Μήνυμα Ευρωπαίων ηγετών προς τον Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία: «Ανήκει στον λαό της»

Ένα ξεκάθαρο –αν και προσεκτικά διατυπωμένο– μήνυμα προς τον Ντόναλντ Τραμπ στέλνουν επτά Ευρωπαίοι ηγέτες, απαντώντας στη ρητορική της Ουάσινγκτον για τη στρατηγική σημασία της Γροιλανδίας. Με κοινό ανακοινωθέν που δόθηκε στη δημοσιότητα από το πρωθυπουργικό γραφείο της Δανία, οι ηγέτες της Γαλλίας, της Γερμανίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Πολωνίας και της Δανίας υπογραμμίζουν ότι η Γροιλανδία ανήκει στον λαό της και ότι μόνο η Δανία και η Γροιλανδία μπορούν να αποφασίζουν για τις μεταξύ τους σχέσεις.

Χωρίς να κατονομάζουν ευθέως τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι Ευρωπαίοι ηγέτες θέτουν σαφή όρια, επαναφέροντας στο προσκήνιο τις βασικές αρχές του διεθνούς δικαίου: κυριαρχία, εδαφική ακεραιότητα και απαραβίαστο των συνόρων, όπως αυτές κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

Η Αρκτική στο επίκεντρο της γεωπολιτικής

Στο ανακοινωθέν τονίζεται ότι η ασφάλεια στην Αρκτική αποτελεί βασική προτεραιότητα για την Ευρώπη και κρίσιμο παράγοντα για τη διεθνή και διατλαντική ασφάλεια. Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι υπενθυμίζουν ότι το ΝΑΤΟ έχει ήδη αναγνωρίσει την περιοχή ως στρατηγικής σημασίας, με αυξημένη παρουσία, δραστηριότητες και επενδύσεις από τα κράτη-μέλη.

Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στο γεγονός ότι το Βασίλειο της Δανίας, συμπεριλαμβανομένης της Γροιλανδίας, είναι πλήρες μέλος του ΝΑΤΟ, άρα η ασφάλεια της περιοχής πρέπει να διασφαλίζεται συλλογικά, σε συνεργασία με όλους τους συμμάχους – συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών.

Οι δηλώσεις Τραμπ και η ευρωπαϊκή απάντηση

Η κοινή δήλωση έρχεται λίγες ημέρες μετά τις δηλώσεις του Τραμπ από το Air Force One, όπου ανέφερε ότι «χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία για λόγους εθνικής ασφάλειας», επικαλούμενος αυξημένη παρουσία ρωσικών και κινεζικών πλοίων στην περιοχή. Η ευρωπαϊκή απάντηση αποφεύγει τη μετωπική σύγκρουση, αλλά στέλνει σαφές μήνυμα: η στρατηγική σημασία δεν αναιρεί την κυριαρχία.

Το δίλημμα των Βρυξελλών και η σκιά της Βενεζουέλας

Σύμφωνα με ανάλυση του Politico, η υπόθεση της Γροιλανδίας φέρνει την Ευρωπαϊκή Ένωση μπροστά σε ένα δύσκολο πολιτικό δίλημμα. Η σχετικά χλιαρή αντίδραση της ΕΕ στην αμερικανική επιχείρηση στη Βενεζουέλα και την υπόθεση του Νικολάς Μαδούρο ανέδειξε τα όρια της ευρωπαϊκής επιρροής όταν οι πιέσεις προέρχονται από τον βασικό διατλαντικό σύμμαχο.

Η Κομισιόν προσπάθησε να διαχωρίσει τις δύο περιπτώσεις, με την επικεφαλής εκπρόσωπο Πάολα Πίνιο να επισημαίνει ότι η Γροιλανδία είναι σύμμαχος των ΗΠΑ και καλύπτεται από το ΝΑΤΟ, άρα δεν μπορεί να συγκριθεί με τη Βενεζουέλα. Ωστόσο, το ερώτημα παραμένει: πώς μπορεί η Ευρώπη να αποτρέψει μια κλιμάκωση ρητορικής –ή και πράξεων– χωρίς να διαρρήξει τις σχέσεις της με την Ουάσινγκτον;

«Η Γροιλανδία είναι δημοκρατία»

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς Φρέντερικ Νίλσεν, ο οποίος υποβάθμισε κάθε σύγκριση με τη Βενεζουέλα, τονίζοντας ότι η Γροιλανδία είναι μια δημοκρατική κοινωνία εδώ και δεκαετίες, με θεσμούς και πολιτική αυτονομία.

Το κοινό ανακοινωθέν των επτά ηγετών κλείνει με τη φράση-κλειδί που συνοψίζει όλη τη στάση της Ευρώπης: «Η Γροιλανδία ανήκει στον λαό της. Μόνο η Δανία και η Γροιλανδία έχουν το δικαίωμα να αποφασίζουν για ζητήματα που τις αφορούν».

• Γροιλανδία
• Ευρώπη
• Ντόναλντ Τραμπ