Μαύρη επέτειος: Τριάντα χρόνια από τη σφαγή Ελλήνων στο Κάιρο

Σαν σήμερα πριν τριάντα χρόνια, στις 18 Απριλίου του 1996, μια είδηση από την πρωτεύουσα της Αιγύπτου πάγωσε την Ελλάδα: Ένοπλοι τρομοκράτες είχαν επιτεθεί σε γκρουπ Ελλήνων τουριστών έξω από το ξενοδοχείο Europa, και υπήρχαν νεκροί, πολλοί νεκροί.

Οι Έλληνες ήταν προσκυνητές, που είχαν επισκεφτεί τους Άγιους Τόπους με αφορμή τις ημέρες του Πάσχα. Λίγο πριν είχαν φτάσει από την Ιερουσαλήμ και ετοιμάζονταν να επιβιβαστούν σε λεωφορείο για να επισκεφτούν τις Πυραμίδες και στη συνέχεια την Αλεξάνδρεια, όταν άρχισε ο εφιάλτης.

Ένα λευκό βαν σταμάτησε στο πάρκινγκ του ξενοδοχείου. Τέσσερις ένοπλοι κατέβηκαν και φωνάζοντας «ο Θεός είναι μεγάλος», άνοιξαν πυρ με καλάσνικοφ. Πυροβολούσαν ανενόχλητοι για τρία ολόκληρα λεπτά. Κανείς από τους έξι σεκιουριτάδες του “Europa” δεν ήταν οπλισμένος και η αγυπτιακή κυβέρνηση είχε αποσύρει λίγους μήνες νωρίτερα τις ένοπλες περιπολίες από τις τουριστικές περιοχές.

Οι δολοφόνοι είχαν την άνεση να αδειάσουν δυο φορές τα όπλα τους πάνω στο πανικόβλητο πλήθος που έτρεχε να σωθεί. Ορισμένοι κατάφεραν να κρυφτούν πίσω από το λεωφορείο και να γλιτώσουν. Άλλοι δεν ήταν τόσο τυχεροί. Προσπάθησαν να μπουν πάλι μέσα στο κτήριο, αλλά ήταν ηλικιωμένοι και δεν πρόλαβαν.

Έχοντας ξεμείνει από σφαίρες, οι τέσσερις τρομοκράτες μπήκαν στο βαν και εξαφανίστηκαν. Άφησαν πίσω τους ένα απόκοσμο, αποκαλυπτικό σκηνικό. «Όταν βγήκα, υπήρχαν άνθρωποι νεκροί έξω από το ξενοδοχείο και τραυματίες στο πάτωμα που έκλαιγαν και ούρλιαζαν», είπε στο BBC ένας αυτόπτης μάρτυρας. «Παντού υπήρχαν λίμνες αίματος, άνθρωποι που κείτονταν στο έδαφος και πεταμένες αποσκευές», δήλωσε ένα φωτογράφος του Reuters που έσπευσε στο σημείο.

Εκείνη τη μέρα στο ξενοδοχείο Europa έμεναν περίπου 150 Έλληνες. Σκοτώθηκαν 18. Τραυματίστηκαν άλλοι τόσοι: 17 Έλληνες και ένας υπάλληλος του ξενοδοχείου. Κανείς δεν μπορούσε να απαντήσει στο πιο απλό ερώτημα: Γιατί;

Ήταν μια σκοτεινή περίοδος στη σύγχρονη Αιγυπτιακή ιστορία. Ομάδες εξτρεμιστών ισλαμιστών είχαν κηρύξει τον πόλεμο στο κράτος  και στον πρόεδρο Χόσνι Μουμπάρακ και ο φόρος αίματος που πλήρωνε η αιγυπτιακή κοινωνία ήταν βαρύς: Μόνο τα τελευταία τέσσερα χρόνια πριν την επίθεση στους Έλληνες, περισσότεροι από 920 άνθρωποι είχαν σκοτωθεί σε περιστατικά πολιτικής βίας. Ανάμεσά τους και 26 τουρίστες, καθώς οι εξτρεμιστικές ομάδες ήθελαν να καταστρέψουν την αιγυπτιακή τουριστική βιομηχανία. Ποτέ όμως μέχρι τότε Έλληνες. Εξάλλου, η Ελλάδα είχε δεσμούς με την Αίγυπτο που χάνονταν στα βάθη των αιώνων και διατηρούσε άριστες σχέσεις με τον αραβικό κόσμο.

Η υποψία των αιγυπτιακών αρχών για το κίνητρο της σφαγής επιβεβαιώθηκε δύο ημέρες αργότερα, με την ανάληψη της ευθύνης από την «Γκαμάα Αλ Ισλαμίγια», τη μεγαλύτερη οργάνωση φανατικών ισλαμιστών της χώρας. Στην προκήρυξή τους οι τρομοκράτες ανέφεραν ότι στόχος τους ήταν τα γκρουπ Ισραηλινών που διέμεναν στο ξενοδοχείο και οι Έλληνες μπήκαν στο στόχαστρο κατά λάθος. Αμετανόητοι, υποσχέθηκαν ότι θα συνέχιζαν τις επιθέσεις κατά ισραηλινών και αμερικανικών στόχων, στην Αίγυπτο και αλλού.

H τρομοκρατική οργάνωση ισχυρίστηκε ότι η διεύθυνση του ξενοδοχείου είχε αλλάξει την ώρα αναχώρησης των Ισραηλινών για λόγους ασφαλείας. Δεν αποδείχτηκε ποτέ. Δεν είχε και καμία σημασία. Η βία κατά των τουριστών κορυφώθηκε ένα χρόνο αργότερα, τον Νοέμβρη του 1997 με τη σφαγή 62 ανθρώπων στο Λούξορ.

Έπρεπε να περάσουν ακόμη έξι χρόνια μέχρι να αποκηρύξει η «Γκαμάα Αλ Ισλαμίγια» την ένοπλη δράση και τμήματά της να ενσωματωθούν στο πολιτικό σύστημα της Αιγύπτου. Σύμφωνα με πληροφορίες της Διεθνούς Αμνηστίας, οι φυσικοί αυτουργοί της επίθεσης πληρώθηκαν με το ίδιο νόμισμα. Οι αρχές φέρεται να τους εντόπισαν στην Άνω Αίγυπτο και να τους εκτέλεσαν. «Μάχαιραν έδωκας, μάχαιραν θα λάβης».

• Αίγυπτος
• τρομοκρατία