«Παράθυρο στον εγκέφαλο» η γραφή – Μπορεί να αποκαλύψει τη γνωστική παρακμή

Η γραφή με το χέρι φαίνεται πως μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο «δείκτη» για την υγεία του εγκεφάλου και την έγκαιρη ανίχνευση γνωστικής παρακμής. Νέα επιστημονική μελέτη από την Πορτογαλία αναδεικνύει ότι η ταχύτητα και ο τρόπος με τον οποίο γράφουν οι ηλικιωμένοι μπορούν να αποκαλύψουν πρώιμα σημάδια γνωστικών διαταραχών, ανοίγοντας τον δρόμο για πιο άμεσες και προσιτές μεθόδους αξιολόγησης της εγκεφαλικής λειτουργίας.

Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Human Neuroscience, βασίστηκε στη μελέτη της χειρόγραφης γραφής ηλικιωμένων ατόμων και επιβεβαίωσε ότι η διαδικασία της γραφής αποτελεί μία από τις πιο σύνθετες λειτουργίες του ανθρώπινου εγκεφάλου. Η γραφή απαιτεί όχι μόνο λεπτό κινητικό συντονισμό, αλλά και ενεργοποίηση γνωστικών μηχανισμών όπως η μνήμη, η συγκέντρωση, η επεξεργασία πληροφοριών και οι εκτελεστικές λειτουργίες.

Όπως εξηγεί η επικεφαλής της μελέτης, Άνα Ρίτα Ματίας, «η γραφή δεν είναι απλώς μια κινητική δραστηριότητα, αλλά ένα παράθυρο στον εγκέφαλο». Σύμφωνα με τους επιστήμονες, όταν ο εγκέφαλος αρχίζει να εμφανίζει σημάδια φθοράς, η γραφή συχνά γίνεται πιο αργή, λιγότερο σταθερή και περισσότερο κατακερματισμένη.

Στη μελέτη συμμετείχαν 58 άτομα ηλικίας από 62 έως 92 ετών, εκ των οποίων οι 38 είχαν ήδη διαγνωστεί με κάποια μορφή γνωστικής διαταραχής. Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να εκτελέσουν διαφορετικές ασκήσεις γραφής πάνω σε ψηφιακή επιφάνεια, από απλές γραμμές και τελείες μέχρι σύνθετες προτάσεις που έπρεπε να αντιγράψουν ή να γράψουν έπειτα από υπαγόρευση.

Τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα αποκαλυπτικά. Οι απλές κινητικές δοκιμασίες δεν παρουσίασαν σημαντικές διαφορές ανάμεσα στις δύο ομάδες. Αντίθετα, οι δοκιμασίες υπαγόρευσης, που απαιτούσαν αυξημένη μνήμη και επεξεργασία πληροφοριών, ανέδειξαν σαφή σημάδια γνωστικής έκπτωσης. Οι ηλικιωμένοι με γνωστικές διαταραχές χρειάζονταν περισσότερο χρόνο για να ξεκινήσουν να γράφουν, πραγματοποιούσαν περισσότερες κινήσεις και εμφάνιζαν διαφοροποιήσεις στο μέγεθος και τη διάρκεια της γραφής.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η μέθοδος αυτή θα μπορούσε στο μέλλον να εξελιχθεί σε ένα απλό και οικονομικό εργαλείο έγκαιρης ανίχνευσης γνωστικών προβλημάτων. Παρότι απαιτούνται μεγαλύτερες μελέτες για την επιβεβαίωση των αποτελεσμάτων, η έρευνα αναδεικνύει τη σημασία της χειρόγραφης γραφής όχι μόνο ως μέσου επικοινωνίας, αλλά και ως πολύτιμου «καθρέφτη» της λειτουργίας του εγκεφάλου και της συνολικής πνευματικής υγείας.

• Άνοια
• γνωστική παρακμή
• γραφή