σε πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης το καθαρό κόστος της ενέργειας αντιπροσωπεύει μόλις το μισό του τελικού λογαριασμού.

Το υπόλοιπο προέρχεται από:

• Φόρους.
• Τέλη.
• Δίκτυα.
• Ρυθμιζόμενες χρεώσεις.
• Περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις.

Το αποτέλεσμα είναι ότι οι καταναλωτές συχνά δεν αντιλαμβάνονται ποιο ακριβώς μέρος του λογαριασμού αφορά το πραγματικό κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Η μεγάλη στροφή στις Βρυξέλλες

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη ξεκινήσει συζήτηση για:

• Μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης στους λογαριασμούς.
• Αναθεώρηση των χρεώσεων δικτύου.
• Μεγαλύτερη διαφάνεια στις επιβαρύνσεις.
• Αποσύνδεση ορισμένων κοινωνικών πολιτικών από τους λογαριασμούς ενέργειας.

Ο στόχος είναι να μειωθεί το ενεργειακό κόστος για τα νοικοκυριά και να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Τι κάνουν οι άλλες χώρες

Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες δεν θα βρεις στον λογαριασμό ρεύματος:

• δημοτικά τέλη καθαριότητας,
• δημοτικούς φόρους,
• τέλη ακίνητης περιουσίας,
• φωτισμό δρόμων,
• εισφορές υπέρ δήμων.

Αυτά συνήθως πληρώνονται ξεχωριστά μέσω:

• δημοτικών λογαριασμών,
• φορολογικών δηλώσεων,
• δημοτικών τελών κατοχής ακινήτων.

Το ελληνικό παράδοξο

Το πραγματικό ερώτημα είναι αν ο λογαριασμός ρεύματος πρέπει να συνεχίσει να αποτελεί το όχημα μέσω του οποίου χρηματοδοτούνται δεκάδες διαφορετικές πολιτικές. Γιατί σήμερα ο πολίτης δεν πληρώνει μόνο για να ανάψει το φως στο σπίτι του. Πληρώνει για κοινωνικές παροχές, για δημοτικές υπηρεσίες, για φόρους και για επενδύσεις που πολλές φορές δεν γνωρίζει καν ότι χρηματοδοτεί.

Και όσο η Ευρώπη συζητά τη μείωση αυτών των επιβαρύνσεων, στην Ελλάδα παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν ο λογαριασμός ρεύματος είναι πλέον λογαριασμός ενέργειας ή ένας πολυσυλλεκτικός μηχανισμός είσπραξης υπέρ του κράτους, της αυτοδιοίκησης και της ενεργειακής μετάβασης.

• Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειες
• λογαριασμός ρεύματος
• προμήθειες